{"id":3734,"date":"2020-09-09T11:17:31","date_gmt":"2020-09-09T08:17:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/?p=3734"},"modified":"2022-10-14T17:42:14","modified_gmt":"2022-10-14T14:42:14","slug":"medine-islam-toplumunun-iktisadi-ve-sosyal-yapisi-uzerine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/medine-islam-toplumunun-iktisadi-ve-sosyal-yapisi-uzerine\/","title":{"rendered":"Medine \u0130slam Toplumunun \u0130ktisadi ve Sosyal Yap\u0131s\u0131 \u00dczerine"},"content":{"rendered":"\n<p>\u0130nsan iki kavram ile her zaman i\u00e7 i\u00e7e olmu\u015ftur: \u0130nan\u00e7 ve iktisat. \u0130nsan inanc\u0131na ve ilkelerine g\u00f6re iktisat yapar. Her iktisad\u0131n bir amac\u0131 vard\u0131r. Bu ama\u00e7 insan\u0131 nereye g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorsa insan\u0131n inanc\u0131 budur. \u0130slam\u2019da iktisat, ifrat ve tefritten yani cimrilik ve israftan uzak olmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131 her ne kadar bilime, iktisat ve ekonomiye de\u011fer verse de insan\u0131 bir e\u015fya gibi g\u00f6r\u00fcr ve insan\u0131 adeta sat\u0131n al\u0131r ve pazarlar. Kimilerini medyayla, kimilerini futbolla, kimilerini bilimle. \u0130nsan\u0131 sadece fizik\u00ee y\u00f6nleri ile de\u011ferlendirir. Ya avd\u0131r insan ya da avc\u0131. T\u0131rnak i\u00e7inde bat\u0131n\u0131n hi\u00e7 de \u2018renkli\u2019 bir d\u00fcnyas\u0131 yok. Siz ya m\u00fc\u015fterisinizdir ya da bir mebi\u2019. Hi\u00e7bir zaman \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir \u015f\u0131k koymazlar \u00f6n\u00fcn\u00fcze. \u0130\u015fte \u0130slam\u2019\u0131n di\u011fer t\u00fcm olu\u015fumlardan ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 nokta, insana \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir \u015f\u0131k sunmas\u0131 ve milyon tane renk katmas\u0131d\u0131r. \u0130slam tabiri caizse, g\u00f6z\u00fcm\u00fczdeki siyah beyaz perdeyi kald\u0131rm\u0131\u015f, bizi renklerin d\u00fcnyas\u0131na tevdi etmi\u015ftir. \u0130nsan\u0131 hem fiziken hem de duygusal olarak ele alm\u0131\u015f ve bizatihi insana insan oldu\u011fu i\u00e7in de\u011fer vermi\u015ftir. Bunun tezah\u00fcr\u00fcn\u00fc hepimizce malum bir beyitte g\u00f6r\u00fcyoruz: \u201cYarat\u0131lan\u0131 severim yaratandan \u00f6t\u00fcr\u00fc.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Bunlarla birlikte \u0130slam dininde iktisat ve ekonomi konusunda en \u00f6nemli unsurlardan biri \u015feffafl\u0131kt\u0131r. Gizli ve \u015f\u00fcphe uyand\u0131ran bir faaliyet olamaz. Nitekim \u201ckap\u0131s\u0131 kapal\u0131 camide cuma namaz\u0131 k\u0131l\u0131nmaz\u201d ifadesi, \u0130slam\u2019\u0131n \u015feffafl\u0131\u011fa ne kadar \u00f6nem verdi\u011fini g\u00f6steriyor. Bu giri\u015ften sonra, gelin hep beraber \u0130slam toplumunun iktisat kavram\u0131n\u0131 yerinde tefekk\u00fcr edelim.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mekke<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Efendimiz (s.a.v.)