{"id":2847,"date":"2021-12-03T11:38:39","date_gmt":"2021-12-03T08:38:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/?p=2847"},"modified":"2021-12-13T16:26:34","modified_gmt":"2021-12-13T13:26:34","slug":"dinlerde-mabet-anlayisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/dinlerde-mabet-anlayisi\/","title":{"rendered":"Dinlerde Mabet Anlay\u0131\u015f\u0131"},"content":{"rendered":"\n<div id=\"toc_container\" class=\"toc_wrap_left no_bullets\"><p class=\"toc_title\">\u0130&ccedil;indekiler<\/p><ul class=\"toc_list\"><li><a href=\"#Mabet_Kelimesinin_Etimolojisi\">Mabet Kelimesinin Etimolojisi<\/a><\/li><li><a href=\"#Kadim_Dinlerde_Mabet\">Kadim Dinlerde Mabet<\/a><ul><li><a href=\"#Mezopotamya_Dinlerinde_Mabet\">Mezopotamya Dinlerinde Mabet<\/a><\/li><\/ul><\/li><li><a href=\"#Gunumuz_Dinlerinde_Mabet\">G\u00fcn\u00fcm\u00fcz Dinlerinde Mabet<\/a><ul><li><a href=\"#Hinduzimde_Mabet\">Hinduzim\u2019de Mabet<\/a><\/li><li><a href=\"#Budizmde_Mabet\">Budizm\u2019de Mabet<\/a><\/li><li><a href=\"#Caynizmde_Mabet\">Caynizm\u2019de Mabet<\/a><\/li><li><a href=\"#Sihizmde_Mabet\">Sihizm\u2019de Mabet<\/a><\/li><li><a href=\"#Taoizmde_Mabet\">Taoizm\u2019de Mabet<\/a><\/li><li><a href=\"#Konfucyusculukte_Mabet\">Konf\u00fc\u00e7y\u00fcs\u00e7\u00fcl\u00fck\u2019te Mabet<\/a><\/li><li><a href=\"#Sintozimde_Mabet\">\u015eintozim\u2019de Mabet<\/a><\/li><\/ul><\/li><li><a href=\"#Yahudilikte_Mabet\">Yahudilikte Mabet<\/a><ul><li><a href=\"#Atalar_Donemi\">Atalar D\u00f6nemi<\/a><\/li><li><a href=\"#Hz_Musa_Donemi\">Hz. Musa D\u00f6nemi<\/a><\/li><li><a href=\"#Kudus_Donemi\">Kud\u00fcs D\u00f6nemi<\/a><\/li><\/ul><\/li><li><a href=\"#Hristiyanlikta_Mabet\">Hristiyanl\u0131kta Mabet<\/a><\/li><li><a href=\"#Islamda_Mabet\">\u0130slam\u2019da Mabet<\/a><\/li><li><a href=\"#Degerlendirme\">De\u011ferlendirme<\/a><\/li><li><a href=\"#Kaynaklar\">Kaynaklar<\/a><\/li><\/ul><\/div>\n<h2><span id=\"Mabet_Kelimesinin_Etimolojisi\"><strong>Mabet Kelimesinin Etimolojisi<\/strong><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/Mabet\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" title=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/Mabet\">Mabet <\/a>s\u00f6zl\u00fck anlam\u0131 olarak Arap\u00e7a ibadet mastar\u0131ndan t\u00fcretilen ve \u201cibadet edilen yer, ibadeth\u00e2ne, ibadete mahsus bina\u201d anlam\u0131na gelen ism-i mek\u00e2n kal\u0131b\u0131nda bir mastard\u0131r. Terim anlam\u0131 olarak ise bir dine ba\u011fl\u0131 olanlar\u0131n belli zamanlarda toplu olarak veya tek ba\u015flar\u0131na ibadet etmeleri i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015f \u00f6zel mek\u00e2nlara verilen isimdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bat\u0131 dillerinde mabet kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 kullan\u0131lan temple, Latince templum kelimesinden t\u00fcretilmi\u015ftir. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta k\u00e2hinlerin, ku\u015flar\u0131n u\u00e7u\u015funu g\u00f6zetlemek i\u00e7in kulland\u0131klar\u0131 dikd\u00f6rtgen \u015feklindeki yeri belirtmekte iken zamanla \u201cbelli bir i\u015f i\u00e7in tahsis edilmi\u015f \u00f6zel mek\u00e2n\u201d, daha sonra da \u201cTanr\u0131\u2019n\u0131n evi\u201d m\u00e2nas\u0131n\u0131 kazanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Yunanca\u2019daki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan temenos da \u201cTanr\u0131\u2019ya ayr\u0131lan kutsal yer\u201d demektir. Mabet i\u00e7in kullan\u0131lan S\u00fcmerce, Akad\u00e7a bitu kelimeleri \u201cev\u201d anlam\u0131ndad\u0131r. Di\u011fer taraftan S\u00fcmercede mabet kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u201cb\u00fcy\u00fck ev\u201d manas\u0131ndaki e-kal\u2019den gelen ekallu ile (tanr\u0131n\u0131n saray\u0131) e-kur\u2019dan gelen ekurru (da\u011f evi) kelimeleri de kullan\u0131lmaktad\u0131r. Ras \u015eamra metinlerinde Mabet i\u00e7in \u201cbt\u201d (ev) ve \u201cekallu\u201ddan gelen \u201chkl\u201d kelimeleri yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130br\u00e2n\u00eecede ise mabet beth (ev) veya heikhal (saray) ile kar\u015f\u0131lanmaktad\u0131r. Mabet genelde b\u00fct\u00fcn dinlerin ibadet mahallini ifade etmekte, \u00f6zelde M\u00fcsl\u00fcman mabedi i\u00e7in c\u00e2mi veya mescit kullan\u0131lmaktad\u0131r. Arap\u00e7ada heykel kelimesi de \u201ctap\u0131nak\u201d manas\u0131na gelmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Her din ve inan\u00e7 sisteminin mabedi ifade eden kelime veya kavramlar\u0131n yan\u0131nda kendilerine has Mabet anlay\u0131\u015flar\u0131 da vard\u0131r. Mabetler ilk d\u00f6nemlerdeki a\u00e7\u0131k alanlardan basit ve k\u00fc\u00e7\u00fck yap\u0131lara, zamanla b\u00fcy\u00fck ve geni\u015f binalara kadar gelen bir geli\u015fme ve de\u011fi\u015fiklik arz etmektedir.<\/p>\n\n\n\n<h2><span id=\"Kadim_Dinlerde_Mabet\"><strong>Kadim Dinlerde Mabet<\/strong><\/span><\/h2>\n\n\n\n<h3><span id=\"Mezopotamya_Dinlerinde_Mabet\"><strong>Mezopotamya Dinlerinde Mabet<\/strong><\/span><\/h3>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/DT-5.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2302\" width=\"323\" height=\"175\" srcset=\"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/DT-5.jpg 681w, https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/DT-5-300x163.