{"id":3118,"date":"2021-12-20T17:32:50","date_gmt":"2021-12-20T14:32:50","guid":{"rendered":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/?p=3118"},"modified":"2022-09-12T15:34:07","modified_gmt":"2022-09-12T12:34:07","slug":"metnun-fil-vaz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/metnun-fil-vaz\/","title":{"rendered":"Metn\u00fcn fi\u2019l-Vaz"},"content":{"rendered":"\n

Kitap \u0130smi:<\/strong> Metn\u00fcn fi\u2019l-Vaz<\/em>
M\u00fcellif:<\/strong> E\u011finli \u0130brahim Hakk\u0131 Efendi (1831-1894)<\/em><\/p>\n\n\n\n

Genel Tan\u0131t\u0131m<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dili olu\u015fturan en temel yap\u0131 birimleri kelimelerdir. Kelimeler bir araya gelerek c\u00fcmleleri olu\u015fturur. Ve c\u00fcmleler vas\u0131tas\u0131 ile ortaya dil \u00e7\u0131kar. Dillerin \u00e7e\u015fitlenmesi, farkl\u0131la\u015fmas\u0131 ise yine bu noktayla ilgilidir. Fakat kelime ad\u0131n\u0131 verdi\u011fimiz bu birimleri birbirinden ay\u0131ran unsurlar nelerdir?<\/p>\n\n\n\n

Kelime her ne kadar en k\u00fc\u00e7\u00fck yap\u0131 birimi olsa da dilin en \u00f6nemli unsuru olma \u00f6zelli\u011fine sahiptir. Dolay\u0131s\u0131yla en iyi \u015fekilde anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekir. Etimoloji ad\u0131 verilen bilim dal\u0131 bu sebeple ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Fakat kelimelere e\u011filen bir dal daha vard\u0131r ki bunun ad\u0131; Vaz \u0130lmi.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fte tan\u0131taca\u011f\u0131m\u0131z eser de bu ilim dal\u0131 ile ilgili olup temel konusu kelimeler ve kelimelerin i\u00e7ine konulan manalard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Her kelime bir ya da birka\u00e7 manay\u0131 haizdir. Peki bu manalar\u0131 nas\u0131l al\u0131rlar ya da edinirler? \u0130ki farkl\u0131 kelime nas\u0131l ayn\u0131 manay\u0131 ta\u015f\u0131yabilir? Di\u011fer taraftan tek bir kelime yine nas\u0131l olur da birbirine tamamen z\u0131t iki manay\u0131 kendi i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rabilir?<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcm bu sorular\u0131n muhatab\u0131 vaz ilmidir.<\/p>\n\n\n\n

Kelimeler yani laf\u0131zlar bizlerin d\u0131\u015f d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131lan kap\u0131lar\u0131d\u0131r. Birer sembol g\u00f6revi g\u00f6r\u00fcrler. Fakat bu sembollerin varolu\u015fu bir manaya istinat eder. Yani mana olmadan laf\u0131z var olamayacakt\u0131r. \u0130\u015fte bu noktada lafz\u0131n mana i\u00e7in vazedilmesinin yani koyulmas\u0131n\u0131n hem metodolojik hem de felsefi a\u00e7\u0131dan incelenmesini Vaz \u0130lmi yapacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Vaz \u0130lminin tarihsel geli\u015fimine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda Adududdin el-\u0130ci\u2019den (\u00f6. 756\/1355) \u00f6ncesi m\u00fctekaddimun, sonras\u0131 m\u00fcteahhirun d\u00f6nemi olarak adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. \u0130ci \u00f6ncesi bu sahada literat\u00fcr \u00e7ok fazla geli\u015fmemi\u015f olsa da \u0130ci sonras\u0131 yeni eserler ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fte m\u00fctekaddimun d\u00f6neminde yaz\u0131lan bu eserlerden bir tanesi de E\u011finli \u0130brahim Hakk\u0131 Efendi\u2019dir.<\/p>\n\n\n\n

