{"id":3759,"date":"2020-09-09T11:41:43","date_gmt":"2020-09-09T08:41:43","guid":{"rendered":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/?p=3759"},"modified":"2022-10-11T16:49:58","modified_gmt":"2022-10-11T13:49:58","slug":"5-maddede-iktisad-bilinci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/5-maddede-iktisad-bilinci\/","title":{"rendered":"5 Maddede \u0130ktisat Bilinci"},"content":{"rendered":"\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><strong>1. B\u00fct\u00fcn m\u00fclkiyet ve imtiyazlar Allah\u2019a aittir<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Bunu bilmeyen mi var, diyeceksiniz. \u00dcstelik ya\u015fayan ekonomide ne yarar\u0131 var bu ayaklar\u0131 yerden kesik laf\u0131n? Kesinlikle kat\u0131l\u0131yorum. H\u00fck\u00fcm Allah\u2019\u0131nd\u0131r deyip egolar\u0131n\u0131 ba\u015f yarg\u0131\u00e7 ilan edenlerle m\u00fclk Allah\u2019\u0131nd\u0131r deyip \u015fahsi sermayesini katlayanlar\u0131n ne fark\u0131 var? Do\u011fru! Ben i\u015fin bu faydas\u0131z retorik k\u0131sm\u0131nda de\u011filim. Bir \u015feyin Allah\u2019\u0131n olmas\u0131 demek, asl\u0131nda herkesin olmas\u0131 ya da hi\u00e7 kimsenin olmamas\u0131 demektir. \u0130kisi de belli ki\u015fi ve z\u00fcmrelerin bu \u015feyi tekeline alamayaca\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131r. Evet, b\u00fct\u00fcn m\u00fclkler Allah\u2019\u0131nd\u0131r. Yani yery\u00fcz\u00fc kaynaklar\u0131 ve toplumsal imk\u00e2nlar hepimizindir. Hi\u00e7bir tekimiz bunlar\u0131 di\u011ferimizden kesin hatlarla ay\u0131ramaz, di\u011ferimize zarar verecek \u015fekilde kullanamaz, keyfe keder parselleyemez.<\/p>\n\n\n\n<p>Allah\u0131m\u0131z yery\u00fcz\u00fcnde insanl\u0131\u011fa, toplum vicdan\u0131na; b\u00fct\u00fcn sosyal tabakalar\u0131 ku\u015fatan kamu yarar\u0131na -tabiri caizse- vek\u00e2let vermi\u015ftir. \u0130nsano\u011flu yarat\u0131lal\u0131 beri bunlar O\u2019nun ad\u0131na konu\u015furlar. \u00d6zel m\u00fclkiyetler, daima bu k\u00fclli maslahat\u0131n g\u00f6lgesindedir. Bireyler, sahip olduklar\u0131n\u0131 bu \u00e2li menfaate ters kullanmaya kalkar ve insanl\u0131\u011fa zararl\u0131 bir prati\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrse, kamu hukuku engel olur. B\u00f6ylelikle elimizdekiler \u00fczerinde s\u0131n\u0131rs\u0131z tasarruf yetkisine sahip de\u011filizdir. M\u00fclkiyet gibi ticari \u00f6ncelikler ve ekonomik yat\u0131r\u0131m yapabilme gibi imtiyazlar da Allah\u2019\u0131n, yani insanl\u0131\u011f\u0131nd\u0131r. Kimse bir ihaleye kat\u0131l\u0131m ya da sermaye i\u015fletimi noktas\u0131nda -kendinden- bir ayr\u0131cal\u0131\u011fa sahip de\u011fildir. Bu i\u015fin birinci do\u011fal sonucu.