{"id":2862,"date":"2021-12-07T11:52:32","date_gmt":"2021-12-07T08:52:32","guid":{"rendered":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/?p=2862"},"modified":"2021-12-13T15:30:22","modified_gmt":"2021-12-13T12:30:22","slug":"semavi-dinlerde-isa-mesih-mehdi-inanci-uzerine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/semavi-dinlerde-isa-mesih-mehdi-inanci-uzerine\/","title":{"rendered":"Semavi Dinlerde \u0130sa Mesih-Mehdi \u0130nanc\u0131 \u00dczerine"},"content":{"rendered":"\n<div id=\"toc_container\" class=\"toc_wrap_left no_bullets\"><p class=\"toc_title\">\u0130&ccedil;indekiler<\/p><ul class=\"toc_list\"><li><a href=\"#Yahudilikte_Mesihin_Kimligi\">Yahudilikte Mesih\u2019in Kimli\u011fi<\/a><\/li><li><a href=\"#Hiristiyanlikta_Mesihin_Kimligi\">H\u0131ristiyanl\u0131kta Mesih\u2019in Kimli\u011fi<\/a><\/li><li><a href=\"#Islamda_Mesihin_Kimligi\">\u0130slam\u2019da Mesih\u2019in Kimli\u011fi<\/a><\/li><li><a href=\"#Islam8217da_Mehdinin_Kimligi\">\u0130slam&#8217;da Mehdi\u2019nin Kimli\u011fi<\/a><\/li><li><a href=\"#Gunumuzde_Isa-Mesih_ve_Mehdi_Inanci\">G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u0130sa-Mesih ve Mehdi \u0130nanc\u0131<\/a><\/li><li><a href=\"#Kaynaklar\">Kaynaklar<\/a><\/li><\/ul><\/div>\n<h2><span id=\"Yahudilikte_Mesihin_Kimligi\">Yahudilikte Mesih\u2019in Kimli\u011fi<\/span><\/h2>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/mesih\" title=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/mesih\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Mesih <\/a>kavram\u0131, \u0130branice ha-Ma\u015fiah ve Aramca Me\u015fiha kelimelerinin Arap\u00e7a kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bu kelimeler \u201cya\u011f s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, mesh edilmi\u015f, temizlenmi\u015f\u201d anlamlar\u0131na gelir. \u0130lk zamanlar da \u0130srail krallar\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lan Mesih deyimi sonralarda ba\u015frahip ve rahipler i\u00e7inde kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Yahudiler i\u00e7in Mesih inanc\u0131 temel iman esaslar\u0131ndand\u0131r. Gelecek olan bu kurtar\u0131c\u0131n\u0131n geli\u015f zaman\u0131 tam olarak bilinmez, k\u0131yametten evvel gelecek ve Yahudi inanc\u0131na ba\u011fl\u0131 kimseleri huzura ula\u015ft\u0131racak, d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 galibiyetlerini sa\u011flayacak olan bir \u015fahsiyettir.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/Tarih-3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2281\" width=\"243\" height=\"173\" srcset=\"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/Tarih-3.jpg 892w, https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/Tarih-3-300x214.jpg 300w, https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/Tarih-3-768x547.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 243px) 100vw, 243px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Eski Ahit\u2019in yaz\u0131lma d\u00f6nemi nihayete erdi\u011finde Mesih s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc art\u0131k ya\u015fayan bir kral i\u00e7in de\u011fil, Yahudi halk\u0131n\u0131n bekledi\u011fi h\u00fck\u00fcmdarl\u0131\u011f\u0131 kurmak, mazlum Yahudileri kurtarmak ve adaletli sistemi olu\u015fturmak \u00fczere gelecek olan kral\u0131 ifade etmek i\u00e7in kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n zaman\u0131ndaki Yahudi halk\u0131nda iki farkl\u0131 Mesih tasavvuru mevcuttu. Bunlardan birincisi milli ve siyasi beklentiler ile donat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Mesih Hz. Davud\u2019un soyundan gelen bir Yahudi olmal\u0131d\u0131r ve yine o, mevcut yabanc\u0131 (Roma) h\u00e2kimiyetini ortadan kald\u0131racak, yeniden Hz. Davud\u2019un h\u00e2kimiyetini kuracak, y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f olan mabedi in\u015fa edecek, uzak diyarlardaki da\u011f\u0131n\u0131k \u0130srail halk\u0131n\u0131 Filistin topraklar\u0131nda toplayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 yapabilmesi i\u00e7in bir yandan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir askeri lider yani kral mesih \u00f6zelliklerini kendisinde bar\u0131nd\u0131r\u0131rken di\u011fer yandan dini lider vas\u0131flar\u0131n\u0131 b\u00fcnyesinde bulunduran bir k\u00e2hin olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u0130kincisi ise, Eski Ahid\u2019de siyasi bir ki\u015filik ta\u015f\u0131mayan insano\u011flu denilen bir \u015fah\u0131st\u0131r. Buradaki mesih ile insan veya insana benzeyen bir ki\u015filik, se\u00e7ilmi\u015f bir \u015fahsiyet, do\u011fa\u00fcst\u00fc \u00f6zelliklere sahip, kendisine saltanat ve krall\u0131k verilmi\u015f ve bunlar\u0131 ebedi olarak s\u00fcrd\u00fcrecek olan bir fig\u00fcr \u00e7izilmektedir. Apokaliptik edebiyatta ise, mesih d\u00fcnyan\u0131n sonunda gelecek, izzet taht\u0131na oturacak, \u00f6l\u00fcmden sonraki dirili\u015fte h\u00fck\u00fcm verecek, pek \u00e7ok felaketten sonra yeni bir yery\u00fcz\u00fc ve semay\u0131 yahut g\u00f6klerin krall\u0131\u011f\u0131n\u0131 kuracakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"has-black-color has-text-color\"><span id=\"Hiristiyanlikta_Mesihin_Kimligi\">H\u0131ristiyanl\u0131kta Mesih\u2019in Kimli\u011fi<\/span><\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image is-style-rounded\"><figure class=\"alignright size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Mesih-Inanci.