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 323px) 100vw, 323px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>S\u00fcmer, B\u00e2bil ve Asurlular\u2019\u0131n inanc\u0131na g\u00f6re insanlar tanr\u0131lara kurban takdim etmek ve Mabet yapmak i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Onlara g\u00f6re Mabet tanr\u0131lar\u0131n ikamet yeridir. B\u00fct\u00fcn Mabetlerde tanr\u0131n\u0131n heykelini korumak i\u00e7in bir i\u00e7 oda ve kurban takdim etmek i\u00e7in de bir mezbah (altar) bulunurdu. Mabette i\u015fler rahip taraf\u0131ndan idare edilirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00fcmer, B\u00e2bil ve Asurlular\u2019da Mabetlerin yan\u0131na biti\u015fik olarak yap\u0131lm\u0131\u015f, \u201c<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Ziggurat\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" title=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Ziggurat\">ziggurat<\/a>\u201d ad\u0131 verilen Mabet kuleleri olurdu. Tara\u00e7alar \u015feklinde kat kat y\u00fckselen kulenin tepesinde tanr\u0131ya ayr\u0131lm\u0131\u015f, i\u00e7inde tanr\u0131n\u0131n suretinin yer ald\u0131\u011f\u0131 bir oda bulunurdu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mecusilik\u2019te Mabet<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Mecus\u00eelik\u2019te Mabetler, Tanr\u0131\u2019n\u0131n sembol\u00fc olarak kabul edilen ve devaml\u0131 yak\u0131lan kutsal ate\u015fin muhafazas\u0131 i\u00e7in in\u015fa edilmi\u015fti. \u201c\u00c2te\u015fkede\u201d denilen bu Mabetler genellikle kare \u015feklinde a\u00e7\u0131k bir avlu ve buna biti\u015fik, \u00fczeri kubbe ile \u00f6rt\u00fcl\u00fc bo\u015f bir odadan ibaretti. Kutsal ate\u015f, g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n temas etmeyece\u011fi ve ate\u015fin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 karartmayaca\u011f\u0131 bir yerde yak\u0131l\u0131r, buraya sadece rahipler girebilirdi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Eski M\u0131s\u0131r\u2019da Mabet<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Eski M\u0131s\u0131r\u2019da mabet, giri\u015ften ba\u015flay\u0131p en i\u00e7teki mezar odas\u0131nda son bulan ayn\u0131 hizadaki odalardan olu\u015fmaktad\u0131r. Odalar ve \u00e7at\u0131s\u0131z alanlar\u0131n tamam\u0131 dikd\u00f6rtgen \u015feklindedir. Her mabet y\u00fcksek bir d\u0131\u015f duvarla \u00e7evrilidir. En i\u00e7 odada tanr\u0131n\u0131n orada varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sembol\u00fc olan tanr\u0131 heykeli bulunur ve buraya sadece rahiplerin girmesine izin verilirdi. Eski M\u0131s\u0131r\u2019da \u00f6zellikle <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Ra\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" title=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Ra\">Amon-Re<\/a> i\u00e7in muazzam mabetler in\u015fa edilmi\u015fti. Bu mabetler Firavun\u2019un \u00f6zel bak\u0131m ve denetimi alt\u0131ndayd\u0131. \u0130badet ve ayinler Firavun ad\u0131na onun temsilcileri olarak rahipler taraf\u0131ndan icra edilirdi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Eski Yunan\u2019da Mabet&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Antik_Yunanistan\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" title=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Antik_Yunanistan\">Eski Yunan<\/a>\u2019da ilk mabetler \u201ctemenos\u201d ad\u0131 verilen a\u00e7\u0131k alanlardan ibaretti. Zamanla her b\u00f6lge i\u00e7in \u00f6zel mabetler ve tanr\u0131lar icat edildi, geli\u015fmi\u015f Yunan Mabetleri mil\u00e2ttan \u00f6nce VII. y\u00fczy\u0131ldan itibaren \u00e7o\u011falmaya ba\u015flad\u0131. Mabetlerde bir giri\u015f odas\u0131, bir mezbah ve en i\u00e7te il\u00e2h\u0131n tasvirinin yer ald\u0131\u011f\u0131 dikd\u00f6rtgen \u015feklinde bir oda (naos) vard\u0131. Tanr\u0131n\u0131n ikamet yeri oldu\u011fu i\u00e7in Mabete ibadet gayesiyle girilmez, ibadet b\u00fcy\u00fck \u00e7apta Mabetin d\u0131\u015f\u0131nda icra edilirdi. Mabetlerin korunmas\u0131ndan ve kurbanlar\u0131n takdiminden rahipler sorumluydu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Roma\u2019da Mabet<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Roma mabedi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde Yunan mabetlerinin benzeri olup esas itibariyle tanr\u0131ya takdimelerin sunuldu\u011fu bir ev vazifesi g\u00f6r\u00fcyordu. Romal\u0131lar mabetlerinde tanr\u0131n\u0131n heykelinin konuldu\u011fu, \u201ccella\u201d ad\u0131 verilen i\u00e7 odaya fazlaca itina g\u00f6sterirlerdi. Mabetler politik ama\u00e7la da kullan\u0131l\u0131r, mabet hizmetlerini kral ad\u0131na g\u00f6revli rahipler yerine getirirdi.<\/p>\n\n\n\n<h2><span id=\"Gunumuz_Dinlerinde_Mabet\"><strong>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz Dinlerinde Mabet<\/strong><\/span><\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image is-style-rounded\"><figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Hint-MadebHinduizm-Mabed-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2981\" width=\"283\" height=\"188\" srcset=\"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Hint-MadebHinduizm-Mabed-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Hint-MadebHinduizm-Mabed-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Hint-MadebHinduizm-Mabed-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Hint-MadebHinduizm-Mabed.