{"id":3141,"date":"2021-11-09T17:40:19","date_gmt":"2021-11-09T14:40:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/?p=3141"},"modified":"2022-09-12T15:27:25","modified_gmt":"2022-09-12T12:27:25","slug":"serh-u-risaletus-semsiyye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/serh-u-risaletus-semsiyye\/","title":{"rendered":"\u015eerh-u Risalet\u00fc\u2019\u015f-\u015eemsiyye"},"content":{"rendered":"\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><strong>Kitap \u0130smi: <\/strong><em>\u015eerh-u Risalet\u00fc\u2019\u015f-\u015eemsiyye<\/em><br><strong>M\u00fcellif:<\/strong> <em>Necmeddin el-K\u00e2tibi (\u00f6. 675\/1277)<\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p><strong>Genel Tan\u0131t\u0131m<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Eserimiz \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda mant\u0131k sahas\u0131nda e\u015f-\u015eemsiyye olarak bilinen Risalet\u00fc\u2019\u015f-\u015eemsiyye isimli eserin yine m\u00fcellif taraf\u0131ndan \u015ferhidir. Eser \u00fczerinde yap\u0131lm\u0131\u015f pek \u00e7ok \u015ferh, ha\u015fiye ve talik \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 bulunmaktad\u0131r fakat bunlar\u0131n en me\u015fhuru m\u00fcellife ait olan\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Eserimizi ele almadan \u00f6nce as\u0131l metni tan\u0131mam\u0131z faydal\u0131 olacakt\u0131r. Necmeddin Katibi, \u0130slam ilim gelene\u011finde kelam, felsefe ve mant\u0131k sahalar\u0131nda yapm\u0131\u015f oldu\u011fu \u00e7al\u0131\u015fmalar ile tan\u0131nmaktad\u0131r. En \u00f6nemli telifi ise bu eseridir. Tam ad\u0131 ise; er-Risalet\u00fc\u2019\u015f-\u015eemsiyye fi\u2019l-Kavaidi\u2019l-Mant\u0131k\u0131yye\u2019dir. Eser, \u0130lhanl\u0131 Veziri \u015eemseddin Muhammed b. Bahaeddin Muhammed el-C\u00fcveyni\u2019nin talebi \u00fczerine kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sebeple m\u00fcellif risalesine onun ad\u0131n\u0131 vermi\u015ftir. Bir mukaddime, bir hatime ve \u00fc\u00e7 b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fan eserin \u00f6zg\u00fcn taraf\u0131 \u00f6nceki klasik mant\u0131k kitaplar\u0131n\u0131n sisteminin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmas\u0131d\u0131r. Mukaddimede bilginin ehemmiyetinden ve bilgiyi anlayabilmek i\u00e7in mant\u0131k sisteminin \u00f6neminden bahsedilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Birinci b\u00f6l\u00fcm kavram a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131d\u0131r. Be\u015f k\u00fclli ba\u015fta olmak \u00fczere mant\u0131k sisteminin iskeleti olan kavramlar toplamda \u00fc\u00e7 fas\u0131lda izaha tabi tutulur. \u0130kinci b\u00f6l\u00fcmde \u00f6nermeler ve arg\u00fcmanlar ele al\u0131n\u0131r. \u015eartl\u0131, \u015farts\u0131z \u00f6nermeler ba\u015fta \u00fczere t\u00fcm \u00f6nerme t\u00fcrleri ve yollar\u0131 anlat\u0131l\u0131r. Son b\u00f6l\u00fcmde ise yine mant\u0131k sisteminin kalbi olan k\u0131yas konusu, t\u00fcrleri ve incelikleri anlat\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Zengin kaynaklardan beslenerek olu\u015fturulan eserde \u0130bni Sina (\u00f6. 428\/1037) ve Farabi\u2019nin (\u00f6. 339\/950) anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n a\u011f\u0131r bast\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Her ne kadar bu iki isimden fazlaca yararlan\u0131lm\u0131\u015fsa da eserin sistematik yap\u0131s\u0131 son derece \u00f6zg\u00fcnd\u00fcr. Di\u011fer taraftan inceledi\u011fi konular\u0131 derinle\u015ftirmemesi ve muhtasar bir yap\u0131ya sahip olmas\u0131 nedeniyle \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda benimsenmi\u015f, ders kitab\u0131 olarak okutulan kitaplardan bir tanesi olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>Eserimizin pek \u00e7ok \u015ferhi bulunmaktad\u0131r. Bunlardan en bilineni yine m\u00fcellife aittir. Fakat bu aidiyet \u00fczerinde ihtilaf bulunmaktad\u0131r. Kimi ulema eserin Necmeddin Katibi\u2019ye ait olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmi\u015ftir. Genel kan\u0131 m\u00fcellife \u00f6zg\u00fc bir \u015ferh oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndedir.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p>\u015eerhimizin tam ad\u0131; <em>\u015eerhu\u2019l-Mevazi\u2019l-M\u00fc\u015fkile mine\u2019r-Risaleti\u2019\u015f-\u015eemsiyye fi\u2019l-Kavaidi\u2019l-Mant\u0131k\u0131yye<\/em>\u2019dir.