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fclkiyet ve imtiyaz\u0131n ger\u00e7ekte Allah\u2019a ait olmas\u0131n\u0131n di\u011fer tezah\u00fcr\u00fc, bunlar\u0131 O\u2019nun bir l\u00fctfu olarak g\u00f6rmektir. Servet ve kudretimiz, yap\u0131p ettiklerimizin -zorunlu- sonucu de\u011fil, ilahi ba\u011f\u0131\u015ft\u0131r. Hepimiz \u00e7aba, yetenek ve toplumsal rol\u00fcm\u00fcze g\u00f6re -fakat zorunluluk olmadan- sonsuz hazineden nasiplenenleriz. Herkes kendinden kaynakl\u0131, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir e\u015fyaya sahip olma g\u00fcc\u00fcne sahip olmamakla e\u015fit. \u0130\u015fte ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n di\u011fer sonucu: \u0130nsan servet bek\u00e7isidir. Evet, hepimiz ekonomik emanet\u00e7iyiz. A\u015fk\u0131n denge (kader) gere\u011fi bir s\u00fcreli\u011fine belli m\u00fclkiyet pay\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na n\u00f6bet\u00e7i dikildik. Bizle ba\u015flay\u0131p yine bizle biten bir s\u00fcre\u00e7 yok. Sadece iktisadi ya\u015fam\u0131n binlerce y\u0131ld\u0131r s\u00fcregelen devinim rol\u00fcn\u00fc d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc olarak oynayan ve buna g\u00f6re not alan m\u00fcsamere \u00f6\u011frencileriyiz. B\u00fct\u00fcn bunlar insan\u0131 elindekileri Allah\u2019\u0131n raz\u0131 olaca\u011f\u0131 insanl\u0131k hayr\u0131na harcamaya g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. M\u00fclkiyetin \u00f6z\u00fc, mutlak Malik\u2019ten ilhamla d\u00fcnyay\u0131 imar ve \u0131slaht\u0131r. \u0130ktisadi bilincin bu ontolojik n\u00fcans\u0131 son derece \u00f6nemli.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><strong>2. Para toplumda, v\u00fccuttaki kan gibi dola\u015fmal\u0131d\u0131r<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Pazar, iktisadi organizman\u0131n nefes alan h\u00fccreleridir. Oras\u0131 ne kadar canl\u0131 olursa, ticari b\u00fcnye o kadar rahat seyreder. Para herkesin cebine girmeli, fakat kimsede uzun sure kalmamal\u0131d\u0131r. Bunun aksi tekelcilik ve sermaye oligar\u015fisidir. \u00d6yle ya sa\u011fl\u0131kl\u0131 dola\u015f\u0131m sa\u011flamayan kan, kanserden anemiye bir\u00e7ok tehlikenin habercisidir. Tr\u00f6stler buradan beslenir ve ekonomik b\u00fcnyeyi belli kesimin \u00e7\u0131kar\u0131na fel\u00e7 ederler. Bereket dedi\u011fimiz derin mai\u015fet enerjisi, kan mesabesindeki para yoluyla toplumun b\u00fct\u00fcn damarlar\u0131nda dola\u015f\u0131r ve hepsine ihtiyac\u0131 olan\u0131 ula\u015ft\u0131r\u0131r. Serbest piyasa ekonomisi ve pazar serbestiyeti ancak bu d\u00fczey ve \u015fekilde g\u00fczeldir.<\/p>\n\n\n\n<p>Burada parayla sadece devletin bast\u0131\u011f\u0131 ka\u011f\u0131t ya da metal nesneleri anlamak yanl\u0131\u015f olur. Umumi manada ki\u015fisel becerilerden kurdu\u011fumuz sosyal ili\u015fkilere bir \u015fekilde bize maddi kalk\u0131nma sa\u011flayan yahut buna arac\u0131l\u0131k eden her \u015fey paraya d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Bu anlamda hi\u00e7bir sanatsal, siyasal ya da ticari de\u011feri toplumun menfaatine kapamamal\u0131, dar kesime hizmetle s\u0131n\u0131rlamamal\u0131y\u0131z. F\u0131rsat t\u0131ls\u0131m\u0131 sirk\u00fclasyondad\u0131r. Adil sistemde devletin g\u00f6revi, kendine yak\u0131n sermaye grubu olu\u015fturarak i\u015f potansiyelini buraya pe\u015fke\u015f \u00e7ekmek de\u011fil, b\u00fct\u00fcn halka ve yurt sath\u0131na yaymakt\u0131r. Elbette bunun i\u00e7in devletin cazip kredilerden \u00f6zel te\u015fvik yasalar\u0131na, d\u00fc\u015f\u00fck enflasyondan hammadde ucuzlu\u011funa bir dizi \u00f6nlem almas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><strong>3. Bir kazan\u00e7 ne kadar risksiz ve bir taraf\u0131n kesin zarar\u0131 pahas\u0131na elde ediliyorsa, o kadar gayr-\u0131 me\u015frudur<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Faiz, \u015fans oyunlar\u0131 ve umut tacirli\u011fi gibi pek \u00e7ok ucuz kazanc\u0131n yasak olu\u015fu bundan ileri gelir. Prensip olarak \u0130slam, k\u00e2r\u0131n reel gerek\u00e7elere dayanmas\u0131n\u0131 ister. Topra\u011f\u0131 i\u015fleyip s\u00fcrmek, bir istihdam ba\u015flatmak, i\u015f g\u00fcc\u00fc olu\u015fturmak, halk\u0131n yarar\u0131na proje \u00fcretmek, do\u011fal kaynaklar\u0131 i\u015fletmek gibi sahici kazan\u00e7 yollar\u0131na ba\u015fvurmal\u0131y\u0131z. Aksi durumda bir para ne kadar do\u011frudan -yine bildi\u011fimiz- paradan ya da komisyonculuk, dan\u0131\u015fmanl\u0131k ve hizmet sekt\u00f6rlerinden elde ediliyorsa, bereketsiz olma ihtimali o kadar y\u00fcksektir. Burada hizmet sekt\u00f6r\u00fcyle do\u011frudan ticarete, \u00fcretime ve kaynak i\u015fletmeye dayanmayan i\u015f sahalar\u0131 kastedilmektedir ki bir devlette bunlar\u0131n fazlal\u0131\u011f\u0131, reel ekonomik gerili\u011fin g\u00f6stergesidir. Adres tarif edene dahi \u00fccret \u00f6deyecek g\u00fcnleri g\u00f6rmemek i\u00e7in sahici kazan\u00e7 yollar\u0131 \u015fart\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 etmemeliyiz. Devlet bildi\u011fimiz parasal zenginli\u011fe de\u011fil, kaynak ve mal \u00fcretimi odakl\u0131 kalk\u0131nmaya odaklanmal\u0131d\u0131r. Ekonomi lokomotiflerini \u00f6ncelikli olarak tar\u0131m, sanayi ve ticaret \u00e7ekmelidir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bunun d\u0131\u015f\u0131nda madde ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 bize iki \u015feyi anlat\u0131yor. Birincisi, kazan\u00e7 risksiz olmayacak. Taraflar\u0131n ayn\u0131 derecede kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 kar-zarar dengesine oturmayan ortakl\u0131k ve s\u00f6zle\u015fmeler, bu a\u00e7\u0131dan yasal k\u0131l\u0131fa uydurulsalar da gayri me\u015frudur. Dev trol a\u011flar\u0131 atarak bal\u0131k avlamak nas\u0131l i\u015fin b\u00fct\u00fcn espri, hakkaniyet, bereketini \u00f6ld\u00fcr\u00fcyor ve di\u011fer avc\u0131lar\u0131n hakk\u0131n\u0131n gasp\u0131 anlam\u0131na geliyorsa, bu t\u00fcr kazan\u00e7lar da ayn\u0131d\u0131r. \u0130kinci olarak, ticari i\u015flemler ba\u015ftan bir taraf\u0131n kesin zarar\u0131 pahas\u0131na akdedilmemelidir. Bilumum iddia, kumar, yar\u0131\u015fma, e\u011flence ve \u015fans oyunlar\u0131ndan elde edilen gelir, bu sebeple kirlidir. Bunlar maddi \u00e7\u0131kars\u0131z hobi ve salt keyiflenme me\u015fgalesi olarak makul ve me\u015frudurlar.