{"id":3109,"date":"2021-12-14T17:29:50","date_gmt":"2021-12-14T14:29:50","guid":{"rendered":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/?p=3109"},"modified":"2022-09-12T15:32:14","modified_gmt":"2022-09-12T12:32:14","slug":"usul-u-hadis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/usul-u-hadis\/","title":{"rendered":"Usul-\u00fc Hadis"},"content":{"rendered":"\n

Kitap \u0130smi:<\/strong> Usul-\u00fc Hadis<\/em>
M\u00fcellif:<\/strong> Muhammed b. Ali el-Birgivi (\u00f6. 981\/1573) (\u0130mam Birgivi)<\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Genel Tan\u0131t\u0131m<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130zhar, Avamil gibi Arap\u00e7a gramer kitaplar\u0131 ve Tar\u0131kat-\u0131 Muhammediye gibi tasavvuf eserleriyle tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z Osmanl\u0131 alimi Muhammed b. Ali el-Birgivi\u2019nin bu eseri usul-\u00fc hadis sahas\u0131nda yaz\u0131lan risalelerden bir tanesidir.<\/p>\n\n\n\n

Sened sistemi \u0130slami ilimlerin hisar\u0131 olarak g\u00f6rev g\u00f6rmektedir. Tarihte benzeri g\u00f6r\u00fclmeyen bu sistem M\u00fcsl\u00fcman alimler taraf\u0131ndan in\u015fa edilmi\u015ftir. Rivayetlerin s\u0131hhatini tespit etmede ve uydurma nakilleri elemede bug\u00fcne kadar e\u015fsiz bir ba\u015far\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir. \u0130slam\u2019\u0131n bug\u00fcne ula\u015fmas\u0131nda ve insanlar\u0131n \u0130slam hakk\u0131nda sahih bilgiler edinmesi \u00fcstlendi\u011fi g\u00f6revin \u00f6nemi izahtan varestedir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130slam\u2019dan \u00f6nceki dinler tarih i\u00e7erisinde tahrif olmu\u015flard\u0131r. Ve son din \u0130slam ile bu dinlerin h\u00fckm\u00fc kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f yerine yeni ve zaman\u0131n \u015fartlar\u0131na uygun bir \u015feriat in\u015fa edilmi\u015ftir. \u00d6nceki dinlerin tahrif olmas\u0131na neden olan husus, sened zinciri gibi bir sistemin mevcut olmay\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Ehli Kitap bu sebeple vahyin bile do\u011frulu\u011fundan \u015f\u00fcphe eder olmu\u015f, yetmezmi\u015f gibi nevzuhur kutsal kaynaklar uydurmu\u015flard\u0131r. Bu ise ge\u00e7mi\u015f dinlerin hem semantik hem de herm\u00f6netik a\u00e7\u0131dan bozuldu\u011funu, tefess\u00fch etti\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n

Konumuza bu a\u00e7\u0131dan yakla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hem hadis usul\u00fc ilminin hem de bu ilmin sac ayaklar\u0131ndan bir tanesi olan sened sisteminin ne kadar m\u00fchim oldu\u011fu anla\u015f\u0131lacakt\u0131r. Ulema sened sistemini sadece hadis ilminde de\u011fil, di\u011fer t\u00fcm ilim sahalar\u0131nda da kullanarak g\u00f6r\u00fc\u015flerini temellendirme ve yap\u0131s\u0131 sa\u011flam bir ilim in\u015fa etme yolunda gayret g\u00f6stermi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fte bu kadar b\u00fcy\u00fck \u00f6neme haiz olan sened sistemi nedir ve nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131r? Sistemi ayakta tutan kavramlar nelerdir ve muhtevalar\u0131 nedir? Bu sorulara hadis usul\u00fc kitaplar\u0131 cevap vermektedir. Birgivi merhumun Usul-\u00fc Hadis kitab\u0131 da sened sistemini ele alan ve sistemin kavramlar\u0131n\u0131 izah eden m\u00fcmtaz risalelerden bir tanesidir.<\/p>\n\n\n\n