\u2019in do\u011fdu\u011fu \u015fehir, Hicaz b\u00f6lgesinin iktisat ve ekonomi a\u00e7\u0131s\u0131ndan en \u00f6nemli \u015fehirlerinden biriydi. \u00c7\u00fcnk\u00fc Mekke\u2019de ne bir ot ne de verimli toprak mevcuttu. Buna ba\u011fl\u0131 olarak Mekke insan\u0131 ticarete y\u00f6nelmi\u015f ve gitgide kendini geli\u015ftirmi\u015fti. \u00d6zellikle Hac mevsimlerinde en b\u00fcy\u00fck ekonomik sirk\u00fclasyonu sa\u011flayan pazarlar kuruyorlard\u0131. Efendimiz de bu \u00e7evrede do\u011fup b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in do\u011fal olarak ticaretle u\u011fra\u015fm\u0131\u015f, amcas\u0131 ve Hatice validemiz ile ticar\u00ee faaliyetlerde bulunmu\u015ftu. Efendimiz\u2019in zek\u00e2s\u0131 d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fc ile mezc olunca aranan isim olmu\u015f ve bir\u00e7ok zengin ortakl\u0131k teklif etmi\u015ftir. Efendimiz (s.a.v.) bu ahlak\u0131 sebebiyle annemiz Hz. Hatice\u2019den evlilik teklifi alarak ilk izdivac\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Kendisi bu ticar\u00ee ya\u015fant\u0131s\u0131 ile bize \u2018nas\u0131l d\u00fcr\u00fcst ticaret yap\u0131l\u0131r\u2019\u0131 g\u00f6stermi\u015f ve d\u00fcr\u00fcst olman\u0131n mal kayb\u0131na u\u011fratmayaca\u011f\u0131n\u0131 adeta ispat etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Medine<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Hicret edilip Medine\u2019ye gelindi\u011finde, iki \u00f6nemli faaliyeti ger\u00e7ekle\u015ftirme f\u0131rsat\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlara ge\u00e7mi\u015fti. Verimli toprak \u00fczerinde bulunan Ensar\u2019\u0131n tar\u0131mla u\u011fra\u015fmas\u0131 ve Muhacir\u2019in bildi\u011fimiz \u00fczere ticarete y\u00f6nelmesi, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n lehine bir geli\u015fme olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>Efendimiz (s.a.v.) Medine\u2019deki ilk ticaret pazar\u0131n\u0131 Yahudi tekelinden ar\u0131nm\u0131\u015f, faiz ve tefecilikten soyutlanm\u0131\u015f bir kabristan b\u00f6lgesine kurdu. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n sat\u0131\u015f yapt\u0131\u011f\u0131 her an \u00f6l\u00fcm\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnmeleri, buna ba\u011fl\u0131 olarak ahiret bilincinden hi\u00e7 kopmamalar\u0131 adaletin tesisini kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir sebepti. Kendi nefislerini muhasebe alt\u0131na almay\u0131 ba\u015faramayan, nefsi kocaman olmu\u015f Yahudiler buna kar\u015f\u0131n Araplar\u0131 \u2018bizden de\u011filler zaten\u2019 d\u00fc\u015f\u00fcncesi ile \u2018soyup so\u011fana\u2019 \u00e7eviriyorlard\u0131. Bug\u00fcn de ticaret, bir insan\u0131n ahiret bilinci ve temel ahlak\u00ee de\u011ferleri itmam olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece ayn\u0131 adaletsiz, ac\u0131mas\u0131z y\u00f6n\u00fcn\u00fc s\u00fcrd\u00fcr\u00fcp zengini daha da zengin, fakiri daha da fakir etme eyleminden ba\u015fka bir \u015feye d\u00f6n\u00fc\u015fmez.<\/p>\n\n\n\n<p>Efendimiz hem s\u00f6ylem hem de ya\u015fam a\u00e7\u0131s\u0131ndan her zaman ahiret bilincini g\u00f6z \u00f6n\u00fcne sermi\u015f ve ahlak\u00ee de\u011ferleri telkin etmi\u015ftir. Olur da insan hataya d\u00fc\u015fer diye ticaret pazar\u0131n\u0131 kabristan\u0131n yan\u0131na kurmu\u015ftur. \u0130\u015fte dedelerimizin her camiye bir hazire yapt\u0131rmas\u0131 ve merkez\u00ee yerlere umum\u00ee kabristanlar olu\u015fturmas\u0131 belki de insanlar\u0131 zinde tutuyor, her daim ahiret bilinci ile hareket etmelerini sa\u011fl\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130stedi\u011fimiz kadar ekonomik g\u00fcce sahip olal\u0131m, ilk \u00f6nce ahlak\u00ee de\u011ferlerimiz olmal\u0131 ve insan\u0131 bir meta haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmemeliyiz. Nitekim Rabbimiz, Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019de insanlar\u0131 iktisad\u00ee faaliyetler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ahiret bilinci olan ve olmayan \u015feklinde ikili bir ay\u0131r\u0131ma gitmi\u015ftir. (Mutaffif\u00een suresi, 1-5) Ahiret bilinci olmayanlar\u0131n azaba u\u011frat\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir. (Mutaffif\u00een suresi, 10-17)<\/p>\n\n\n\n<p>Peygamber Efendimiz (s.a.v.) hayat\u0131m\u0131z\u0131n her dakikas\u0131nda, her saniyesinde nas\u0131l bizi hilme (yumu\u015fakl\u0131k), merhamete, ho\u015fg\u00f6r\u00fcye davet ediyorsa, ticarette de insanlarla ili\u015fki safhas\u0131nda yumu\u015fak olan ve zarar vermekten ka\u00e7\u0131nanlar\u0131 tazim ediyor. Biz biliyoruz ki ahlak\u00ee de\u011ferleri olan, kendini \u2018k\u00e2r\u2019a satmayan t\u00fcccarlar hi\u00e7bir zaman zarara u\u011framazlar. Unutmayal\u0131m hel\u00e2l 5 lira, haram 10 liradan daha \u00e7oktur.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><strong>Kadir Mete \u00d6nal<br><\/strong><em><strong>Bu yaz\u0131 \u0130lim Dergisi&#8217;nden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><strong>Bu makaleyi okuyanlar i\u00e7in tavsiye yaz\u0131lar:<br><a href=\"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/ibni-haldun-mukaddime-ve-iktisat\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" title=\"\u0130bni Haldun, Mukaddime ve \u0130ktisat\">\u0130bni Haldun, Mukaddime ve \u0130ktisat<br><\/a><a href=\"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/islam-iktisat-sistemi-ve-faizsiz-bankacilik-teklifleri\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" title=\"\u0130slam \u0130ktisat Sistemi ve Faizsiz Bankac\u0131l\u0131k Teklifleri\">\u0130slam \u0130ktisat Sistemi<br><\/a><a href=\"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/medine-doneminde-hukuki-duzenlemeler\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" title=\"Medine D\u00f6neminde Hukuki D\u00fczenlemeler\">Medine D\u00f6nemi Hukuki D\u00fczenlemeler<\/a><\/strong><\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsan iki kavram ile her zaman i\u00e7 i\u00e7e olmu\u015ftur: \u0130nan\u00e7 ve iktisat. \u0130nsan inanc\u0131na ve ilkelerine g\u00f6re iktisat yapar. Her iktisad\u0131n bir amac\u0131 vard\u0131r. Bu ama\u00e7 insan\u0131 nereye g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorsa insan\u0131n inanc\u0131 budur. \u0130slam\u2019da iktisat, ifrat ve tefritten yani cimrilik ve israftan uzak olmakt\u0131r. Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131 her ne kadar bilime, iktisat ve ekonomiye de\u011fer verse de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4243,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[598],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3734"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3734"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3734\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5109,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3734\/revisions\/5109"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4243"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3734"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3734"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3734"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}