{"id":1117,"date":"2021-02-16T10:58:48","date_gmt":"2021-02-16T07:58:48","guid":{"rendered":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/?p=1117"},"modified":"2021-11-29T12:30:01","modified_gmt":"2021-11-29T09:30:01","slug":"islam-oncesi-mekkede-dini-yasam-nasildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/islam-oncesi-mekkede-dini-yasam-nasildi\/","title":{"rendered":"\u0130slam \u00d6ncesi Mekke\u2019de Dini Ya\u015fam Nas\u0131ld\u0131?"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

\u0130slam \u00d6ncesi Mekke\u2019de Dini Ya\u015fam Nas\u0131ld\u0131?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Hocam, hikmet-i ilah\u00ee gere\u011fi her canl\u0131, bulundu\u011fu \u00e7evreye g\u00f6re donat\u0131larak yarat\u0131l\u0131yor. Bu a\u00e7\u0131dan yeni kitab\u0131n ve peygamberin yak\u0131n \u00e7evresi olan cahiliye Araplar\u0131nda nas\u0131l bir din\u00ee hayat, nas\u0131l bir sosyal ya\u015fant\u0131 h\u00e2kimdi?<\/em><\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Evet, insan \u00e7evresinin \u00e7ocu\u011fudur, derler. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ortam\u0131n insan \u00fczerindeki etkisi ink\u00e2r edilemez. \u0130nsan ayn\u0131 zamanda i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 zaman\u0131n da \u00e7ocu\u011fudur. Kadim tabirle \u0130bn\u00fc’l vakt. Buna ra\u011fmen zaman\u0131n \u00e7ocu\u011fu olmakla zamane \u00e7ocu\u011fu olma aras\u0131nda \u00e7ok ciddi bir fark var. Zamane \u00e7ocu\u011fu r\u00fczg\u00e2r\u0131n \u00f6n\u00fcnde savrulan bir yaprak gibi zaman\u0131n nesnesidir. Zaman\u0131n \u00e7ocu\u011fu ise zaman\u0131 kontrol edebilen, zaman\u0131n \u00f6znesi olan ki\u015fidir. Esas\u0131nda insan\u0131 insan eden ak\u0131l ve iradedir. \u0130nsan\u0131n bu iki \u00f6zelli\u011fi t\u0131pk\u0131 v\u00fccudundaki kaslar\u0131 gibi \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131k\u00e7a eriyip kaybolur. Kullan\u0131lmayan irade de zamanla biter ve art\u0131k insan ba\u015fka bir iradenin kontrol\u00fc alt\u0131na girmeye mahk\u00fbm olur. Kendi iradesini kullanamayan, ba\u015fka iradenin esiri olaca\u011f\u0131 gibi, kendi iradesine h\u00e2kim olan ba\u015fka iradelere h\u00fckmeder. Bu o ki\u015finin Allah\u2019\u0131n irade nimetini en iyi kullanmas\u0131n\u0131n bir \u00f6d\u00fcl\u00fcd\u00fcr. Kendi iradesine h\u00fckmedemeyen birinin en fazla etkilendi\u011fi, hatta esiri oldu\u011fu \u015fey, zaman ve \u00e7evredir.<\/p>\n\n\n\n

S\u00f6z konusu a\u00e7\u0131dan Hz. Peygamber (sav) bir zamanda ve bir \u00e7evrede b\u00fcy\u00fcd\u00fc; fakat asla zaman\u0131n ve \u00e7evrenin \u00e7ocu\u011fu olmad\u0131. \u00c7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc ve terbiye edilmi\u015f bir iradeye sahipti. Mekke\u2019deki inan\u00e7 ve k\u00fclt\u00fcr havzas\u0131 i\u00e7inde yeti\u015fmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen hi\u00e7bir zaman puta tapmad\u0131. Peki, nas\u0131ld\u0131 Peygamberimizin do\u011fdu\u011fu ve b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc Mekke? Buras\u0131 \u00e7\u0131plak da\u011flar aras\u0131nda kurulmu\u015f bir ticaret \u015fehriydi. \u015eehir m.\u00f6. 5. y\u00fczy\u0131l ortalar\u0131nda zemzem kuyusunun yan\u0131nda kuruldu. \u015eehrin bir din merkezi olmas\u0131 ticaret merkezi olmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131l\u0131yordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ticaret ortam\u0131 g\u00fcvene ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu \u015fehir hemen hemen b\u00fct\u00fcn Arabistan\u2019\u0131n kutsal sayd\u0131\u011f\u0131 bir ba\u015fkent konumundayd\u0131. O g\u00fcn i\u00e7in Mekke\u2019deki dini hayata gelecek olursak, Hicaz Araplar\u0131 aras\u0131nda putperestlik en yayg\u0131n inan\u00e7t\u0131. Bununla beraber Yahudilik, H\u0131ristiyanl\u0131k ve haniflik m\u00fcntesibi insanlar da vard\u0131. Yahudiler genelde Hicaz\u2019\u0131n kuzeyinde Medine ve \u00e7evre b\u00f6lgelerde ya\u015farken H\u0131ristiyanlar t\u00fcm Hicaz\u2019a da\u011f\u0131lm\u0131\u015f durumdayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Siyer kaynaklar\u0131ndan \u00f6\u011frendi\u011fimiz bilgilerden hareketle, Efendimizin (sav) do\u011fdu\u011fu \u00e7evrenin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun putperest oldu\u011funu, nadir de olsa haniflere rastland\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Putperestlerin ekserisi Allah\u2019a inan\u0131yorlard\u0131; fakat bu inan\u00e7 yozla\u015fm\u0131\u015f, tahrif edilmi\u015f ve onlar\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fckten al\u0131koymayan bir yap\u0131ya sahipti. Bug\u00fcn de halk aras\u0131nda s\u0131k\u00e7a g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz a\u015f\u0131r\u0131 kutsamac\u0131 zihniyet, Allah\u2019la ileti\u015fim kurmak i\u00e7in arac\u0131lara ihtiya\u00e7 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu ve bunun i\u00e7in de putlar\u0131 kendi elleriyle icat ettiler. Kur\u2019an bu inanca \u015firk demektedir. M\u00fc\u015friklere size hi\u00e7bir fayda veya zarar\u0131 olmayan; kendi ellerinizle yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z bu putlara ni\u00e7in tap\u0131yorsunuz, denildi\u011finde \u201cOnlara (putlara) sadece bizi Allah\u2019a yakla\u015ft\u0131rs\u0131nlar diye kulluk ediyoruz.\u201d yan\u0131t\u0131n\u0131 veriyorlard\u0131. (Z\u00fcmer 39\/3)<\/p>\n\n\n\n