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2933\" width=\"269\" height=\"146\" srcset=\"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Mesih-Inanci.jpg 617w, https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/Mesih-Inanci-300x162.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 269px) 100vw, 269px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde H\u0131ristiyanlarca <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Apokrif\" title=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Apokrif\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">apokrif <\/a>say\u0131lan Yakub \u0130ncilinde ifade edildi\u011fine g\u00f6re Meryem 16 ya\u015f\u0131nda iken kuyudan su \u00e7\u0131karmaya gitti\u011fi bir g\u00fcn gaipten bir ses duymu\u015ftur. Bu ses ona \u201c<em>L\u00fctuf bulmu\u015f selam sana, kad\u0131nlar aras\u0131nda bereket bulmu\u015f, Allah seninle olsun\u201d<\/em> demi\u015fti. Meryem etraf\u0131na bak\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda kimseyi g\u00f6rememi\u015fti. \u00dcrkerek evinin yolunu tutmu\u015f, eve girdikten bir m\u00fcddet sonra kar\u015f\u0131s\u0131nda bir melek g\u00f6rm\u00fc\u015f, o da Meryem\u2019e hamile kalaca\u011f\u0131n\u0131 haber vermi\u015fti. Bir s\u00fcre sonra Meryem\u2019in bak\u0131m\u0131n\u0131 \u00fcstlenen amcas\u0131n\u0131n o\u011flu ya\u015fl\u0131 Marangoz Yusuf onun hamileli\u011fini fark etti. Durumu Meryem ile konu\u015ftu ancak anlat\u0131lanlar onu tatmin etmedi. Akrabalar\u0131 ile konu\u015fmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc ancak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir r\u00fcya onu durdurdu ve Meryem\u2019i korumak i\u00e7in ni\u015fanlan\u0131p evlenmeye karar verdi ve evlendiler. &nbsp;Meryem\u2019in Yusuf\u2019la evlenmeden \u00f6nce hamile kald\u0131\u011f\u0131 rivayetleri sebebiyle g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki H\u0131ristiyan mezheplerin \u00e7o\u011funlu\u011fu Yusuf\u2019u biyolojik baba olarak kabul etmezler.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0131ristiyan inanc\u0131ndaki pek \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcnce gibi mesih fikri de Yahudilikten H\u0131ristiyanl\u0131\u011fa intikal etmi\u015f bir meseledir. Ancak bu konu H\u0131ristiyanl\u0131kta Yahudili\u011fe g\u00f6re daha ba\u011flay\u0131c\u0131 ve m\u00fchim bir yerdedir. Mesih H\u0131ristiyanl\u0131kta merkezi olu\u015fturmaktad\u0131r. Onlar Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n k\u0131yametten sonra tekrar gelece\u011fine ve evrende mutlak adaleti sa\u011flayaca\u011f\u0131na inan\u0131rlar. Mesih kavram\u0131 Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n <a href=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/recat\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" title=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/recat\">recat <\/a>edi\u015fini ifade etmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0131ristiyanl\u0131kta \u0130sa\u2019n\u0131n Mesih oldu\u011fu meselesi, Yahudilikteki Mesih inanc\u0131 temelinde geli\u015fim g\u00f6stermi\u015ftir. \u0130ncillerde ve Resullerin \u0130\u015fleri\u2019nde \u0130sa\u2019n\u0131n Mesihli\u011fi ile ilgili \u00e7ok farkl\u0131 rivayetler ileri s\u00fcr\u00fclmektedir. Mesela Resullerin \u0130\u015fleri\u2019nde, Antakya\u2019da H\u0131ristiyan \u00f6\u011frencilere ilk defa Hristianos diye hitap edildi\u011finden bahsedilmektedir. Bu kelime Mesihciler diye terc\u00fcme edilmi\u015f olup \u0130sa\u2019n\u0131n taraftarlar\u0131 anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ncillerde bulunan baz\u0131 ifadelere g\u00f6re \u0130sa, Mesih unvan\u0131n\u0131 do\u011frudan do\u011fruya \u00fcstlenmez. Yeni Ahit uzmanlar\u0131ndan birisi olan Rudolf (Karl) Bultmann (\u00f6.1976) konuyla ilgili \u015f\u00f6yle demi\u015ftir: \u201c<em>D\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcme g\u00f6re \u0130sa, kendini Mesih olarak kabul etmiyordu. Onun i\u00e7in bu, ikinci derecede bir konuydu.\u201d<\/em> Bunun yan\u0131 s\u0131ra \u0130ncillerdeki baz\u0131 ifadeler ise \u0130sa\u2019n\u0131n Mesihli\u011fi benimsedi\u011fi ve hatta sahte Mesihlerden inananlar\u0131 sak\u0131nd\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 da ifade edilmektedir. Matta incilinde ge\u00e7en baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmler \u015f\u00f6yledir: <em>\u201cSak\u0131n kimse sizi sapt\u0131rmas\u0131n! Bir\u00e7oklar\u0131 \u2018Mesih benim\u2019 diyerek benim ad\u0131mla gelip bir\u00e7ok ki\u015fiyi aldatacakt\u0131r.\u201d<\/em> Markos \u0130ncilinde ge\u00e7en ifadelere g\u00f6re \u0130sa \u00f6\u011frencilerine soruyor: <em>\u201cHalk benim kim oldu\u011fumu s\u00f6yl\u00fcyor?\u201d<\/em> \u00f6\u011frencileri \u201c<em>vaftizci Yahya\u201d<\/em> yahut <em>\u201c\u0130lyas<\/em>\u201d veya <em>\u201cPeygamberlerden biri\u201d<\/em> cevab\u0131n\u0131 veriyor. \u0130sa \u00f6\u011frencilerine <em>\u201cSiz ne diyorsunuz?\u201d<\/em> sorusunu y\u00f6neltiyor bu kez Petrus cevap veriyor ve <em>\u201cSen Mesihsin\u201d<\/em> diyor. Ayr\u0131ca \u0130sa \u00e7arm\u0131ha gerilme ile sonu\u00e7lanan mahkemede kendisine y\u00f6neltilen <em>\u201cTanr\u0131n\u0131n o\u011flu mesih misin?