{"id":3792,"date":"2020-09-09T12:18:36","date_gmt":"2020-09-09T09:18:36","guid":{"rendered":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/?p=3792"},"modified":"2022-10-11T16:07:44","modified_gmt":"2022-10-11T13:07:44","slug":"sahabe-sozunun-huccet-degeri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/sahabe-sozunun-huccet-degeri\/","title":{"rendered":"Sahabe S\u00f6z\u00fcn\u00fcn H\u00fcccet De\u011feri"},"content":{"rendered":"\n<div id=\"toc_container\" class=\"toc_wrap_left no_bullets\"><p class=\"toc_title\">\u0130&ccedil;indekiler<\/p><ul class=\"toc_list\"><li><a href=\"#Giris\">Giri\u015f<\/a><\/li><li><a href=\"#Sozu_Huccet_Sayilacak_Sahabe_Kimdir\">S\u00f6z\u00fc H\u00fcccet Say\u0131lacak Sahabe Kimdir?<\/a><\/li><li><a href=\"#Sahabe_Kavlini_Degerli_Kilan_Unsurlar\">Sahabe Kavlini De\u011ferli K\u0131lan Unsurlar<\/a><\/li><li><a href=\"#Huccet_Oldugunda_Ittifak_Edilen_Sahabe_Gorusleri\">H\u00fcccet Oldu\u011funda \u0130ttifak Edilen Sahabe G\u00f6r\u00fc\u015fleri<\/a><\/li><li><a href=\"#Sonuc\">Sonu\u00e7<\/a><\/li><\/ul><\/div>\n<h3><span id=\"Giris\"><strong>Giri\u015f<\/strong><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Kur&#8217;\u00e2n-\u0131 Kerim, Allah Te\u00e2l\u00e2 taraf\u0131ndan Peygamber Efendimize (aleyhisselam) vahyedilmi\u015f bir kitapt\u0131r ve muhafazas\u0131 Allah taraf\u0131ndan tekeff\u00fcl edilmi\u015ftir. Ancak Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n Kur&#8217;\u00e2n-\u0131 Kerim&#8217;i muhafazas\u0131, k\u00e2inattaki hadiselerin s\u00fcnnet\u00fcllaha uygun genel seyrinde oldu\u011fu gibi kullar\u0131n eliyle ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Nitekim bu \u00fcmmetin, nazil oldu\u011fu d\u00f6nemden itibaren Kur&#8217;\u00e2n-\u0131 Kerim&#8217;le ilgili ifa etti\u011fi her t\u00fcrl\u00fc hizmet, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz koruman\u0131n muhtelif boyutlar\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu sadette selef-i salih\u00een Kur&#8217;\u00e2n&#8217;\u0131n lafz\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in kurr\u00e2lar yeti\u015ftirdikleri gibi, en az onun kadar \u00f6nemli olan manas\u0131n\u0131 muhafaza etmek i\u00e7in de, onu bize beyan eden hadisleri, sahabe ve tabi\u00een \u00e2s\u00e2r\u0131n\u0131 ve m\u00fc\u00e7tehitlerin fetvalar\u0131n\u0131 toplamay\u0131 ihmal etmemi\u015flerdir. Ve b\u00f6ylece, <strong><em>&#8220;Kur&#8217;\u00e2n&#8217;\u0131 biz indirdik ve onu elbette biz koruyaca\u011f\u0131z&#8221;<a href=\"#_edn1\" id=\"_ednref1\"><strong>[i]<\/strong><\/a><\/em><\/strong>kavl-i ilah\u00eesinin bir tecellisi olarak onun, hem lafz\u0131n\u0131 hem de manas\u0131n\u0131 tebdil ve tahriften korumu\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Kur&#8217;\u00e2n&#8217;\u0131 modern \u00e7a\u011f\u0131n de\u011ferleriyle \u00e7at\u0131\u015fmayacak ve hatta onlar\u0131 destekleyecek \u015fekilde yeniden yorumlamak isteyenler, vahy-i ilah\u00eenin koruyucu yap\u0131s\u0131n\u0131 bozmadan hedeflerine ula\u015famayacaklar\u0131n\u0131n fark\u0131ndalar. Bu sebeple \u00f6nce &#8220;Mezhepler din de\u011fildir&#8221; diyerek mezhepleri; sonra, &#8220;Bunlar\u0131n bir ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 yoktur&#8221; diyerek sahabe ve tabi\u00eenin \u00e2s\u00e2r\u0131n\u0131 ve en son, &#8220;Bunlar\u0131n \u00e7o\u011fu sahih de\u011fil, mevzudur&#8221; diyerek hadisleri devreden \u00e7\u0131karma gayretine girmi\u015flerdir. B\u00f6ylece Kur&#8217;\u00e2n&#8217;\u0131 yeni ba\u015ftan kendi arzular\u0131na g\u00f6re yorumlamay\u0131 hedeflemektedirler. Ama unutulmamal\u0131d\u0131r ki, Kur&#8217;\u00e2n-\u0131 Kerim, koruyucu yap\u0131n\u0131n bozulmas\u0131yla -mana ve muradullah y\u00f6n\u00fcnden- tahrif tehdidi alt\u0131na girecektir. T\u0131pk\u0131 kendisini muhafaza eden ve tazeli\u011fini koruyan dokusu bozuldu\u011funda \u015fifa yerine zehir olan g\u0131dalar gibi muharref kitaplar da insanlara hidayet yerine dalalet getirecektir. Ehl-i kitap tarihi bunun \u015fahididir.&nbsp; <em>&#8220;Allah bu Kur&#8217;\u00e2n ile baz\u0131 topluluklar\u0131 y\u00fckseltirken, di\u011fer baz\u0131s\u0131n\u0131 da al\u00e7alt\u0131r&#8221;<a href=\"#_edn2\" id=\"_ednref2\"><strong>[ii]<\/strong><\/a><\/em> hadis-i \u015ferifinin \u015ferhinde ifade edildi\u011fi \u00fczere, Kur&#8217;\u00e2n kendisini muhafaza edip onunla gere\u011fi gibi amel edenleri y\u00fckseltirken, onu muhafaza etmeyip hakk\u0131n\u0131 zayi edenleri de al\u00e7altacakt\u0131r.<a href=\"#_edn3\" id=\"_ednref3\">[iii]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u015fte g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bilin\u00e7li olarak y\u0131prat\u0131lan ve bozulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bu koruyucu yap\u0131n\u0131n <em>S\u00fcnnet&#8217;ten<\/em> sonra en \u00f6nemli katman\u0131n\u0131 <em>sahabe kavli<\/em> olu\u015fturmaktad\u0131r. Selef, Kur&#8217;\u00e2n ve S\u00fcnnet&#8217;te anlayamad\u0131klar\u0131 yerleri veya bu iki kaynakta ge\u00e7meyen bir\u00e7ok konunun h\u00fckm\u00fcn\u00fc sahabeden \u00f6\u011frenmi\u015f ve onlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerine tabi olmu\u015ftur. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar Peygamber Efendimiz (<em>sallallahu aleyhi vesellem<\/em>)&#8217;in talim ve terbiyesiyle yeti\u015fmi\u015f, onun huzurunda ayetlerin sebeb-i n\u00fczul\u00fcne, hadislerin de sebeb-i v\u00fcruduna \u015fahit olmak suretiyle dini en iyi \u015fekilde anlama melekesini kesp etmi\u015f ve Peygamber Efendimiz taraf\u0131ndan <em>&#8220;en hay\u0131rl\u0131 nesil&#8221;<a href=\"#_edn4\"><strong>[iv]<\/strong><\/a><\/em> olarak takdim edilmi\u015f kimselerdir. Bu a\u00e7\u0131dan, <em>sahabe kavli<\/em> dinde \u00f6nemli bir konuma sahiptir.<\/p>\n\n\n\n<h3><span id=\"Sozu_Huccet_Sayilacak_Sahabe_Kimdir\"><strong>S\u00f6z\u00fc H\u00fcccet Say\u0131lacak Sahabe Kimdir?<\/strong><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Kimlerin sahabeden say\u0131labilece\u011fi noktas\u0131nda \u00e2limlerin farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleri vard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<p>Muhaddisler ki\u015finin sahabeden say\u0131labilmesi i\u00e7in, bir kere de olsa iman ile Peygamber Efendimizi g\u00f6rmeyi ve bu hal \u00fczere \u00f6lmeyi yeterli g\u00f6r\u00fcrken usulc\u00fcler, bununla birlikte Peygamber Efendimizle \u00f6rfen sahab\u00ee say\u0131labilecek kadar uzun bir s\u00fcre birlikte olmay\u0131, onunla \u00e7ok\u00e7a meclis arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131 edip ondan bir \u015fey \u00f6\u011frenmeyi \u015fart ko\u015fmaktad\u0131rlar.