Bununla birlikte M\u00fc\u015frikler kendi i\u00e7lerinde farkl\u0131 inan\u00e7lara sahipti. \u00d6zellikle ahiret ve k\u0131yamet konusunda kimileri bunlara inanm\u0131\u015f, kimileri reddetmi\u015fti. Kuran\u2019daki vurgulardan cahiliye Araplar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funun ahirete inanmad\u0131klar\u0131n\u0131 anl\u0131yoruz. Neticede putperestlerin inan\u00e7lar\u0131 Yahudi ve H\u0131ristiyanlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ok daha zay\u0131f kal\u0131yordu. Bu iki din gerek kurumlar\u0131 gerekse kitap ve peygamberleri itibariyle \u00e7ok daha ileri durumdayd\u0131lar. Bundan olsa gerek ki \u00f6zellikle Yahudiler putperest Araplar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmserdiler. Yahudiler Hicaz\u2019da putperestlerden sonraki en b\u00fcy\u00fck topluluktu; lakin Mekke\u2019deki n\u00fcfuslar\u0131 olduk\u00e7a azd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Di\u011fer taraftan, Mekke demografisinde \u00f6nemli bir topluluk haniflerdi. Hanifler Hz. \u0130brahim\u2019in inan\u00e7lar\u0131n\u0131 benimsemi\u015f, putlara kesilen kurbanlardan yemeyen ve \u015firkten uzak duran ki\u015filer olarak bilinirlerdi. Ebu Ubeyde \u015funu s\u00f6yler: \u201cAraplara g\u00f6re, \u0130brahim\u2019in dini \u00fczere olan haniftir. \u0130slam gelince M\u00fcsl\u00fcman olana hanif demeye ba\u015flad\u0131lar.\u201d\u00a0(Cahiliye Araplar\u0131, s.81, Prof. Dr. Adnan Demircan)\u00a0Haniflerin say\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7ok fazla olmay\u0131\u015f\u0131 ve \u00f6rg\u00fcts\u00fcz yap\u0131lar\u0131, onlar\u0131n fikirlerinin toplumsal konularda etkisiz kalmas\u0131na sebep oluyordu. Bu da Mekke m\u00fc\u015friklerinin zul\u00fcm krall\u0131klar\u0131nda istedikleri gibi hareket etmelerine olanak sa\u011fl\u0131yordu. Nitekim bu durum \u0130slam\u2019\u0131n gelmesiyle bozuldu ve stat\u00fcko y\u0131k\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bu makaleyi okuyanlar i\u00e7in tavsiye yaz\u0131: “Cahiliyede Ahlak\u00ee Meziyetler<\/a>“<\/strong><\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130slam \u00d6ncesi Mekke\u2019de Dini Ya\u015fam Nas\u0131ld\u0131? Hocam, hikmet-i ilah\u00ee gere\u011fi her canl\u0131, bulundu\u011fu \u00e7evreye g\u00f6re donat\u0131larak yarat\u0131l\u0131yor. Bu a\u00e7\u0131dan yeni kitab\u0131n ve peygamberin yak\u0131n \u00e7evresi olan cahiliye Araplar\u0131nda nas\u0131l bir din\u00ee hayat, nas\u0131l bir sosyal ya\u015fant\u0131 h\u00e2kimdi? Evet, insan \u00e7evresinin \u00e7ocu\u011fudur, derler. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ortam\u0131n insan \u00fczerindeki etkisi ink\u00e2r edilemez. \u0130nsan ayn\u0131 zamanda i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 zaman\u0131n […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":1798,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[599],"tags":[677,676,135],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1117"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1117"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1117\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2160,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1117\/revisions\/2160"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1798"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1117"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1117"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1117"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}