\u201d<\/em> sorusuna cevaben <em>\u201c\u0130sa ve s\u00f6yledi\u011fin gibidir\u201d <\/em>demektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0131ristiyanlar, Mesih olarak \u0130sa\u2019n\u0131n recat edece\u011fine inanmaktad\u0131rlar. \u0130sa Mesihlik g\u00f6revini bitirmekle birlikte son g\u00f6revini yapmak \u00fczere geri d\u00f6necektir. \u0130\u015fte bu <em>\u201cRec\u2018at\u201d<\/em> inan\u0131\u015f\u0131d\u0131r. \u0130ncillerin ifadelerine g\u00f6re Hz. \u0130sa \u00f6ld\u00fckten \u00fc\u00e7 g\u00fcn kadar sonra dirilmi\u015f ve Celil\u2019e (Galil) gitmi\u015f Mecdel\u2019li Meryem ile di\u011fer Meryem, dirilen \u0130sa ile g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve konu\u015fmu\u015flard\u0131r. \u0130ncil\u2019e g\u00f6re \u0130sa \u00f6lmemi\u015f Rabbin kat\u0131na y\u00fckseltilmi\u015ftir ve onun yan\u0131nda oturmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Yeni ahit d\u00f6neminden \u00f6nceki Mesih d\u00fc\u015f\u00fcncesi Yeni Ahit d\u00f6nemine girilmesiyle ba\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131ya de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r.&nbsp; Yahudilerin benimsedi\u011fi Mehdi ile H\u0131ristiyanlar\u0131n benimsedi\u011fi Mehdi kesin \u00e7izgilerle birbirinden ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yeni Ahitle Yahudilerin Mesih beklentileri tamamlanm\u0131\u015ft\u0131r. Art\u0131k beklenen kurtar\u0131c\u0131, Hz. \u0130sa gelmi\u015ftir. Ancak Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n vefat\u0131 sonras\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 sorunlar neticesinde yeniden Mesih beklemeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. H\u0131ristiyanlar ise \u0130sa\u2019n\u0131n Rab kat\u0131na y\u00fckseltili\u015finin ard\u0131ndan k\u0131yametten sonra bir zaman geri gelecek olmas\u0131na inanmaktad\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0131ristiyanl\u0131k\u2019ta Mesih\u2019in geli\u015f zaman\u0131 ve ya\u015fanacak olaylarla ilgili tek bir anlat\u0131m olmay\u0131p farkl\u0131 rivayetler mevcuttur. Muhtelif \u0130ncillerde onun geli\u015finin erken mi yoksa ge\u00e7 mi olaca\u011f\u0131, geli\u015finin habercisi olan olaylar vs. birbirinden farkl\u0131 anlat\u0131lmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin Matta \u0130ncilinde baz\u0131 \u00e7eli\u015fkiler s\u00f6z konusudur. Bir yerde \u0130sa\u2019n\u0131n ikinci geli\u015finin erken olaca\u011f\u0131 s\u00f6ylenirken ba\u015fka bir yerde ge\u00e7 gelece\u011fi ve hatta bu gecikmeden \u00f6t\u00fcr\u00fc baz\u0131lar\u0131n\u0131n \u0130sa\u2019n\u0131n ad\u0131n\u0131 kullanarak \u201cBen Mesihim\u201d diyerek ortaya \u00e7\u0131kacak \u015fah\u0131slardan bahsedilmektedir. Mesih\u2019in geli\u015fi ile ilgili anlat\u0131lan bu tutars\u0131z rivayetlerde daha \u00e7ok k\u0131yamet esnas\u0131 ve sonras\u0131nda olmas\u0131 beklenen olaylar anlat\u0131lmaktad\u0131r. Bu olaylar ile Mesih\u2019in geli\u015fi aras\u0131nda bir ba\u011flant\u0131 kurulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2><span id=\"Islamda_Mesihin_Kimligi\">\u0130slam\u2019da Mesih\u2019in Kimli\u011fi<\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>\u0130slam\u2019da Hz. \u0130sa (as) Kur\u2019an ve hadisler olmak \u00fczere iki ba\u011flamda ele al\u0131nmaktad\u0131r. Kur\u2019an\u2019da Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n daha \u00e7ok mucizev\u00ee do\u011fumundan ve H\u0131ristiyanlar\u0131n onun hakk\u0131ndaki birbirinden tutars\u0131z iddialar\u0131n\u0131n as\u0131ls\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan bahsetmektedir (Meryem&nbsp;19: 29-34). \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda Mesih, Hristiyanl\u0131ktaki gibi Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n recat\u0131 sebebiyle kendisine verilmi\u015f bir s\u0131fat de\u011fildir. Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n do\u011fumundan itibaren onun i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019de Hristiyanl\u0131kta ifade etti\u011fi anlam\u0131yla yer almaz. Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n kendisinden \u00f6ncekiler gibi yaln\u0131zca bir peygamber oldu\u011fu vurgulan\u0131r. M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda Hz. \u0130sa; Mesih, Mesih \u0130bni Meryem ve Mesih-i \u0130sa gibi adlarla an\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Hz. \u0130sa babas\u0131z d\u00fcnyaya gelmi\u015f olup, bu suretle onun yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 mucizev\u00eedir. Ancak bu durum Allah\u2019\u0131n yaratmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir problem de\u011fildir \u00e7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Yarat\u0131c\u0131, Hz. \u00c2dem\u2019i yoktan var etmi\u015ftir. \u0130kincisinin birinciden daha zor oldu\u011fu m\u00fcsellemdir. Allah Hz. Meryem\u2019in hamile olmas\u0131n\u0131 dilemi\u015f ve bunu Cebrail ile Hz. Meryem\u2019e bildirmi\u015ftir. Hz. Meryem bunu duyunca irkilmi\u015f ve kendisinin hi\u00e7bir erkek ile m\u00fcnasebeti s\u00f6z konusu olmamas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k nas\u0131l hamile olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnerek \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Y\u00fcce Yarat\u0131c\u0131\u2019n\u0131n \u2018ol\u2019 demesi ve Cebrail\u2019in bu mesaj\u0131 Hz.&nbsp;Meryem\u2019e iletmesi neticesinde Hz. \u0130sa\u2019ya hamile kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Yahudilerin Hz. \u00dczeyir\u2019i Allah\u2019\u0131n o\u011flu olarak nitelendirmesi gibi, H\u0131ristiyanlarda Hz. \u0130sa\u2019y\u0131 Allah\u2019\u0131n o\u011flu olarak tan\u0131mlam\u0131\u015flard\u0131r. \u0130slam dinine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u0130sa\u2019n\u0131n kendisinden \u00f6nce g\u00f6nderilen peygamberler gibi yaln\u0131zca bir peygamber ve Allah\u2019\u0131n kulu oldu\u011fu inanc\u0131 vard\u0131r. Hz. \u0130sa H\u0131ristiyanlar\u0131n savundu\u011fu gibi ilah de\u011fildir. Kendisi de b\u00f6yle bir iddiada bulunmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu H\u0131ristiyanlarca Hz.