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 283px) 100vw, 283px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<h3><span id=\"Hinduzimde_Mabet\"><strong>Hinduzim\u2019de Mabet<\/strong><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Hinduizm\u2019de mabet yap\u0131m\u0131 ve i\u00e7lerine tanr\u0131lar\u0131n suretlerinin konulmas\u0131 <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Upani%C5%9Fad\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" title=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Upani%C5%9Fad\">Upani\u015fadlar <\/a>d\u00f6nemi sonras\u0131na rastlar. Yo\u011fun olarak VII. y\u00fczy\u0131ldan sonra yap\u0131lmaya ba\u015flanan ve tanr\u0131lar\u0131n ikamet mahalli olan mabetler ayn\u0131 zamanda insanlar\u0131n tanr\u0131larla bir araya geldi\u011fi, onlar\u0131 ziyaret edip \u00e7e\u015fitli takdimelerde bulundu\u011fu yerlerdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Hinduizm\u2019de ibadet ferd\u00ee olup pek \u00e7ok evde ibadet i\u00e7in tahsis edilmi\u015f \u00f6zel bir oda veya bir ibadet k\u00f6\u015fesi vard\u0131r. Mabetlerin esas k\u0131sm\u0131, i\u00e7ine tanr\u0131n\u0131n suret veya sembol\u00fcn\u00fcn konuldu\u011fu, \u201cvimona\u201d ad\u0131 verilen kutsal mek\u00e2nd\u0131r. Hint mabetleri birer ziyaret (hac), g\u00fcnahlardan ar\u0131nma ve din\u00ee temizlik yeridir.<\/p>\n\n\n\n<h3><span id=\"Budizmde_Mabet\"><strong>Budizm\u2019de Mabet<\/strong><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Hindistan\u2019da \u201ccetiya\u201d denilen t\u00fcmsek veya toprak y\u0131\u011f\u0131n\u0131yla ilgili inan\u00e7, mil\u00e2ttan \u00f6nce III. y\u00fczy\u0131ldan itibaren Budizm\u2019de Buda ve \u00f6nemli Budist b\u00fcy\u00fcklerinin h\u00e2t\u0131ralar\u0131n\u0131n sakland\u0131\u011f\u0131, bu sebeple de sayg\u0131 g\u00f6sterilen \u201cstupa\u201dlara d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Buda\u2019n\u0131n heykellerinin bulundu\u011fu yap\u0131lara ise \u201cpagoda\u201d denilmektedir. Pagodalar\u0131n \u00e7o\u011funda cemaatle ibadet yap\u0131lmaz. Ayn\u0131 zamanda buralarda Buda ve di\u011fer Budist azizlerinin buralarda muhafaza edilen hat\u0131ra e\u015fyalar\u0131 da ziyaret edilir.<\/p>\n\n\n\n<h3><span id=\"Caynizmde_Mabet\"><strong>Caynizm\u2019de Mabet<\/strong><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Caynizm\u2019de <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Tirthankara\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" title=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Tirthankara\">Tirtankaralar <\/a>ad\u0131na mabetler in\u015fa edilmi\u015f, suretleri de merkez\u00ee bir yere konulmu\u015ftur. \u0130badette tasvirlerin kullan\u0131lmas\u0131na onlar\u0131n \u00f6rnek ya\u015fay\u0131\u015flar\u0131 sebep olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>Caynist mabetlerinin genel plan\u0131 bir c\u00fcmle kap\u0131s\u0131 ve s\u0131ra s\u00fctunlar, mabetin ortas\u0131nda bulunan geni\u015f bir mek\u00e2n veya a\u00e7\u0131k avlu ve tasvirlere tahsis edilmi\u015f kutsal mek\u00e2n \u015feklindedir. Caynist mabetleri de bir ibadet mahalli olmaktan ziyade Tirtankaralar\u2019a sayg\u0131 g\u00f6sterilen yerlerdir.<\/p>\n\n\n\n<h3><span id=\"Sihizmde_Mabet\"><strong>Sihizm\u2019de Mabet<\/strong><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Sih dininde (<a href=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/sih-dini\" title=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/sih-dini\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Sihizm<\/a>) \u201cgurdwara\u201d ad\u0131 verilen mabet, cemaatin ilahiler okumak i\u00e7in g\u00fcnl\u00fck olarak toplanmas\u0131 sonucunda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olup <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Guru_Nanak\" title=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Guru_Nanak\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Guru Nanak<\/a> d\u00f6neminden beri cemaatin hayat\u0131nda \u00f6nemli bir rol oynamaktad\u0131r. Gurdwaralar\u0131n en \u00fcst\u00fcn\u00fc, Amritsar\u2019daki Alt\u0131n Mabet\u2019tir. Bu mabedin bulundu\u011fu Amritsar (\u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fck suyu, hayat havuzu) Sihler\u2019in din\u00ee merkezi oldu\u011fu gibi Alt\u0131n Mabet de din\u00ee ve i\u00e7tima\u00ee faaliyetlerin merkezidir. Mabette sembol olarak Sihizm\u2019in kutsal kitab\u0131 <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Adi_Granth\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" title=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Adi_Granth\">Adi Grant<\/a> ile bir k\u0131l\u0131\u00e7 bulunur. Buras\u0131 ayn\u0131 zamanda bir sosyal kurumdur. Her gurdwaran\u0131n Guru Nanak zaman\u0131ndan beri devam eden bir imareth\u00e2nesi vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h3><span id=\"Taoizmde_Mabet\"><strong>Taoizm\u2019de Mabet<\/strong><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Bir yap\u0131lar b\u00fct\u00fcn\u00fcnden olu\u015fan <a