Vaz \u0130lminin temel meselelerini ele ald\u0131\u011f\u0131 bu risaleye E\u011finli \u0130brahim Hakk\u0131 Efendi bir ba\u015fl\u0131k koymam\u0131\u015ft\u0131r. Fakat eserin ilk bask\u0131s\u0131nda ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 Risalet\u00fcn Mamelet\u00fcn fi\u2019l-Vaz \u015feklinde koyulmu\u015ftur. Sonraki bask\u0131 ve bask\u0131larda ise Metn\u00fcn fi\u2019l-Vaz olarak belirlenmi\u015f, bu \u015fekilde maruf olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

E\u011finli \u0130brahim Hakk\u0131 Efendi bu eseri Fatih Dersiam\u0131 olarak g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 zaman diliminde kaleme alm\u0131\u015ft\u0131r. Ders m\u00fczakereleri esnas\u0131nda yazm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla talebeleri i\u00e7in Vaz \u0130lmine giri\u015f mesabesinde bir risale haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n\n\n\n

Eserimiz en temelde bir mukaddime, \u00fc\u00e7 ana b\u00f6l\u00fcm ve bir hatimeden m\u00fcte\u015fekkildir. Mukaddimede Vaz \u0130lmi ile ilgili temel seviyede malumatlar bulunmaktad\u0131r. Vaz kelimesinin etimolojisi yap\u0131lmakta, ilmin tarifi, konusu ve gayesi belirtilmektedir. \u00dc\u00e7 ana b\u00f6l\u00fcmde ise mukaddimede verilen ilmi taslak detaylar\u0131yla incelenmektedir. Son k\u0131s\u0131mda ise kitap i\u00e7inde zikredilmeyen baz\u0131 hususlar ele al\u0131narak neticelendirilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Genel olarak eserimizin Vaz \u0130lminin temel konular\u0131n\u0131 ibtidai seviyede ele ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade edebiliriz. \u00d6zl\u00fc anlat\u0131m\u0131, sistematik yap\u0131s\u0131 ders olarak i\u015flenmeye m\u00fcsait k\u0131lmaktad\u0131r. E\u011finli \u0130brahim Hakk\u0131 Efendi taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nan eser, m\u00fcellifin hem\u015ferisi E\u011finli Mehmed Rami Efendi (\u00f6. 1855\/1909) taraf\u0131ndan \u015ferh edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Bu makaleyi okuyanlar i\u00e7in tavsiye yaz\u0131: “Mir\u2019at\u00fc\u2019l-Usul fi \u015eerh-i Mirkati\u2019l-Vusul” <\/a><\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Referanslar<\/h3>\n\n\n\n

[1]<\/a> https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/vaz–dilbilim<\/a>
[2]<\/a> https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/ici-adududdin<\/a>
[3]<\/a> https:\/\/dergipark.org.tr\/tr\/download\/article-file\/10038<\/a>
[4]<\/a> https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/rahmi-efendi<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kitap \u0130smi: Metn\u00fcn fi\u2019l-VazM\u00fcellif: E\u011finli \u0130brahim Hakk\u0131 Efendi (1831-1894) Genel Tan\u0131t\u0131m Dili olu\u015fturan en temel yap\u0131 birimleri kelimelerdir. Kelimeler bir araya gelerek c\u00fcmleleri olu\u015fturur. Ve c\u00fcmleler vas\u0131tas\u0131 ile ortaya dil \u00e7\u0131kar. Dillerin \u00e7e\u015fitlenmesi, farkl\u0131la\u015fmas\u0131 ise yine bu noktayla ilgilidir. Fakat kelime ad\u0131n\u0131 verdi\u011fimiz bu birimleri birbirinden ay\u0131ran unsurlar nelerdir? Kelime her ne kadar en k\u00fc\u00e7\u00fck […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3400,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[964],"tags":[330,849,848],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3118"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3118"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3118\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3285,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3118\/revisions\/3285"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3400"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3118"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3118"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3118"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}