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>M\u00fcellifi b\u00f6yle bir \u015ferh yazmaya iten neden eserinin kapal\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesidir. Bu sebeple as\u0131l metni yeniden ele alarak izahatlar\u0131n\u0131 geni\u015fletmek istemi\u015ftir. Fakat yapm\u0131\u015f oldu\u011fu \u015ferh basit bir izah \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 de\u011fildir. \u00d6rne\u011fin ana metinde olmayan pek \u00e7ok bilgiyi bu eserine alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Di\u011fer taraftan ana metinde kullanm\u0131\u015f oldu\u011fu metotlardan farkl\u0131 metotlar kullanm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6rselle\u015ftirme, referans kayna\u011f\u0131 kullanma ve ba\u011flam olu\u015fturma gibi faaliyetlerde de bulunmu\u015ftur. Yapm\u0131\u015f oldu\u011fu tasarruflar ile eserine \u00e7ok daha didaktik bir muhteva kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sebeple medrese m\u00fcfredatlar\u0131nda kendisine s\u0131k\u00e7a yer verilen temel ders kitaplar\u0131ndan bir tanesi olmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u0130slami ilimler e\u011fitimi verilen kurumlar\u0131ndan ileri seviye mant\u0131k derslerinde hala kullan\u0131lan ve n\u00fcans meselelerde ba\u015fvurulan kaynaklardan bir tanesi olmaya devam etmektedir.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><strong>Bu makaleyi okuyanlar i\u00e7in tavsiye yaz\u0131: <\/strong><a href=\"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/3033-2\/\" title=\"el-\u0130zzi fi\u2019t-Tasrif\"><strong>&#8220;el-\u0130zzi fi\u2019t-Tasrif&#8221;   <\/strong><\/a><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<h2>Referanslar<\/h2>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref1\">[1]<\/a> <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Mant%C4%B1k\">https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Mant%C4%B1k<\/a><br><a href=\"#_ftnref2\">[2]<\/a> <a href=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/es-semsiyye\">https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/es-semsiyye<\/a><br><a href=\"#_ftnref3\">[3]<\/a> <a href=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/katibi-ali-b-omer\">https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/katibi-ali-b-omer<\/a><br><a href=\"#_ftnref4\">[4]<\/a> <a href=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/kelam--ilim\">https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/kelam&#8211;ilim<\/a><br><a href=\"#_ftnref5\">[5]<\/a> <a href=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/felsefe\">https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/felsefe<\/a><br><a href=\"#_ftnref6\">[6]<\/a> <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/%C4%B0lhanl%C4%B1lar\">https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/%C4%B0lhanl%C4%B1lar<\/a><br><a href=\"#_ftnref7\">[7]<\/a> <a href=\"https:\/\/dergipark.org.tr\/tr\/download\/article-file\/441599\">https:\/\/dergipark.org.tr\/tr\/download\/article-file\/441599<\/a><br><a href=\"#_ftnref8\">[8]<\/a> <a href=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/bes-kulli\">https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/bes-kulli<\/a><br><a href=\"#_ftnref9\">[9]<\/a> <a href=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/ibn-sina\">https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/ibn-sina<\/a><br><a href=\"#_ftnref10\">[10]<\/a> <a href=\"https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/farabi\">https:\/\/islamansiklopedisi.org.tr\/farabi<\/a><br><a href=\"#_ftnref11\">[11]<\/a> <a href=\"https:\/\/dergipark.org.tr\/tr\/pub\/tahkik\/issue\/52309\/684925\">https:\/\/dergipark.org.tr\/tr\/pub\/tahkik\/issue\/52309\/684925<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kitap \u0130smi: \u015eerh-u Risalet\u00fc\u2019\u015f-\u015eemsiyyeM\u00fcellif: Necmeddin el-K\u00e2tibi (\u00f6. 675\/1277) Genel Tan\u0131t\u0131m Eserimiz \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda mant\u0131k sahas\u0131nda e\u015f-\u015eemsiyye olarak bilinen Risalet\u00fc\u2019\u015f-\u015eemsiyye isimli eserin yine m\u00fcellif taraf\u0131ndan \u015ferhidir. Eser \u00fczerinde yap\u0131lm\u0131\u015f pek \u00e7ok \u015ferh, ha\u015fiye ve talik \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 bulunmaktad\u0131r fakat bunlar\u0131n en me\u015fhuru m\u00fcellife ait olan\u0131d\u0131r. Eserimizi ele almadan \u00f6nce as\u0131l metni tan\u0131mam\u0131z faydal\u0131 olacakt\u0131r. Necmeddin Katibi, \u0130slam [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3446,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[964],"tags":[881],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3141"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3141"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3141\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3355,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3141\/revisions\/3355"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3446"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3141"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3141"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3141"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}