href=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/taoculuk\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" title=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/taoculuk\">Tao <\/a>mabetlerinin avlular\u0131 \u00e7ok ama\u00e7l\u0131 salonlardan meydana gelir. \u00c7in terminolojisinde Taoist din\u00ee binalar\u0131 veya bina gruplar\u0131 i\u00e7in \u201ckung\u201d (manast\u0131r veya saray), \u201ckuan\u201d (manast\u0131r mabedi) ve \u201cmiao\u201d (mabet) kelimeleri kullan\u0131l\u0131r. Say\u0131s\u0131z tanr\u0131 ve tanr\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f kahraman tasvirlerini ihtiva eden Taoist mabetlerinin pek \u00e7o\u011fu 1911 devriminden sonra tahrip edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<h3><span id=\"Konfucyusculukte_Mabet\"><strong>Konf\u00fc\u00e7y\u00fcs\u00e7\u00fcl\u00fck\u2019te Mabet<\/strong><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Mil\u00e2ttan \u00f6nce II. y\u00fczy\u0131lda \u00c7in\u2019de <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Konf%C3%BC%C3%A7y%C3%BCs\" title=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Konf%C3%BC%C3%A7y%C3%BCs\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Konf\u00fc\u00e7y\u00fcs <\/a>ve onun izinden gidenlerin \u00f6\u011freti ve doktrinlerinin me\u015frulu\u011fu kabul edilmi\u015f ve Konf\u00fc\u00e7y\u00fcs i\u00e7in bir mabet in\u015fa ettirilmi\u015ftir; daha sonraki d\u00f6nemlerde h\u00fck\u00fcmdarlar, Konf\u00fc\u00e7y\u00fcs\u2019\u00fc \u201con bin neslin muallimi\u201d diye nitelendirip ad\u0131na mabetlerde t\u00f6renler d\u00fczenlemi\u015flerdir. Ayr\u0131ca mil\u00e2ttan sonra 59\u2019da imparator her mabette kurban\u0131n Konf\u00fc\u00e7y\u00fcs ad\u0131na takdim edilmesini emretmi\u015f, bizzat kendisi de Konf\u00fc\u00e7y\u00fcs ad\u0131na takdimde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>En me\u015fhurlar\u0131 Pekin\u2019deki imparatorluk mabetleri ve mezbahalar\u0131d\u0131r. Bunlar, XV. y\u00fczy\u0131lda in\u015fa edilmi\u015f modern yap\u0131lar olup 1911\u2019de imparatorlu\u011fun \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcnden beri ibadet amac\u0131yla kullan\u0131lmamaktad\u0131r. Bu yap\u0131lar\u0131n en \u00f6nemlisi, imparatorlar\u0131n kurbanlar\u0131n\u0131 takdim ettikleri G\u00f6k Mabet\u2019dir. Ge\u00e7mi\u015fte \u00fclkenin her taraf\u0131nda yayg\u0131n olarak g\u00f6r\u00fclen Konf\u00fc\u00e7y\u00fcs Mabetlerinin ve dua salonlar\u0131n\u0131n pek \u00e7o\u011fu g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ya harap olmu\u015f yahut okul, k\u0131\u015fla ve halkevlerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<h3><span id=\"Sintozimde_Mabet\"><strong>\u015eintozim\u2019de Mabet<\/strong><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/sintoizm\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" title=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/sintoizm\">\u015eintoizm<\/a>\u2019de ayin merkezi de olan tanr\u0131lar\u0131n ikamet yerine, \u201cjinja\u201d veya \u201cjinsa\u201d (tanr\u0131 evi) denilmekte, ayr\u0131ca \u201cmiya\u201d ismi de kullan\u0131lmaktad\u0131r. Say\u0131lar\u0131 bazen y\u00fcz binlerle ifade edilen mabetler genellikle yol kenarlar\u0131nda, fabrika k\u00f6\u015felerinde veya binalar blokunun tepesinde bulunan k\u00fc\u00e7\u00fck, sade a\u011fa\u00e7 yap\u0131lard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eintoizm\u2019de en eski ve en me\u015fhur mabet, mil\u00e2ttan \u00f6nce IV. y\u00fczy\u0131lda Ise\u2019de g\u00fcne\u015f tanr\u0131\u00e7as\u0131 <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Amaterasu\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" title=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Amaterasu\">Amaterasu <\/a>ad\u0131na yap\u0131lm\u0131\u015f olan mill\u00ee mabettir. Bu mabet koruluklar i\u00e7inde in\u015fa edilmi\u015f, her yirmi y\u0131lda bir yenilenen sade bir a\u011fa\u00e7 yap\u0131d\u0131r. \u0130\u00e7inde imparatorlu\u011fa ait ayna, k\u0131l\u0131\u00e7, m\u00fccevherli ta\u00e7 gibi k\u0131ymetli e\u015fyalar ve Amaterasu\u2019nun heykeli bulunur. \u00d6nemli olaylar veya krall\u0131\u011f\u0131n kutlamalar\u0131 burada yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2><span id=\"Yahudilikte_Mabet\"><strong>Yahudilikte Mabet<\/strong><\/span><\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/Yahudilik-10.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2258\" width=\"296\" height=\"163\" srcset=\"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/Yahudilik-10.jpg 654w, https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/Yahudilik-10-300x165.