&nbsp;\u0130sa hakk\u0131nda ortaya at\u0131lm\u0131\u015f as\u0131ls\u0131z s\u00f6ylemlerden ibarettir. \u015eayet \u0130sa bir ilah olsayd\u0131 H\u0131ristiyanlarca anlat\u0131lan \u00e7arm\u0131ha gerilme olay\u0131n\u0131n vuku bulmas\u0131na m\u00fcsaade etmezdi. Bir ilaha kendi yaratt\u0131klar\u0131n\u0131n i\u015fkence etmesi hatta onu \u00f6ld\u00fcrmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Putperest Babil halk\u0131na tevhidi anlatmas\u0131, onlar\u0131 gittikleri sapk\u0131n yoldan d\u00f6nd\u00fcrmesi i\u00e7in g\u00f6nderilen ve putlar\u0131 k\u0131rmas\u0131 sebebiyle bir manc\u0131n\u0131k kurularak ate\u015fe at\u0131lan Hz. \u0130brahim, bu olay esnas\u0131nda korkuya kap\u0131lmam\u0131\u015f nitekim Allah\u2019\u0131n emri ile ate\u015f onu yakmam\u0131\u015ft\u0131r. H\u0131ristiyan kaynaklarda Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n \u00e7arm\u0131ha gerilmesi anlat\u0131l\u0131rken <em>\u201cbaba beni neden b\u0131rakt\u0131n\u201d<\/em> diye feryatta bulundu\u011fu ve derin bir ac\u0131 \u00e7ekti\u011fi aktar\u0131l\u0131r. \u015eayet Hz.&nbsp;\u0130sa insanlar\u0131n g\u00fcnahlar\u0131na kefaret olarak feda edilmi\u015f ise onun da t\u0131pk\u0131 Hz. \u0130brahim gibi esenlik i\u00e7erisinde korkudan ve ac\u0131dan uzak, \u015fik\u00e2yetsiz bir halde bulunmas\u0131 gerekmez miydi?<\/p>\n\n\n\n<p>Hadis kaynaklar\u0131nda Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n k\u0131yamete yak\u0131n bir zamanda gelece\u011fi Deccal\u2019\u0131 \u00f6ld\u00fcrerek d\u00fcnyay\u0131 sulha kavu\u015fturaca\u011f\u0131 rivayetleri vard\u0131r. \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda beklenen kurtar\u0131c\u0131 inanc\u0131, Mesih tasavvuru ile \u015fekillenmez. M\u00fcsl\u00fcmanlar nazar\u0131nda beklenen kurtar\u0131c\u0131 Mehdi ad\u0131yla an\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/ehli-sunnet-mezhebi\/\" title=\"Ehli S\u00fcnnet Mezhebi\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Ehl-i S\u00fcnnet\u2019<\/a>in erken d\u00f6nem kelamc\u0131lar\u0131ndan D\u0131rar b. Amr (\u00f6. 200\\815) Ebu Hureyre\u2019den nakledilen, Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n, Hz. Peygamber\u2019in \u00fcmmetinden bir kimsenin arkas\u0131nda namaz k\u0131laca\u011f\u0131, ha\u00e7\u0131 k\u0131r\u0131p domuzu \u00f6ld\u00fcrece\u011fi ve cizye koyup mal\u0131 art\u0131raca\u011f\u0131na dair olan rivayetleri, Ehl-i Hadis\u2019in ilk d\u00f6nemlerden bu yana kabul etti\u011fini ifade etmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla N\u00fczul\u00fc \u0130sa meselesinin Ehl-i S\u00fcnnette Ehl-i Hadis eliyle intikal etti\u011fini savunmaktad\u0131r. Bu iddiadan yakla\u015f\u0131k bir asr\u0131 sonras\u0131nda Ebul\u2019l-Hasan el-E\u015f\u2018ari\u2019nin (\u00f6. 324\\934-36) m\u00fcellifi oldu\u011fu eserlerde verilen bilgiler bunu kan\u0131tlar niteliktedir. Ayn\u0131 zaman da o, kaleme ald\u0131\u011f\u0131 eserlerinden birisinde Ehl-i S\u00fcnnet\u2019in icma etti\u011fi inan\u00e7 esaslar\u0131ndan birisinin de n\u00fczul-i \u0130sa oldu\u011funu yazm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca Ehl-i S\u00fcnnet akaid sistemi i\u00e7erisinde n\u00fczul-i \u0130sa inanc\u0131na yer veren bir \u00e2lim de Ebu Cafer et-Tahavi\u2019dir. (\u00f6. 321\\933). Ebu Hanife (\u00f6.150\/767) ve \u00f6\u011frencilerinin inan\u00e7lar\u0131na dair nakillerde bulundu\u011fu eserinde o, bu konu ile alakal\u0131 \u015fu beyanda bulunmu\u015ftur: <em>\u201cDeccal\u2019in \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na ve \u0130sa b. Meryem\u2019in g\u00f6kten ini\u015fine dair k\u0131yamet alametlerine iman ederiz.\u201d<\/em> Burada Ebu Cafer, n\u00fczul-i \u0130sa meselesine de\u011finmi\u015ftir ancak mehdi inanc\u0131ndan s\u00f6z etmemi\u015ftir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2><span id=\"Islam8217da_Mehdinin_Kimligi\">\u0130slam&#8217;da Mehdi\u2019nin Kimli\u011fi<\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>\u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcncesinde mehdinin ismi Muhammed b. Abdullah olarak ifade edilmektedir. Onun soyu hakk\u0131nda farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler bulunmaktad\u0131r. O tasvir edilirken, Hz. Peygamber soyundan, Fat\u0131ma evlad\u0131ndan, <a href=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/ehl-i-beyt\" title=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/ehl-i-beyt\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Ehl-i Beyt\u2019<\/a>ten, halifenin o\u011fullar\u0131ndan oldu\u011fu \u015feklinde nitelemeler kullan\u0131lmaktad\u0131r. Mehdinin, Hz. Peygamber\u2019in vefat\u0131ndan sonra Ehl-i Beyt\u2019in s\u0131k\u0131nt\u0131ya d\u00fc\u015fmesi, K\u00e2be\u2019nin yan\u0131nda ayn\u0131 halifenin o\u011flu olan \u00fc\u00e7 ki\u015finin sava\u015fmas\u0131 gibi olaylar sonras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 rivayet edilmektedir. Onun h\u00fck\u00fcmdarl\u0131\u011f\u0131 ile ilgili rivayetler be\u015f ile dokuz sene aras\u0131nda de\u011fi\u015fmektedir. Mehdinin g\u00f6revleri ise adaleti sa\u011flama temeline dayanmaktad\u0131r. Onun yery\u00fcz\u00fcnde \u00fcmmetin daha \u00f6nce hi\u00e7 g\u00f6rmedi\u011fi bir bollu\u011fu sa\u011flayaca\u011f\u0131na, mal\u0131 