<a href=\"#_edn5\" id=\"_ednref5\">[v]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Peygamber Efendimizi bir kez dahi g\u00f6rmenin ki\u015fiye onu g\u00f6rmeyenlere nispetle \u00fcst\u00fcnl\u00fck kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 herkes taraf\u0131ndan kabul edilen bir ger\u00e7ek olmakla birlikte biz &#8220;s\u00f6z\u00fcn\u00fcn delil kabul edilmesi&#8221; ba\u011flam\u0131nda usulc\u00fclerin verdi\u011fi sahabe tarifini esas alaca\u011f\u0131z. Zira mezhep imamlar\u0131n\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc delil ald\u0131\u011f\u0131 sahabilere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bunlar\u0131n Hz. \u00d6mer, Hz. Ali, \u0130bn-i Mes&#8217;\u00fbd, \u0130bn-i Abbas ve \u0130bn-i \u00d6mer gibi Peygamber Efendimizle uzun s\u00fcre birlikte olmu\u015f ve fetva vermekle me\u015fhur sahabiler oldu\u011funu g\u00f6rmekteyiz.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6rne\u011fin Hanef\u00ee mezhebinden \u0130mam Muhammed&#8217;in (189\/804) Medine ehli ile K\u00fbfe ehlinin f\u0131kh\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 <em>&#8220;Kitabu&#8217;l-Hucce al\u00e2 Ehli&#8217;l- Medine&#8221; <\/em>isimli eserinde 450 kadar mevkuf rivayete (sahabe kavline) delil sadedinde yer verilmi\u015f ve bu rivayetlerin \u00e7o\u011fu yukar\u0131da sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z sahabilerden gelmi\u015ftir. Bu durum her iki ekol (K\u00fbfe ve Medine) \u00fczerinde mezkur sahabilerin ne kadar etkili oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<a href=\"#_edn6\" id=\"_ednref6\">[vi]<\/a> \u0130mam \u015eafi\u00ee&#8217;nin (204\/820) kadim ve cedid f\u0131kh\u00ee g\u00f6r\u00fc\u015fleri \u00fczerine yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada da \u0130mam \u015eafi\u00ee&#8217;nin nasslar\u0131ndan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere s\u00f6z\u00fc k\u0131yasa tercih edilen sahabilerin Peygamber Efendimizle birlikte olmu\u015f ve ondan talim g\u00f6rm\u00fc\u015f sahabiler oldu\u011fu ifade edilmektedir.<a href=\"#_edn7\" id=\"_ednref7\">[vii]<\/a> Bu da g\u00f6stermektedir ki, mezhep imamlar\u0131n\u0131n kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerine tercih ettikleri sahabe kavilleri fetva vermekle me\u015fhur olmu\u015f sahabilere aittir. Buradan hareketle &#8220;Mezheplerin h\u00fcccet olarak kabul ettikleri sahabe kavlinden kastettikleri, fetva vermekle me\u015fhur olmu\u015f sahabe kavilleridir&#8221; sonucuna varabiliriz. \u015eunu da ifade etmek gerekir ki, sahabe kavlinden maksat sahabenin kesin bir delile muhalif olmaks\u0131z\u0131n s\u00f6ylemi\u015f oldu\u011fu s\u00f6z, verdi\u011fi fetva veya yapt\u0131\u011f\u0131 bir fiildir.