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 296px) 100vw, 296px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/yahudilik-tarihi\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" title=\"Yahudilik Tarihi\">Yahudilik tarihinin<\/a> \u00e7e\u015fitli d\u00f6nemlerinde farkl\u0131 ibadet yerleri kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Atalar d\u00f6nemi, Hz. Musa d\u00f6nemi ve Kud\u00fcs d\u00f6nemi\u2026<\/p>\n\n\n\n<h3><span id=\"Atalar_Donemi\"><strong>Atalar D\u00f6nemi<\/strong><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Kit\u00e2b-\u0131 Mukaddes\u2019e g\u00f6re \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131 tarihinin Hz. \u0130br\u00e2him\u2019le ba\u015flay\u0131p o\u011flu \u0130shak ve torunu Ya\u2018k\u00fbb ile devam eden d\u00f6neme, atalar d\u00f6nemi denilmektedir. Bu d\u00f6nemde sade ve g\u00f6\u00e7ebe bir hayat ya\u015fayan Yahudi atalar\u0131, din\u00ee vecibelerini yerine getirebilmek i\u00e7in her konaklad\u0131klar\u0131 yerde veya \u00f6nemli g\u00f6rd\u00fckleri mahallerde birer mezbaha (altar) yapm\u0131\u015flard\u0131. Bu ibadet yerleri aras\u0131nda \u015eekem, Beytel, Mamre ve Ber\u015feba zikredilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<h3><span id=\"Hz_Musa_Donemi\"><strong>Hz. Musa D\u00f6nemi<\/strong><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Hz. M\u00fbs\u00e2, kavmini M\u0131s\u0131r esaretinden kurtard\u0131ktan sonra onlarla \u00e7\u00f6lde k\u0131rk y\u0131l ortak bir hayat s\u00fcrm\u00fc\u015f ve Tanr\u0131\u2019n\u0131n emriyle yine Tanr\u0131\u2019n\u0131n ikameti ve ibadetlerin ifas\u0131 i\u00e7in bir mesken (mi\u015fkan) yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cToplanma \u00e7ad\u0131r\u0131\u201d (ohel Mo\u2019ed) veya \u201cmakdis\u201d (miqda\u015f) diye bilinen bu mabet Yahve\u2019nin M\u00fbs\u00e2 ile konu\u015ftu\u011fu ve halk\u0131yla zaman zaman bulu\u015ftu\u011fu yerdi. Hz. M\u00fbs\u00e2, \u00e7\u00f6l hayat\u0131 boyunca \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131\u2019n\u0131n b\u00fct\u00fcn din\u00ee faaliyetlerini buradan y\u00f6nlendirdi\u011fi gibi Yahudiler de ba\u015fta kurban olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn ibadetlerini burada yerine getirirlerdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ad\u0131ra kutsiyet kazand\u0131ran \u00f6nemli hususlardan biri de ahid sand\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7ad\u0131r\u0131n en kutsal b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde muhafaza edilmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bu sebeple sand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde bulunduran \u00e7ad\u0131ra \u201c\u015feh\u00e2det \u00e7ad\u0131r\u0131\u201d da denilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Toplanma \u00e7ad\u0131r\u0131 S\u00fcleyman Mabedinin tam yar\u0131s\u0131 kadar olup onun yap\u0131m\u0131nda model kabul edilmi\u015fti. Toplanma \u00e7ad\u0131r\u0131, \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131 <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Kenan\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" title=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Kenan\">Kenan <\/a>topraklar\u0131na girdikten sonra da uzun s\u00fcre kullan\u0131lm\u0131\u015f ve nihayetinde Kral S\u00fcleyman onu mabedin i\u00e7ine koymu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<h3><span id=\"Kudus_Donemi\"><strong>Kud\u00fcs D\u00f6nemi<\/strong><\/span><\/h3>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/Yahudilik-5.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2253\" width=\"291\" height=\"188\" srcset=\"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/Yahudilik-5.jpg 796w, https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/Yahudilik-5-300x193.jpg 300w, https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/Yahudilik-5-768x495.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 291px) 100vw, 291px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Kud\u00fcs\u2019\u00fc \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131\u2019n\u0131n ortak ibadet merkezi yapmak isteyen <a href=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/davud\" title=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/davud\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Hz. Davud<\/a> ahid sand\u0131\u011f\u0131n\u0131 Kud\u00fcs\u2019e getirip ge\u00e7ici yerine yerle\u015ftirmi\u015f, daha sonra Yahve\u2019ye bir mabet in\u015fa etmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f, bunun i\u00e7in mabedin in\u015fa edilece\u011fi yeri sat\u0131n alarak bir mezbaha yapm\u0131\u015f ve burada ibadeti ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak kendisine mabedin yap\u0131m\u0131n\u0131n o\u011flu S\u00fcleyman taraf\u0131ndan tamamlanaca\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Hz. S\u00fcleyman taraf\u0131ndan in\u015fa ettirilen mabedin \u00f6l\u00e7\u00fcleri, plan\u0131 ve kullan\u0131lacak malzemenin cinsine kadar b\u00fct\u00fcn ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 bizzat Yahve taraf\u0131ndan belirtilmi\u015ftir. Bu mabet, S\u00fcleyman mabeti, \u201ckutsal ev\u201d anlam\u0131nda \u0130br\u00e2n\u00eece Beth ha-Mikda\u015f ve Arap\u00e7a Beyt\u00fclmakdis olarak an\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130sr\u00e2il tarihinin en \u00f6nemli mabedi olan S\u00fcleyman Mabedi mil\u00e2ttan sonra 70\u2019te Romal\u0131lar taraf\u0131ndan tahrip edilmi\u015f, 132\u2019de Yahudilerin Romal\u0131lar\u2019a kar\u015f\u0131 ayaklanmas\u0131 \u00fczerine tamamen y\u0131k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Mabetten sadece <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/A%C4%9Flama_Duvar%C4%B1\" title=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/A%C4%9Flama_Duvar%C4%B1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">a\u011flama duvar\u0131<\/a> da denilen bat\u0131 duvar\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Mabedin y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n ard\u0131ndan onun yerini art\u0131k sinagoglar alm\u0131\u015ft\u0131r. Yahudi cemaatinin \u00f6ncelikle topluca ibadet etmek, halk\u0131 e\u011fitmek ve k\u00fclt\u00fcrel kimliklerini korumak amac\u0131yla topland\u0131klar\u0131 yere \u0130br\u00e2n\u00eece\u2019de \u201cbeit hakeneset\u201d (toplanma evi), Grek\u00e7e\u2019de sinagog ad\u0131 verilir.