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><strong>4. \u00dcretim ve t\u00fcketim ili\u015fkisi ihtiyaca g\u00f6re d\u00fczenlenmelidir<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>\u00dcretim ve t\u00fcketim, iktisad\u0131n do\u011frudan tarifi olacak kadar \u00f6nemli bir konu. T\u0131pk\u0131 arz ve talep gibi toplumun b\u00fct\u00fcn mal ve hizmet ili\u015fkisini kaps\u0131yor. Y\u00f6nelmek, ama\u00e7lamak ve tasarruf etmek anlam\u0131ndaki Arap\u00e7a \u201ckasd\u201d kelimesinden t\u00fcreyen iktisad, tek ba\u015f\u0131na t\u00fcketim dengesini kuruyor asl\u0131nda. Savurganl\u0131k ve pintilik aras\u0131ndaki ideal al\u0131m-sat\u0131m limitini yakalayan insan, haliyle ihtiyac\u0131 olan\u0131 isteyecek (talep-\u00fcretim) ve harcayacakt\u0131r (arz-t\u00fcketim.) Bug\u00fcn \u00fcretim ve t\u00fcketim olay\u0131, normal ihtiya\u00e7lar\u0131n \u00e7ok \u00f6tesinde, kendi bakas\u0131 i\u00e7in i\u015fleyen korkun\u00e7 bir \u00e7ark di\u015flisidir. Kapitalizmle birlikte ba\u015flayan \u00e7oklu seri \u00fcretim, e\u015fyan\u0131n kullan\u0131m mantalitesini derinden sarsarak insan-mal ili\u015fkisini tersy\u00fcz etmi\u015ftir. Art\u0131k hem t\u00fckettiklerimiz ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131z de\u011fil, hem de neredeyse onlar bizim sahibimiz. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00fcz\u00fcc\u00fc ki \u00fcretim mallar\u0131na kalite standartlar\u0131 ve test zorunluluklar\u0131 gibi \u00e7e\u015fitli limitler belirleniyorken, bunlar\u0131n kullan\u0131c\u0131lar\u0131na sa\u011fl\u0131kl\u0131 t\u00fcketim d\u00fczeyinden ve ihtiya\u00e7 ko\u015fullar\u0131ndan hi\u00e7 bahsedilmiyor. Gelinen s\u00fcre\u00e7te tablo ortadad\u0131r: \u0130nsanl\u0131k t\u00fcm canl\u0131 t\u00fcrlerinin %0.01\u2019ini olu\u015fturmas\u0131na ra\u011fmen memeli canl\u0131lar\u0131n %83\u2019\u00fcn\u00fc ve bitkilerin yar\u0131s\u0131n\u0131 yok etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>En ba\u015fta insan t\u00fcketme h\u0131rs\u0131n\u0131 dizginleyemez ve ihtiyac\u0131 olmayan \u015feylere sahip olmay\u0131 arzularsa, art\u0131k hi\u00e7bir ekonomik, hatta ahlaki sistem ona bir olumlu bir \u015fey sunamaz. Bu \u015fekilde arzu g\u00fcd\u00fcleriyle ya\u015famsal gere\u00e7ler aras\u0131nda \u00e7at\u0131\u015fma ya\u015fanmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r; zira do\u011fal t\u00fcketimin mant\u0131\u011f\u0131 arzuya g\u00f6re de\u011fil, ya\u015famsal gere\u011fe g\u00f6re \u015fekillenir. Yoksa arzulamak tedarik edilebilir bir ihtiya\u00e7 de\u011fil, \u00f6n\u00fc al\u0131namaz bir g\u00fcd\u00fcd\u00fcr. Modern t\u00fcketicilerin trajedisi tam da burada. H\u0131rs, \u00f6zenti, tatmin gibi zevkler tabii ihtiya\u00e7 gibi e\u015fyay\u0131 elde etmeye itiyor insan\u0131 ve bu \u015fekilde t\u00fcketim k\u0131s\u0131rd\u00f6ng\u00fcs\u00fcnden kurtulam\u0131yor. Bu noktay\u0131 ihmal edenlerin ad\u0131 ister M\u00fcsl\u00fcman olsun, ister sosyalist fark etmez; s\u00f6m\u00fcr\u00fc sistemi onlardan \u00e7ok memnundur. Yoksa faizsiz bankac\u0131l\u0131k, eko-teknoloji yahut organik g\u0131da sekt\u00f6r\u00fc deyin bir \u015fey de\u011fi\u015fmez. E\u015fya ile midemizi de\u011fil, ruhumuzu doyurmaya kalkt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda a\u00e7l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n