<\/p>\n\n\n\n<h3><span id=\"Sahabe_Kavlini_Degerli_Kilan_Unsurlar\"><strong>Sahabe Kavlini De\u011ferli K\u0131lan Unsurlar<\/strong><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Usul-i f\u0131k\u0131h kitaplar\u0131n\u0131n ilgili b\u00f6l\u00fcmlerine ve konuya dair yaz\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcstakil eserlere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda sahabe kavlini de\u011ferli k\u0131lan unsurlar\u0131 \u015f\u00f6yle s\u0131ralayabiliriz:<strong>1. Allah&#8217;\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 kazanm\u0131\u015f bir nesil olmalar\u0131: <\/strong>Y\u00fcce Rabbimiz \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: <strong><em>&#8220;Muhacirler ile Ensar&#8217;dan ilk evvel (\u0130sl\u00e2miyet&#8217;i kabul ile di\u011ferlerini) ge\u00e7enler ve onlara ihsan ile t\u00e2bi olanlar var ya! Allah Te\u00e2l\u00e2 onlardan raz\u0131 oldu, onlar da O&#8217;ndan raz\u0131 oldular.&#8221;<a id=\"_ednref8\" href=\"#_edn8\"><strong>[viii]<\/strong><\/a><\/em> <\/strong>Bu ayet-i kerimede Y\u00fcce Rabbimiz, Ensar ve Muhacir&#8217;den ve de onlara ihsan\/iyilikle tabi olanlardan raz\u0131 oldu\u011funu bildirmektedir. \u0130mam Malik, Leys b. Sa&#8217;d&#8217;a yazd\u0131\u011f\u0131 bir mektupta bu <\/p>\n\n\n\n<p>ayeti delil getirerek ondan fetvalar\u0131nda Allah&#8217;\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 kazanm\u0131\u015f olan Medine ehlinin (:Ensar ve Muhacirlerin) g\u00f6r\u00fc\u015flerine uymas\u0131n\u0131 istemi\u015f ve Allah&#8217;\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 kazanabilmek i\u00e7in onlara tabi olman\u0131n gereklili\u011fini dile getirmi\u015ftir.<a href=\"#_edn1\" id=\"_ednref1\">[i]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>2. \u00dcmmetin en hay\u0131rl\u0131lar\u0131 olmalar\u0131: <\/strong>Peygamber Efendimiz bir hadisinde \u015f\u00f6yle buyuruyor: <em>&#8220;\u00dcmmetimin en hay\u0131rl\u0131s\u0131 benim aralar\u0131nda peygamber olarak g\u00f6nderildi\u011fim nesildir. Sonra onlar\u0131 takip edenler ve sonra da onlar\u0131 takip edenlerdir.&#8221;<\/em><a href=\"#_edn2\" id=\"_ednref2\">[ii]<\/a> \u0130bn-i Mes&#8217;\u00fbd (radiyallahu anh) diyor ki: <em>&#8220;Allah kullar\u0131n\u0131n kalplerine bakt\u0131; en hay\u0131rl\u0131 olarak Muhammed&#8217;in kalbini g\u00f6rd\u00fc ve onu se\u00e7ip peygamber olarak g\u00f6nderdi. Sonra yine kullar\u0131n kalplerine bakt\u0131 ve ashab\u0131n\u0131n kalplerini en hay\u0131rl\u0131 olarak g\u00f6rd\u00fc, onlar\u0131 da peygamberinin yard\u0131mc\u0131lar\u0131 yapt\u0131\u2026&#8221;<a href=\"#_edn3\" id=\"_ednref3\"><strong>[iii]<\/strong><\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>3. Allah&#8217;\u0131n dinini ikame etmek i\u00e7in se\u00e7ilmi\u015f bir nesil olmalar\u0131: <\/strong>\u0130bn-i Mes&#8217;\u00fbd (radiyallahu anh) sahabe hakk\u0131nda \u015f\u00f6yle diyor: <em>&#8220;Birine tabi olacaksan\u0131z Muhammed (sallallahu aleyhi ve sellem)&#8217;in ashab\u0131na tabi olun. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar bu \u00fcmmetin en vefal\u0131lar\u0131, ilmi en derin olanlar\u0131, tekell\u00fcften en uzaklar\u0131, istikamet sahibi ve en g\u00fczel hale sahip olanlar\u0131d\u0131r. Onlar, Allah&#8217;\u0131n, peygamberine arkada\u015fl\u0131k ve dinini ikame etmek i\u00e7in se\u00e7ti\u011fi bir topluluktur. Onlar\u0131n faziletini bilin ve onlar\u0131n yoluna tabi olun. Zira onlar dosdo\u011fru yol \u00fczere idiler.