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00fcleyman Mabeti\u2019nin y\u0131k\u0131lmas\u0131yla kurban ibadeti ask\u0131ya al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Sinagoglarda sabah, \u00f6\u011fle ve ak\u015fam g\u00fcnl\u00fck ibadet; \u015fabat (cumartesi) g\u00fcnleri de haftal\u0131k ibadet yap\u0131lmaktad\u0131r. \u0130badetler cemaat halinde sadece erkekler taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131r. Sinagoglarda resim ve suret bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2><span id=\"Hristiyanlikta_Mabet\"><strong>Hristiyanl\u0131kta Mabet<\/strong><\/span><\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image is-style-rounded\"><figure class=\"alignright size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/Hr9.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2327\" width=\"339\" height=\"198\" srcset=\"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/Hr9.jpg 513w, https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/Hr9-300x175.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 339px) 100vw, 339px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n ba\u015fl\u0131ca ibadet yeri kilisedir. \u201c<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/%C5%9Eapel\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" title=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/%C5%9Eapel\">\u015eapel<\/a>\u201d kelimesi de mahall\u00ee bir kilise veya katedral d\u0131\u015f\u0131nda hapishane, \u015fato yahut g\u00f6steri\u015fli bir bina i\u00e7erisindeki k\u00fc\u00e7\u00fck ibadet yerlerini ifade eder. Daha geni\u015f bir kilise i\u00e7erisindeki \u00f6zel ibadet yerine de \u015fapel denilir. Bir piskoposluk b\u00f6lgesinde kurulan ve \u00e7ok say\u0131da g\u00f6revlisi bulunan, s\u0131radan bir kiliseden daha b\u00fcy\u00fck olan binalara ise \u201ckatedral\u201d ad\u0131 verilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n mabedi yoktur. O ibadetini evinde yap\u0131yordu. 313 y\u0131l\u0131nda Bizans \u0130mparatoru Konstantin\u2019in H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131 kabul\u00fcyle kiliseler in\u015fa edilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Y\u00f6n\u00fc bat\u0131ya d\u00f6n\u00fck olan kiliseler genellikle ha\u00e7 \u015feklinde in\u015fa edilir. Pazar g\u00fcnleri toplu ayinler ve <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Sakrament\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" title=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Sakrament\">sakramentler <\/a>(vaftiz, evlilik, g\u00fcnah \u00e7\u0131karma v.b.) papaz liderli\u011finde yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n mezheplere ayr\u0131lmas\u0131yla kiliseler aras\u0131nda ibadetlerin uygulanmas\u0131nda farkl\u0131l\u0131klar olu\u015fmu\u015ftur. Ortodoks, Katolik, Protestan ve Anglikan kiliseleri kendilerine \u00f6zg\u00fc uygulamalar ortaya koymu\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2><span id=\"Islamda_Mabet\"><strong>\u0130slam\u2019da Mabet<\/strong><\/span><\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/view-famous-blue-mosque-sultan-ahmet-cami-istanbul-turkey-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2775\" width=\"323\" height=\"215\" srcset=\"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/view-famous-blue-mosque-sultan-ahmet-cami-istanbul-turkey-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/view-famous-blue-mosque-sultan-ahmet-cami-istanbul-turkey-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/view-famous-blue-mosque-sultan-ahmet-cami-istanbul-turkey-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/view-famous-blue-mosque-sultan-ahmet-cami-istanbul-turkey-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/view-famous-blue-mosque-sultan-ahmet-cami-istanbul-turkey-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 323px) 100vw, 323px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>\u0130sl\u00e2m\u2019da ibadet yerleri i\u00e7in kullan\u0131lan kelime mescittir ve bu kelime Allah\u2019a tahsis edilen b\u00fct\u00fcn ibadet yerleri i\u00e7in kullan\u0131lmaktad\u0131r. Di\u011fer taraftan cami kelimesine Kur\u2019an\u2019da, hadislerde ve ilk tarih\u00ee kaynaklarda rastlanmamaktad\u0131r. Ancak Hz. Peygamber zaman\u0131nda ve onu takip eden d\u00f6nemlerde vakit namazlar\u0131n\u0131n yan\u0131nda \u00f6zellikle cuma namaz\u0131 k\u0131l\u0131nan yerlere cami veya \u201cel-mescit\u00fc\u2019l-c\u00e2mi\u201d, sadece vakit namaz\u0131 k\u0131l\u0131nan yerlere mescit deniliyordu. Cami kelimesinin yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmas\u0131 daha ziyade Osmanl\u0131 D\u00f6nemine aittir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130sl\u00e2m\u2019da ibadet yerleri i\u00e7in kullan\u0131lan kelimelerden biri de \u201cmusall\u00e2\u201d veya \u201cnamazg\u00e2h\u201dt\u0131r. Musall\u00e2, Res\u00fbl-i Ekrem d\u00f6neminde bayram ve cenaze namaz\u0131 k\u0131l\u0131nan yerler i\u00e7in de kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Fars\u00e7a\u2019da yol boylar\u0131ndaki \u00fcst\u00fc a\u00e7\u0131k mescitlere namazg\u00e2h denilmi\u015ftir. Namazg\u00e2h bir kasaban\u0131n b\u00fct\u00fcn halk\u0131n\u0131 bir araya toplayan geni\u015f sahad\u0131r. Pek \u00e7ok namazg\u00e2hta hutbe okumak ve namaz k\u0131ld\u0131rmak i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015f minber ve mihraplar vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131kta en kutsal mabet K\u00e2be\u2019dir. K\u00e2be\u2019ye hem \u201cbeyt\u201d (Allah\u2019a ibadet i\u00e7in tahsis edilmi\u015f \u015fan\u0131 y\u00fcce ev) hem de mescit denilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015flang\u0131\u00e7tan beri bir ibadet ve ziyaret (hac) yeri olma \u00f6zelli\u011fini koruyan K\u00e2be, \u0130sl\u00e2m\u2019dan \u00f6nce de Mekke d\u0131\u015f\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn Araplar\u0131n din\u00ee merkezi durumundayd\u0131. Arabistan\u2019\u0131n her taraf\u0131ndan hac i\u00e7in Mekke\u2019ye gelenler oluyordu. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta Hz. Peygamber ve M\u00fcsl\u00fcmanlar g\u00fcnde iki defa K\u00e2be\u2019ye gidip ibadet ediyorlard\u0131; mira\u00e7tan sonra da g\u00fcnl\u00fck namazlar\u0131n\u0131 K\u00e2be\u2019de k\u0131lmaya ba\u015flad\u0131lar. Ancak m\u00fc\u015friklerin engellemesine ve hakaretlerine maruz kal\u0131yorlard\u0131. Daha sonra siyas\u00ee sebeplerden dolay\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n K\u00e2be\u2019de ibadet yapmalar\u0131na izin verilmedi.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n Mekke d\u00f6neminde say\u0131ca az olmalar\u0131, ayr\u0131ca m\u00fc\u015frikler taraf\u0131ndan uygulanan siyas\u00ee bask\u0131 sebebiyle Mekke\u2019de mescit yapma imk\u00e2n\u0131 bulunamam\u0131\u015ft\u0131. Hicret esnas\u0131nda ve Medine\u2019ye var\u0131\u015f\u0131n hemen ard\u0131ndan ilk i\u015f olarak Kuba\u2019da ve Medine\u2019de birer mescit in\u015fa edilmesi de bunu g\u00f6stermektedir. Medine d\u00f6neminde Mescid-i Nebev\u00ee\u2019nin d\u0131\u015f\u0131nda on civar\u0131nda mescit yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bu mescitlerde sadece be\u015f vakit namaz k\u0131l\u0131n\u0131yor, cuma namaz\u0131 i\u00e7in Mescid-i Nebev\u00ee\u2019ye geliniyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Medine devrinde fizik\u00ee anlamda ilk m\u00fcessese olarak Mescid-i Nebev\u00ee\u2019nin yap\u0131lmas\u0131ndan sonra bu bina esas al\u0131narak gerek Medine\u2019de gerekse di\u011fer \u0130sl\u00e2m beldelerinde mescitlerin say\u0131s\u0131 artt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, b\u00f6ylece ibadetler ve b\u00fct\u00fcn di\u011fer faaliyetler konusunda Mescid-i Nebev\u00ee \u00f6rnek al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130sl\u00e2m dini mabet-ibadet ili\u015fkisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan di\u011fer dinlere g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130sl\u00e2m\u2019da ibadet sadece mabede ba\u011fl\u0131 olmay\u0131p evde, \u00e7ar\u015f\u0131 ve pazarda, i\u015f yerlerinde ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn herhangi bir yerinde yap\u0131labilmektedir. B\u00fct\u00fcn mescitler, i\u00e7lerinde ibadet edilmesi ve mukaddes mek\u00e2n olmalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan birbirine e\u015fit oldu\u011fu halde Mescid-i Har\u00e2m, Mescid-i Nebev\u00ee ve Mescid-i Aks\u00e2\u2019da yap\u0131lan ibadetlerin di\u011ferlerine g\u00f6re daha sevap oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Buna ra\u011fmen k\u0131ble ve hac merkezi olmas\u0131 hasebiyle M\u00fcsl\u00fcmanalar nazar\u0131nda K\u00e2be\u2019nin ayr\u0131 bir yeri ve de\u011feri vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Mescitler ibadet yeri olmak d\u0131\u015f\u0131nda toplumun e\u011fitimi, toplumda cemaat \u015fuurunun olu\u015fturulmas\u0131, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 yard\u0131mla\u015fma ve dayan\u0131\u015fman\u0131n sa\u011flanmas\u0131; toplumun din\u00ee, sosyal, k\u00fclt\u00fcrel ve daha pek \u00e7ok y\u00f6nden yeti\u015ftirilmesi misyonunu da haizdir.<\/p>\n\n\n\n<h2><span id=\"Degerlendirme\"><strong>De\u011ferlendirme<\/strong><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Mabetler her toplumun kendine ait inan\u00e7 kimliklerini ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u00d6zellikle <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Politeizm\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" title=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Politeizm\">politeist<\/a> inan\u00e7lara sahip toplumlarda mabet daha \u00e7ok tanr\u0131n\u0131n evi olmas\u0131 hasebiyle ziyaretgah olarak g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Mabet, tanr\u0131n\u0131n ikamet yeri olan kutsal mek\u00e2n ve onun d\u0131\u015f\u0131nda kalan cemaat mahalli \u015feklinde iki b\u00f6l\u00fcm olarak planlanm\u0131\u015ft\u0131r. Genellikle bu mabetlerde tanr\u0131y\u0131 temsil eden tasvir veya heykeller bulunmaktad\u0131r. \u0130badet