adalet ile da\u011f\u0131taca\u011f\u0131na inan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Hz. Peygamberin vefat\u0131 sonras\u0131nda M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 ilk sorun hilafet\/imamet meselesidir. M\u00fcsl\u00fcmanlar Hz. Peygamber\u2019den sonra devlet ba\u015fkan\u0131n\u0131n kim olaca\u011f\u0131 ile ilgili ihtilafa d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdi. Bu ihtilaflar\u0131n sonradan ortaya \u00e7\u0131kan etkisiyle mezhepler zuhur etmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fmada mezk\u00fbr ihtilaflar\u0131n etkisiyle olu\u015fan mezhepler \u00fczerinde derinlemesine bir inceleme yap\u0131lmayacak, \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n konusuyla alakal\u0131 oldu\u011fu oranda de\u011finilecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Hz. Peygamber\u2019den sonra ortaya \u00e7\u0131kan ihtilaflar \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda \u00f6nce siyasi ayr\u0131l\u0131klara zemin haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. Hz. Ebu Bekir (\u00f6. 13\/634) ve Hz. \u00d6mer (\u00f6. 23\/644) d\u00f6neminde ortaya \u00e7\u0131kmayan olumsuz etkiler Hz. Osman (\u00f6. 35\/656)\u2019\u0131n hilafeti zaman\u0131nda etkisini g\u00f6stermeye ba\u015flam\u0131\u015f, onun katledilmesine kadar uzanan bir geli\u015fim g\u00f6stermi\u015ftir. Hz. Ali\u2019nin (\u00f6. 40\/661) hilafeti zaman\u0131nda ise fikir ayr\u0131l\u0131klar\u0131 ayn\u0131 \u015fiddetle devam etmi\u015ftir. &nbsp;Hz. Ali\u2019nin de t\u0131pk\u0131 Hz. Osman gibi katledilmesiyle onun hilafeti de son bulmu\u015ftur. Hz. Osman, Hz. Ali ve Hz. Hasan (\u00f6. 49\/669) ile Hz. H\u00fcseyin (\u00f6. 61\/680) bu ihtilaflar neticesinde \u015fehit edilmi\u015flerdir. Hz. H\u00fcseyin\u2019in \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi \u0130slam d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli bir yol ayr\u0131m\u0131n\u0131n sebeplerinden birini olu\u015fturmaktad\u0131r. Burada ifade edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan konu; Mehdi d\u00fc\u015f\u00fcncesinin \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda yer bulmas\u0131n\u0131n ne denli eski d\u00f6nemlere isabet etti\u011fi ger\u00e7e\u011fidir. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnceler ilk d\u00f6nemden itibaren mehdi, mesih, m\u00fcceddid gibi isimlerle an\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Peygambersiz ya\u015fam tecr\u00fcbesinin zorlu\u011fu bir kurtar\u0131c\u0131 beklentisi ile hafifletilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2><span id=\"Gunumuzde_Isa-Mesih_ve_Mehdi_Inanci\">G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u0130sa-Mesih ve Mehdi \u0130nanc\u0131<\/span><\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/maktu.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2771\" width=\"248\" height=\"165\" srcset=\"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/maktu.jpg 626w, https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/maktu-300x200.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 248px) 100vw, 248px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n ikinci kez d\u00fcnyaya gelece\u011fi dair tart\u0131\u015fmalar \u0130slam tarihi boyunca s\u00fcregelmi\u015ftir. Ancak bu konunun \u00f6n plana \u00e7\u0131kmas\u0131 ve tekrar alevlenmesi, \u00e7o\u011funlukla Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n XXI. Y\u00fczy\u0131lda \u0130slam co\u011frafyas\u0131n\u0131 boyunduruk alt\u0131na alma \u00e7abalar\u0131 sonucu olmu\u015ftur. Bu amaca ula\u015f\u0131lmas\u0131 neticesinde i\u015fgal ettikleri b\u00f6lgelerde bir yandan e\u011fitim ve bas\u0131n yoluyla di\u011fer yandan da <a href=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/oryantalizm\" title=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/oryantalizm\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">oryantalist <\/a>ve <a href=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/misyonerlik\" title=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/misyonerlik\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">misyoner <\/a>\u00e7al\u0131\u015fmalarla \u0130slam k\u00fclt\u00fcr, medeniyet ve inan\u00e7 sistemini kendi inan\u00e7 ve beklentileri do\u011frultusunda \u015fekillendirmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Bu ba\u011flamda \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda son d\u00f6nemde yeti\u015fen \u00e2limleri bu konu \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f, de\u011ferlendirmeler yapm\u0131\u015f ve s\u00f6z konusu mesele ile ilgili geleneksel s\u00f6ylemlerin do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispat etmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla <a href=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/nuzul-i-isa\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" title=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/nuzul-i-isa\">n\u00fczul-i \u0130sa<\/a> konusunu kabul etmeyenler olmu\u015ftur. Onlar genelde, akl\u0131n ikinci geli\u015fi imk\u00e2ns\u0131z g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc savunmu\u015flard\u0131r. \u00d6zelde ise iki noktay\u0131 Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n ikinci geli\u015fini reddetme sebebi olarak ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdir. Birinci sebep, bu inanc\u0131n ba\u015fka k\u00fclt\u00fcrlerin etkisiyle \u0130slam inanc\u0131na girmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Di\u011fer sebep ise n\u00fczul-i \u0130sa inanc\u0131 Hz. Peygamber\u2019in son peygamber olu\u015fu ile \u00e7eli\u015fti\u011fi i\u00e7indir.