sonu gelmez. Faizsiz bankac\u0131l\u0131k denen olay g\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u00f6rne\u011finde, maalesef faizli bankalardan sadece ismen farkl\u0131d\u0131r. Ka\u011f\u0131t \u00fcst\u00fcnde yap\u0131lan ucuz hileleri ne Allah, ne ma\u015feri vicdan yutmaz. Dolay\u0131s\u0131yla zaruri temel ihtiya\u00e7lar ve maa\u015f alma gibi i\u015flemler d\u0131\u015f\u0131nda faizsiz banka i\u015flemlerine de tevess\u00fcl etmemek laz\u0131m. \u0130ster ev ve ara\u00e7 kredisi, ister banka hesab\u0131ndan kar pay\u0131 almak; hepsi ayn\u0131 derece tehlikeli kand\u0131rmacalard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><strong>5. Yapay ihtiya\u00e7lar ve sahte talepler iktisadi dengeyi tersy\u00fcz eder<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Bu k\u0131sma bir \u00f6nceki ba\u015fl\u0131kta de\u011finebilirdim; fakat g\u00fcn\u00fcm\u00fcz marka pazarlama mant\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u00fcstakil konu\u015fulmas\u0131 gerekiyor. Ticari nesnelerin \u00fcretim hammaddesi, makina, i\u015f\u00e7ilik ve da\u011f\u0131t\u0131m gibi ger\u00e7ek maliyetlerinin \u00e7ok \u00fcst\u00fcnde\/ya da alt\u0131nda piyasaya s\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir zamanday\u0131z. Reklam stratejilerinden aldat\u0131c\u0131 pazarlama tekniklerine bir\u00e7ok fakt\u00f6r al\u0131m-sat\u0131m d\u00fcnyas\u0131n\u0131 tehdit ediyor. Bir taraftan alg\u0131m\u0131zda olu\u015fturulan yapay ihtiya\u00e7lar sonucu taleplerde bulunuyor, di\u011fer taraftan bu taleplerin birebir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmayan, ger\u00e7ek ederinden bamba\u015fka fiyat ve standartta \u00fcr\u00fcnlere sahip k\u0131l\u0131n\u0131yoruz. T\u00fcketim salt ekonomik veri olmaktan \u00e7ok \u00f6te s\u0131n\u0131fsal, hatta ideolojik bir g\u00f6sterge. \u015eeyler kullan\u0131m de\u011fil, marka de\u011ferleri \u00fczerinden tedav\u00fcle sokuluyor. Araba bir ara\u00e7 de\u011fil, s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn idealize etti\u011fi sosyal s\u0131n\u0131f g\u00f6stergesiyle bir ama\u00e7. Cep telefonu ileti\u015fim ayg\u0131t\u0131 de\u011fil, kimlik belgemiz. G\u00fcndelik hayat\u0131n bir\u00e7ok karesine yerle\u015ftirilmi\u015f yan\u0131lt\u0131c\u0131 imajlar yoluyla sezonluk ihtiya\u00e7, talep, hatta ki\u015filik rol\u00fc de\u011fi\u015ftiren g\u00f6n\u00fcll\u00fc t\u00fcketim denekleri haline geldik.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu tahribat\u0131n iktisadi hayata verdi\u011fi en b\u00fcy\u00fck hasar, toplumsal sermaye ve al\u0131m g\u00fcc\u00fcn\u00fcn b\u00fct\u00fcn\u00fcyle modan\u0131n ve pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcr\u00fcn boyunduru\u011funa girmesidir. Onca tabii zenginlik ve enerji kayna\u011f\u0131 at\u0131l halde dururken bir nesil sonra anlam ifade etmeyecek teknoloji trendlerine ve reklam harikalar\u0131na s\u0131n\u0131rs\u0131z para aktar\u0131l\u0131yor. Elbette yapay ihtiya\u00e7lar\u0131n t\u00fcketimi dengesizce tetiklemesine kar\u015f\u0131l\u0131k \u00fcretim de yeni