olarak da tanr\u0131ya hizmet etme olarak nitelendirilen kurban ibadeti \u00f6n plandad\u0131r. Mabedin, kurban ibadetinin yerine getirilece\u011fi mezbaha, sunak ya da altar diye isimlendirilen bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc vard\u0131r. Bu mekanlarda ibadetler tanr\u0131 ad\u0131na rahipler taraf\u0131ndan ikame edilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lah\u00ee dinlerde Mabet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n sadece tanr\u0131 ve tanr\u0131ya ibadet de\u011fil, ayn\u0131 zamanda kutsal kitap, peygamber ve melek inan\u00e7lar\u0131yla da ili\u015fkisi vard\u0131r. Bu ili\u015fki inananlar nazar\u0131nda mabedin de\u011ferini daha da art\u0131rmaktad\u0131r. Yahudi ve H\u0131ristiyanlar\u0131n tarihine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda mabetsiz ge\u00e7en d\u00f6nemler olmu\u015ftur. M\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in b\u00f6yle bir d\u00f6nem yoktur. Yahudi ve H\u0131ristiyanlar\u0131n Mabetlerinde sadece rahip ve hahamlar\u0131n girebildi\u011fi \u00f6zel alanlar varken, mescitler i\u00e7in b\u00f6yle bir \u015fey s\u00f6z konusu de\u011fildir. Mescitlerin her alan\u0131 b\u00fct\u00fcn M\u00fcsl\u00fcmanlara a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Kilise\" title=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Kilise\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Kiliselerde <\/a>tasvir, ikon ve heykellere rastlan\u0131rken, sinagog ve mescitlerde bu t\u00fcr temsillere rastlanmaz. <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Sinagog\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" title=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Sinagog\">Sinagoglarda <\/a>yap\u0131lan ibadetler daha \u00e7ok toplant\u0131 havas\u0131nda ge\u00e7erken, kilise ve mescitlerde hu\u015fu daha \u00f6n plandad\u0131r. Velh\u00e2s\u0131l ilah\u00ee dinlerde mabet, toplumun din\u00ee, sosyal, k\u00fclt\u00fcrel i\u015flerinin y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc m\u00fcessese olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu \u00f6zelliklerden baz\u0131lar\u0131 kimi d\u00f6nemlerde geri planda kalsa da mabetler, toplumda birlik ve beraberli\u011fin sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemli kurumlardand\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><strong>Bu makaleyi okuyanlar i\u00e7in tavsiye yaz\u0131lar:<\/strong><br><strong><a href=\"https:\/\/dergipark.org.tr\/tr\/pub\/pauifd\/issue\/46344\/573206\" title=\"https:\/\/dergipark.org.tr\/tr\/pub\/pauifd\/issue\/46344\/573206\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Dinlerde Mabed-\u0130badet \u0130li\u015fkisi (Yahudilik \u00d6rne\u011fi)<\/a><br><a href=\"https:\/\/dergi.diyanet.gov.tr\/makaledetay.php?ID=20310\" title=\"https:\/\/dergi.diyanet.gov.tr\/makaledetay.php?ID=20310\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Dinler ve Mabetler<\/a><\/strong><br><a href=\"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/kumran-yazmalarinin-yahudi-ve-hristiyan-teolojilerine-etkileri\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" title=\"Kumran Yazmalar\u0131n\u0131n Yahudi ve Hristiyan Teolojilerine Etkileri\"><strong>Kumran Yazmalar\u0131n\u0131n Yahudi ve Hristiyan Teolojilerine Etkileri<\/strong><\/a><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<h2><span id=\"Kaynaklar\"><strong>Kaynaklar<\/strong><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p><em>G\u00fc\u00e7, Ahmet. \u201cMabet\u201d. TDV \u0130slam Ansiklopedisi, 27\/276-280. Ankara: TDV Yay\u0131nlar\u0131, 2003.<\/em><br><em>G\u00fc\u00e7, Ahmet. Dinlerde Mabet ve \u0130badet. \u0130stanbul: Ensar Ne\u015friyat, 2. Bas\u0131m, 2005.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130&ccedil;indekilerMabet Kelimesinin EtimolojisiKadim Dinlerde MabetMezopotamya Dinlerinde MabetG\u00fcn\u00fcm\u00fcz Dinlerinde MabetHinduzim\u2019de MabetBudizm\u2019de MabetCaynizm\u2019de MabetSihizm\u2019de MabetTaoizm\u2019de MabetKonf\u00fc\u00e7y\u00fcs\u00e7\u00fcl\u00fck\u2019te Mabet\u015eintozim\u2019de MabetYahudilikte MabetAtalar D\u00f6nemiHz. Musa D\u00f6nemiKud\u00fcs D\u00f6nemiHristiyanl\u0131kta Mabet\u0130slam\u2019da MabetDe\u011ferlendirmeKaynaklar Mabet Kelimesinin Etimolojisi Mabet s\u00f6zl\u00fck anlam\u0131 olarak Arap\u00e7a ibadet mastar\u0131ndan t\u00fcretilen ve \u201cibadet edilen yer, ibadeth\u00e2ne, ibadete mahsus bina\u201d anlam\u0131na gelen ism-i mek\u00e2n kal\u0131b\u0131nda bir mastard\u0131r. Terim anlam\u0131 olarak ise bir dine [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2924,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[12],"tags":[804,803,802],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2847"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2847"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2847\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2982,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2847\/revisions\/2982"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2924"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2847"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2847"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2847"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}