<\/p>\n\n\n\n<p>XXI. y\u00fczy\u0131l\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerinden Fazlurrahman (\u00f6.1988), Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n ikinci kez geli\u015fi fikrinin hicri II. as\u0131rda S\u00fcnni akideye girmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu inanc\u0131n kabul g\u00f6rmesinin \u015eiili\u011fin etkisiyle oldu\u011funu savunmu\u015ftur. Bu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcre g\u00f6re, XXI. y\u00fczy\u0131lda ortaya \u00e7\u0131kan siyasi ve ahlaki yozla\u015fma ile \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcye u\u011fram\u0131\u015f topluma kurtulu\u015f umudu vermek i\u00e7in baz\u0131 kimseler taraf\u0131ndan beklenen kurtar\u0131c\u0131 (Mesih) fikri ortaya at\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Daha sonra zamanla bu d\u00fc\u015f\u00fcnce Ehl-i S\u00fcnnet\u2019e mensup toplumlar taraf\u0131ndan kabul edilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Yine son d\u00f6nem d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerinden Mazharuddin S\u0131dd\u0131ki, Kur\u2019an\u2019\u0131n, Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n hem \u00e7arm\u0131ha gerili\u015fi hem de yeniden dirili\u015fini reddetti\u011fi, fikrini savunmu\u015ftur. Kur\u2019an, Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n \u00e7arm\u0131hta \u00f6lmedi\u011fini belirtmi\u015ftir. Ancak hayat\u0131n\u0131n detaylar\u0131na girmemi\u015ftir. S\u0131dd\u0131ki\u2019ye g\u00f6re bu fikir, tefsir \u00e2limlerinin \u2018Hz. \u0130sa \u00f6lmedi\u011fi, \u015fu an ya\u015famakta oldu\u011fu semaya y\u00fckseltildi\u011fi ve k\u0131yametten \u00f6nce d\u00fcnyaya tekrar inece\u011fi.\u2019 y\u00f6n\u00fcndeki fikirleri Kur\u2019an\u2019da Hz. \u0130sa ile ilgili ayetlerde ge\u00e7en baz\u0131 kelimeleri yanl\u0131\u015f yorumlamalar\u0131na dayanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n ikinci kez geli\u015fi konusunu inceleyenlerden biri olan Abd\u00fclkerim el-Hatib\u2019in (\u00f6.1963) de meseleye ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015fleri vard\u0131r. Ona g\u00f6re, Kur\u2019an\u2019da \u201cMesih bu d\u00fcnyaya d\u00f6necektir.\u201d diye bir iddia yoktur. E\u011fer bu konu bir inan\u00e7 konusu olsayd\u0131 ayetlerle a\u00e7\u0131k\u00e7a izah edilirdi sav\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftur. Ayr\u0131ca bu konu ile ilgili rivayetlerinde tevat\u00fcr dereceli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmi\u015ftir. S\u00f6z konusu rivayetlerin \u00f6nceden Ehl-i Kitap\u2019a mensup olup, sonradan M\u00fcsl\u00fcman olan ki\u015filerin s\u00f6zleri oldu\u011funu savunmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>Konuya ilgili son d\u00f6nem d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerinden H\u00fcseyin Atay\u2019da fikir beyan etmi\u015ftir. Atay\u2019a g\u00f6re, N\u00fczul-i \u0130sa meselesi \u015eii gruplar\u0131 ve Ehl-i S\u00fcnnet\u2019i mehdilik nazariyesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131yla etkilemi\u015ftir. Atay, Ehl-i S\u00fcnnet\u2019in, mehdinin geli\u015fi \u00fczerinde Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n ikinci kez geli\u015fi kadar kararl\u0131 durmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunmu\u015ftur. Bunun sebeplerinden birisi, Kur\u2019an\u2019da Hz. \u0130sa\u2019dan bahseden ayetlerin tevili ile n\u00fczul-i \u0130sa\u2019n\u0131n daha kuvvetli hale gelmesi sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Yahudi inanc\u0131ndaki Mesih ve onun \u015fekillenmi\u015f hali olan H\u0131ristiyan inanc\u0131ndaki \u0130sa\u2019n\u0131n Mesih olarak tekrar d\u00fcnyay\u0131 y\u00f6netmeye gelmesi ister istemez \u0130slam dinine inananlar\u0131 da etkilemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Mesih, Mehdi olarak \u00f6ncelikle \u015eii mezheplerde sonras\u0131nda Ehl-i S\u00fcnnet\u2019te inan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6r\u00fc\u015fleri verilen bu \u00e2limlerden daha \u00f6nce Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n n\u00fczul-i inanc\u0131n\u0131 ele\u015ftirerek \u0130slam akaidi ile ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten ba\u015fka \u00e2limlerde olmu\u015ftur. Bunlardan Muhammed Abduh (\u00f6.1905), Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n n\u00fczul\u00fcne dair geleneksel inanc\u0131n do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ona g\u00f6re, Hz. \u0130sa tabii bir \u00f6l\u00fcmle \u00f6lm\u00fc\u015f ve bundan sonra g\u00f6\u011fe kald\u0131r\u0131lmas\u0131 da ruhun y\u00fckselmesi anlam\u0131nda olmu\u015ftur. Konuya dair hadislerin tevat\u00fcr seviyesine ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmi\u015ftir. Bu hadislerin ahad haber oldu\u011funu ve inan\u00e7 olu\u015fturmaya yeterli olmad\u0131klar\u0131n\u0131 savunmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>Re\u015fit R\u0131za (\u00f6.1935) ise, Kur\u2019an\u2019da Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n d\u00fcnya hayat\u0131nda yiyip i\u00e7ti\u011fi gibi bir ya\u015famla canl\u0131 olarak g\u00f6\u011fe y\u00fckseltildi\u011fine ili\u015fkin a\u00e7\u0131k bir ayetin olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc belirtmi\u015ftir. N\u00fczul-i \u0130sa\u2019n\u0131n H\u0131ristiyan inanc\u0131 oldu\u011funu ve \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda gayr-i \u0130slami yollarla yaymaya \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n var oldu\u011funu iddia etmi\u015ftir. Mehmet <a href=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/seltut-mahmud\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" title=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/seltut-mahmud\">\u015eeltut <\/a>(\u00f6.1960) ise, Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n ruhlu-bedenli olarak g\u00f6\u011fe y\u00fckseltildi\u011fi, \u015fimdiye kadar orada ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve d\u00fcnyan\u0131n sonuna do\u011fru tekrar gelece\u011fine inanmaya delil niteli\u011finde bir ayet ve hadis olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunmu\u015ftur. Bu konu ile ilgili olan t\u00fcm ayetlerin i\u015faret etti\u011fi mana, Allah\u2019\u0131n Hz. \u0130sa\u2019y\u0131 \u00f6ld\u00fcrece\u011fi, kendi kat\u0131na y\u00fckseltece\u011fi ve ink\u00e2rc\u0131lar toplulu\u011fundan koruyaca\u011f\u0131na s\u00f6z verdi\u011fidir. Vaat edilen s\u00f6z ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f, k\u00e2firler onu \u00f6ld\u00fcrememi\u015f ve asamam\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n n\u00fczul\u00fc ile ilgili rivayetlerin t\u00fcm\u00fcn\u00fcn ahad haber oldu\u011funu, sahih olsalar bile ahad haberlerin reddinin ki\u015fiyi dinden \u00e7\u0131karmayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bilindi\u011fi \u00fczere, Ortado\u011fu\u2019da birlikte ya\u015fayan \u00fc\u00e7 dinin mensuplar\u0131 siyasal, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel geli\u015fimde neredeyse benzer olaylar\u0131 ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131r. Bu \u00fc\u00e7 dinin mensuplar\u0131 neredeyse ortak kaderi payla\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130slam toplumu \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc halife d\u00f6nemini de kapsayan s\u00fcre\u00e7te i\u00e7 sava\u015flar ve karga\u015fa s\u0131ras\u0131nda bu inanc\u0131n temelleri at\u0131lm\u0131\u015f ve insanlar ya\u015fad\u0131klar\u0131 zorlu olaylar esnas\u0131nda bu inanca s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Mehdi ve mehdilik inanc\u0131n\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yans\u0131mas\u0131 \u00e7ok boyutludur. Bu boyutlar genel itibariyle olumsuzdur. Mehdi inanc\u0131 zuhur etti\u011fi toplumlarda tembellik ve miskinli\u011fin tevekk\u00fcl gibi alg\u0131lanmas\u0131na sebebiyet vermi\u015ftir. Ayr\u0131ca sahih itikat ad\u0131na sapk\u0131n fikirler olu\u015fturulmas\u0131na zemin haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla Mehdi inanc\u0131 \u00f6ncelikle s\u00fcnnetullah\u0131n Allah-insan ili\u015fkisinin yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmas\u0131na ve buna ba\u011fl\u0131 olarak \u00e7arp\u0131k bir Allah tasavvuru olu\u015fmas\u0131na sebep olmu\u015ftur. Kur\u2019an\u2019\u0131n pek \u00e7ok ayetinde, Allah\u2019\u0131n insan ve toplum ili\u015fkisinin keyfi de\u011fil, ilkeli (yasal\u0131) oldu\u011fu belirtmektedir (Ra\u2018d 13\\11-Enfal 8\\53). <\/p>\n\n\n\n<p>Bu ilahi prensip, Kur\u2019an\u2019da \u201cs\u00fcnnetullah\u201d diye isimlendirilmektedir. Ra\u2018d suresi 11. ayette, <em>\u201cKi\u015finin \u00f6n\u00fcnde ve arkas\u0131nda Allah\u2019\u0131n emriyle onu kay\u0131t ve koruma alt\u0131na alan takip\u00e7iler vard\u0131r. Bir toplum kendisindekini de\u011fi\u015ftirmedik\u00e7e Allah onlarda bulunan\u0131 de\u011fi\u015ftirmez. Allah herhangi bir toplumun ba\u015f\u0131na bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck gelmesini diledi mi, art\u0131k onun geri \u00e7evrilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Onlar\u0131n Allah\u2019tan ba\u015fka yard\u0131mc\u0131lar\u0131 da bulunmaz.\u201d<\/em> \u0130fadesine yer verilmektedir. De\u011fi\u015fme ve d\u00f6n\u00fc\u015fme iyi veya k\u00f6t\u00fc olmak \u00fczere iki y\u00f6nl\u00fcd\u00fcr. Ancak ayette bu \u00e7ift y\u00f6nl\u00fcl\u00fckten daha \u00e7ok de\u011fi\u015fimin \u00f6ncelikle insan\u0131n kendisinde ortaya \u00e7\u0131kan bir fiil olarak belirtilmi\u015ftir. Bu ba\u011flamda de\u011fi\u015fim y\u00f6n\u00fcnde ilk ad\u0131m\u0131n insan ve toplum taraf\u0131ndan at\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finin alt\u0131 \u00e7izilmektedir. Bu konu <em>\u201cBizim u\u011frumuzda elinden gelen \u00e7abay\u0131 sarf edenlere gelince onlar\u0131 bize ula\u015fan yollara mutlaka y\u00f6neltiriz. Ku\u015fkusuz Allah iyilik yapanlar\u0131n yan\u0131ndad\u0131r.\u201d<\/em> (Ankebut 29\\69) mealindeki ayette daha a\u00e7\u0131k olarak ifade edilmektedir. Bunun gibi pek \u00e7ok ayette hidayetin durduk yere Allah kat\u0131ndan indirilen bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131, \u00f6ncelikle insan\u0131n azim ve iradesiyle ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 ifade edilmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla, ahir zamanda ortaya \u00e7\u0131k\u0131p d\u00fcnyadaki t\u00fcm adaletsiz sistemleri ortadan kald\u0131racak mehdi inanc\u0131 Kur\u2019an ile ba\u011fda\u015fmamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Allah-insan ili\u015fkisi ba\u011flam\u0131nda mehdi inanc\u0131n\u0131n etkiledi\u011fi bir konuda dua ve tevekk\u00fcld\u00fcr. Mehdi inanc\u0131 insan\u0131, her i\u015fi \u00e7abalamadan Allah\u2019a havale etmeye y\u00f6nlendirmektedir. Tevekk\u00fcl, Hz. Peygamber\u2019in dilinden tedbir almak, sonras\u0131nda