kurbanlar i\u00e7in canh\u0131ra\u015f \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Beden, bilgi, imaj, a\u015fk, aile ba\u011f\u0131, ideoloji, hatta kutsal yeni t\u00fcketim mallar\u0131 olarak te\u015fhir reyonlar\u0131na konuluyor. \u0130yi de iktisad\u0131n bununla ne alakas\u0131 var, diyeceksiniz. Kutsal\u0131n ticari metala\u015fmas\u0131 dinin sorunu, bilginin b\u00f6yle olmas\u0131 bilimin, bedeninki t\u0131bbi eti\u011fin sorunu. Hakl\u0131s\u0131n\u0131z; fakat mevcut durum, iktisad\u0131n da b\u00fct\u00fcn o klasik para politikalar\u0131n\u0131, gelir da\u011f\u0131l\u0131m analizlerini, piyasa ve fiyat te\u015fekk\u00fcl\u00fcn\u00fc y\u0131kan bir tahribe sahip. Bunlar yerine s\u0131n\u0131rs\u0131z ve kontrols\u00fcz bir pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcr dalgas\u0131, haks\u0131z rekabet, trendler ve ikonlar h\u00fckm\u00fc ferma. T\u00fckenene kadar t\u00fcketmenin ge\u00e7er ak\u00e7e oldu\u011fu ve herkesin her an hem katile hem kurbana d\u00f6n\u00fc\u015febilece\u011fi bir pazar\u2026 T\u00fcketim d\u00fcnyas\u0131na ho\u015f geldiniz.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><strong>Bu makaleyi okuyanlar i\u00e7in tavsiye yaz\u0131lar:<br><a href=\"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/ibni-haldun-mukaddime-ve-iktisat\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" title=\"\u0130bni Haldun, Mukaddime ve \u0130ktisat\">\u0130bni Haldun, Mukaddime ve \u0130ktisat<br><\/a><a href=\"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/islam-iktisat-sistemi-ve-faizsiz-bankacilik-teklifleri\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" title=\"\u0130slam \u0130ktisat Sistemi ve Faizsiz Bankac\u0131l\u0131k Teklifleri\">\u0130slam \u0130ktisat Sistemi ve Faizsiz Bankac\u0131l\u0131k<\/a><\/strong><\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1. B\u00fct\u00fcn m\u00fclkiyet ve imtiyazlar Allah\u2019a aittir Bunu bilmeyen mi var, diyeceksiniz. \u00dcstelik ya\u015fayan ekonomide ne yarar\u0131 var bu ayaklar\u0131 yerden kesik laf\u0131n? Kesinlikle kat\u0131l\u0131yorum. H\u00fck\u00fcm Allah\u2019\u0131nd\u0131r deyip egolar\u0131n\u0131 ba\u015f yarg\u0131\u00e7 ilan edenlerle m\u00fclk Allah\u2019\u0131nd\u0131r deyip \u015fahsi sermayesini katlayanlar\u0131n ne fark\u0131 var? Do\u011fru! Ben i\u015fin bu faydas\u0131z retorik k\u0131sm\u0131nda de\u011filim. Bir \u015feyin Allah\u2019\u0131n olmas\u0131 demek, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":4237,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3759"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3759"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3759\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5103,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3759\/revisions\/5103"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4237"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3759"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3759"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3759"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}