Hadisler, \u0130slam\u2019\u0131n Kur’an\u2019dan sonra ikinci kaynaklar\u0131d\u0131r. Bu sebeple hem dinin anla\u015f\u0131lmas\u0131nda hem de ya\u015fanmas\u0131nda son derece \u00f6nemlidirler. Dinde pek \u00e7ok h\u00fckm\u00fcn do\u011frudan ve dolayl\u0131 kaynaklar\u0131 hadisler oldu\u011fu i\u00e7in bize kadar gelen rivayetlerin Efendimizden sad\u0131r olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tetkik edilmesi gerekir. Bunu \u00f6nemini bile art niyetli kimseler taraf\u0131ndan zaman\u0131nda siyasi, sosyal, ahlaki sahalarda hadisler uydurulmu\u015f ve insanlar\u0131n dine g\u00f6re de\u011fil de birilerinin hevas\u0131na g\u00f6re hareket etmeleri sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise m\u00fcste\u015frikler taraf\u0131ndan ayn\u0131 faaliyetler y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir. Hadis uydurarak olmasa bile sened sistemini \u00e7\u00fcr\u00fctmek suretiyle hadislerin k\u0131ymetine zarar verilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Ulema dini ve \u0130slam toplumunu tehdit eden bu unsuru ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in rivayetleri olduk\u00e7a sa\u011flam bir temelde ele alm\u0131\u015f, metodik ve kavramsal a\u00e7\u0131dan \u015f\u00fcphe yer b\u0131rakmayacak bir sistem olu\u015fturmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Birgivi, bahsi ge\u00e7en eserinde hadislerin k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 ve t\u00fcrlerini ele almaktad\u0131r. Risale ebad\u0131ndaki bu eser, hadis usul\u00fcne giri\u015f mahiyetinde yaz\u0131lm\u0131\u015f, y\u00fczeysel bilgilerin yer ald\u0131\u011f\u0131 bir kaynakt\u0131r. Sahih, hasen, zay\u0131f, m\u00fcnker, mevzu, mevkuf, merfu, munkat\u0131, muttas\u0131l, \u015faz, muzdarip, tedlis, telkin gibi kavramlar\u0131n tamam\u0131 tarifleriyle birlikte al\u0131nmakta ve ne ifade ettikleri izah edilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Hacimsiz bir risale olmas\u0131 hasebiyle gerek hadislerin k\u0131s\u0131mlar\u0131 gerekse hadis t\u00fcrlerinin anlat\u0131m\u0131nda \u00f6rnekler kullan\u0131lmamaktad\u0131r. Bu a\u00e7\u0131\u011f\u0131 kapatmak ad\u0131na Talha Alp taraf\u0131ndan T\u00fcrk\u00e7e bir \u00e7al\u0131\u015fma yay\u0131nla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 isme sahip olan eser hem Birgivi\u2019nin risalesinin terc\u00fcmesi hem de bir t\u00fcr \u015ferh \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Birgivi\u2019nin risalesinde eksik kalan \u00f6rnek k\u0131sm\u0131 terc\u00fcme \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda doldurulmaktad\u0131r. Di\u011fer taraftan gerekli yerlerde mezheplere g\u00f6re hadis k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131n f\u0131khi de\u011ferlendirilmesi de yap\u0131lmaktad\u0131r. Muteber kaynaklardan derlenen bilgilerle de Birgivi\u2019nin izahatlar\u0131 geni\u015fletilmektedir. Ayr\u0131ca eserin giri\u015f k\u0131sm\u0131nda hadis ve s\u00fcnnetin tarifi, k\u0131s\u0131mlar\u0131, hadis ilminin tarihi, m\u00fcellifin hayat\u0131 ve eserlerini ele alan bir takdim yaz\u0131s\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Osmanl\u0131 medreselerinde de hadis usul\u00fcne giri\u015f mesabesinde okutulan bu eser g\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u0130slami ilimler e\u011fitimi veren kurumlar\u0131 taraf\u0131ndan tercih edilmektedir. Olduk\u00e7a derin bir muhtevaya sahip olan hadis usul\u00fcne giri\u015fte, kavramlar\u0131n tan\u0131nmas\u0131 ve sened sisteminin g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi ad\u0131na istifade edilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Bu makaleyi okuyanlar i\u00e7in tavsiye yaz\u0131: <\/strong>“Z\u00fcbdet\u00fc\u2019l-\u0130tkan fi Ulumi\u2019l-Kur’an<\/strong>” <\/a><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Referanslar<\/h3>\n\n\n\n

[1]<\/a> https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/izhar–tecvid<\/a>
[2]<\/a> https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/avamil<\/a>
[3]<\/a> https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/arapcaya-dair-hersey\/<\/a>
[4]<\/a> https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/et-tarikatul-muhammediyye<\/a>
[5]<\/a> https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/tasavvuf<\/a>
[6]<\/a> https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu<\/a>
[7]<\/a> https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/birgivi<\/a>
[8]<\/a> https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/ulumul-hadis<\/a>
[9]<\/a> https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/sened<\/a>
[10]<\/a> https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/ilim<\/a>
[11]<\/a> https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/ehl-i-kitap<\/a>
[12]<\/a> https:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/Semantik<\/a>
[13]<\/a> https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Hermaneutik<\/a>
[14]<\/a> https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/hadis<\/a>
[15]<\/a> https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/kuran<\/a>
[16]<\/a> https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/sahih-hadis\/<\/a>
[17]<\/a> https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/hasen-hadis-nedir\/<\/a>
[18]<\/a> https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/zayif<\/a>
[19]<\/a> https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/munker–hadis<\/a>
[20]<\/a> https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/mevzu–hadis<\/a>
[21]<\/a> https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/mevkuf-hadis\/<\/a>
[22]<\/a> https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/merfu-hadis\/<\/a>
[23]<\/a> https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/munkati<\/a>
[24]<\/a> https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/muttasil<\/a>
[25]<\/a> https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/saz–hadis<\/a>
[26]<\/a> https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/muztarib<\/a>
[27]<\/a> https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/tedlis<\/a>
[28]<\/a> https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/telkin–hadis<\/a>
[29]<\/a> https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/hadis-nedir\/<\/a>
[30]<\/a> https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/sunnet–peygamber<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kitap \u0130smi: Usul-\u00fc HadisM\u00fcellif: Muhammed b. Ali el-Birgivi (\u00f6. 981\/1573) (\u0130mam Birgivi) Genel Tan\u0131t\u0131m \u0130zhar, Avamil gibi Arap\u00e7a gramer kitaplar\u0131 ve Tar\u0131kat-\u0131 Muhammediye gibi tasavvuf eserleriyle tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z Osmanl\u0131 alimi Muhammed b. Ali el-Birgivi\u2019nin bu eseri usul-\u00fc hadis sahas\u0131nda yaz\u0131lan risalelerden bir tanesidir. Sened sistemi \u0130slami ilimlerin hisar\u0131 olarak g\u00f6rev g\u00f6rmektedir. Tarihte benzeri g\u00f6r\u00fclmeyen bu sistem […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3405,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[964],"tags":[861,359,843],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3109"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3109"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3109\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3291,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3109\/revisions\/3291"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3405"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3109"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3109"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3109"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}