Allah\u2019a g\u00fcvenip dayanmak olarak tarif edilmektedir. Al-i \u0130mran 3\\159. ayette \u00f6nce azimden, daha sonra Allah\u2019a tevekk\u00fclden bahsedilmektedir. Burada azim, insan\u0131n herhangi bir konuda sa\u011flam ve kesin irade sergilemesi anlam\u0131n\u0131 ifade edilmektedir. Bu da ki\u015finin i\u015fe tamamen odaklanmas\u0131 ve sab\u0131rla devam etmesi demektir. Zamanla \u0130slam gelene\u011finde tevekk\u00fcl\u00fcn ilk a\u015fmas\u0131 olan azim ve gayret \u00f6telenmi\u015f ve duan\u0131n da her i\u015fi Allah\u2019a b\u0131rakmak gibi bir mahiyet kazanmas\u0131na zemin haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. Oysaki dua da t\u0131pk\u0131 tevekk\u00fcl gibi irade, gayret ve azmin b\u00fct\u00fcn\u00fcyle meydana gelen kalbi bir i\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Dua kelimesi Furkan Suresi 77. ayette ge\u00e7ti\u011fi haliyle <em>\u2018el a\u00e7\u0131p yalvarmak\u2019<\/em> sonras\u0131nda iman ve itaatle Allah\u2019a ba\u011flanmay\u0131 ifade etmektedir. Bu ayette ge\u00e7en dua hem kalbi fiil olan iman\u0131 hem de bedende sad\u0131r olan ameli ifade etmektedir. Ayr\u0131ca Kur\u2019an\u2019\u0131 Kerim\u2019de <em>\u201c\u0130nsan ancak \u00e7abas\u0131n\u0131n sonucunu elde eder.\u201d<\/em> (en-Necm 53\\39) anlam\u0131nda bir ayette bulunmaktad\u0131r. Burada anlat\u0131lmak istenilen a\u00e7\u0131k\u00e7a zikredilmi\u015ftir. \u0130nsan\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesini istedi\u011fi amaca ula\u015fmak i\u00e7in gayret etmesi gerekmektedir. Daha \u00f6nce zikredilen (er-Ra\u2018d 13\\11) ayette de bir toplum de\u011fi\u015fim istiyorsa harekete ge\u00e7mesi gerekti\u011fi, Allah\u2019\u0131n durduk yere hi\u00e7bir toplulu\u011fu de\u011fi\u015ftirmeyece\u011fi ifade edilmi\u015ftir. Necm 53\\39 ayette de ayn\u0131 \u015feyin birey i\u00e7inde ge\u00e7erli oldu\u011fu anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.&nbsp; Burada bahsi ge\u00e7en ifadelerin, Allah\u2019\u0131n dile\u011fine dalalet, diledi\u011fine hidayet nasip etti\u011fi ayetlerle \u00e7eli\u015fiyor gibi anla\u015f\u0131labilmektedir. Ancak Allah\u2019\u0131n diledi\u011fini hidayete erdirip diledi\u011fini dalalette b\u0131rakmas\u0131 ile ilgili ayetler tevhid ilkesini peki\u015ftirmeye ve \u015firki t\u00fcmden reddetmeye y\u00f6neliktir.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><strong>Bu makaleyi okuyanlar i\u00e7in tavsiye yaz\u0131lar: <br><a href=\"https:\/\/www.artuklu.edu.tr\/dosyalar\/DergiMakale\/00000\/00000138_brfr6xgp6hjl2.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" title=\"https:\/\/www.artuklu.edu.tr\/dosyalar\/DergiMakale\/00000\/00000138_brfr6xgp6hjl2.pdf\">Mehd\u00eelik \u0130nanc\u0131 \u00dczerine Bir \u0130nceleme<\/a><br><a href=\"https:\/\/dergipark.org.tr\/tr\/download\/article-file\/184184\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" title=\"https:\/\/dergipark.org.tr\/tr\/download\/article-file\/184184\">Tarihte ve G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Mehdilik<\/a><\/strong><br><a href=\"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/kadim-sumer-tanrilari\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" title=\"Kadim S\u00fcmer Tanr\u0131lar\u0131\"><strong>Kadim S\u00fcmer Tanr\u0131lar\u0131<\/strong><\/a><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<h2><span id=\"Kaynaklar\"><strong>Kaynaklar<\/strong><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p><em>TDV \u0130slam Ansiklopedisi, Mesih, Mehdi, \u0130sa ve Nuzul-\u00fc \u0130sa Maddeleri.<br>Dinlerde Mehdi ve Mesih Tasavvuru, Ekrem Sar\u0131k\u00e7\u0131o\u011flu, D\u00fc\u015f\u00fcn Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul, 2017.<br>K\u0131yametin \u00dc\u00e7 B\u00fcy\u00fck Habercisi: Deccal-Mehid-Mesih, Arif Arslan, Anatolia Kitap, \u0130stanbul, 2012.<\/em><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130&ccedil;indekilerYahudilikte Mesih\u2019in Kimli\u011fiH\u0131ristiyanl\u0131kta Mesih\u2019in Kimli\u011fi\u0130slam\u2019da Mesih\u2019in Kimli\u011fi\u0130slam&#8217;da Mehdi\u2019nin Kimli\u011fiG\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u0130sa-Mesih ve Mehdi \u0130nanc\u0131Kaynaklar Yahudilikte Mesih\u2019in Kimli\u011fi Mesih kavram\u0131, \u0130branice ha-Ma\u015fiah ve Aramca Me\u015fiha kelimelerinin Arap\u00e7a kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bu kelimeler \u201cya\u011f s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, mesh edilmi\u015f, temizlenmi\u015f\u201d anlamlar\u0131na gelir. \u0130lk zamanlar da \u0130srail krallar\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lan Mesih deyimi sonralarda ba\u015frahip ve rahipler i\u00e7inde kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Yahudiler i\u00e7in Mesih inanc\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2933,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[12],"tags":[402,819,818,820],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2862"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2862"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2862\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2964,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2862\/revisions\/2964"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2933"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2862"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2862"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2862"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}