&#8221;<a href=\"#_edn4\" id=\"_ednref4\"><strong>[iv]<\/strong><\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>4. Peygamber Efendimizin talim ve terbiyesiyle yeti\u015fmeleri: <\/strong>Kur&#8217;\u00e2n-\u0131 Kerim&#8217;de a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade edildi\u011fi gibi Peygamberimiz, ashab\u0131na <em>&#8220;Kur&#8217;\u00e2n&#8217;\u0131 ve hikmeti (:s\u00fcnneti)&#8221;<\/em> <a href=\"#_edn5\" id=\"_ednref5\">[v]<\/a> bizzat kendisi talim etmi\u015f, bir sonraki maddede ifade edilece\u011fi gibi onlara Kur&#8217;\u00e2n&#8217;\u0131n ahk\u00e2m\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>5. Kur&#8217;\u00e2n ayetlerini, i\u00e7erdikleri h\u00fck\u00fcmlerle birlikte \u00f6\u011frenme azimleri: <\/strong>Tabi\u00een&#8217;in \u00f6nde gelen isimlerinden Ebu Abdurrahman es-S\u00fclem\u00ee diyor ki: &nbsp;<em>&#8220;Bize Kur&#8217;\u00e2n&#8217;\u0131 \u00f6\u011freten Peygamber Efendimizin ashab\u0131 \u015f\u00f6yle derlerdi: Biz Peygamber Efendimizden on ayet \u00f6\u011frendi\u011fimizde onun i\u00e7indeki ilmi ve ameli \u00f6\u011frenmedik\u00e7e di\u011fer on ayete ge\u00e7mezdik. B\u00f6ylece hem ilmi hem de ameli \u00f6\u011frendik.&#8221;<\/em><a href=\"#_edn6\" id=\"_ednref6\">[vi]<\/a> Sahabenin Kur&#8217;\u00e2n&#8217;la birlikte onun ahk\u00e2m\u0131n\u0131 da bizzat Peygamber Efendimizden \u00f6\u011frenmi\u015f olmalar\u0131 hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz onlara elde edilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan bir ayr\u0131cal\u0131k kazand\u0131rmaktad\u0131r. Zira Kur&#8217;\u00e2n&#8217;\u0131n i\u00e7erdi\u011fi h\u00fck\u00fcmleri Peygamberimiz gibi g\u00fczel bir \u015fekilde talim edecek ikinci bir \u015fahs\u0131n bulunmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>6. Vahiy ve di\u011fer haberleri \u00f6\u011frenmek i\u00e7in g\u00f6sterdikleri gayretleri: <\/strong>Hz. \u00d6mer (radiyallahu anh) \u015f\u00f6yle diyor: <em>&#8220;Ben ve Ensar&#8217;dan bir arkada\u015f\u0131m \u00dcmeyye b. Zeyd o\u011fullar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu yerde oturuyorduk. Bu yer Medine&#8217;nin yukar\u0131 taraflar\u0131nda kal\u0131yordu. Bu sebeple onunla n\u00f6betle\u015fe olarak Peygamberimizin yan\u0131na iniyorduk. O da, ben de a\u015fa\u011f\u0131 indi\u011fimiz g\u00fcn gelen vahyi ve di\u011fer haberleri birbirimize bildiriyorduk.&#8221;<\/em><a href=\"#_edn7\" id=\"_ednref7\">[vii]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>7. Vahyin n\u00fczul\u00fcne, Ras\u00fblullah&#8217;\u0131n s\u00fcnnetine ve siretine \u015fahit olmalar\u0131 ve bu sayede Ras\u00fblullah&#8217;\u0131n murad\u0131n\u0131 bizden daha iyi anlayabilmeleri:<\/strong> Bu, sahabenin hemen herkes taraf\u0131ndan dile getirilen \u00e7ok \u00f6nemli bir \u00f6zelli\u011fidir. \u0130mam \u015eafi\u00ee kadim <em>&#8220;er-Risale<\/em>&#8220;sinde sahabe hakk\u0131nda \u015funlar\u0131 s\u00f6yler: <em>&#8220;Allah Te\u00e2l\u00e2, Hz. Peygamber&#8217;in (s.a.v.) ashab\u0131n\u0131 Kur&#8217;\u00e2n, Tevrat ve \u0130ncil&#8217;de \u00f6vm\u00fc\u015ft\u00fcr. Peygamberimiz de kendilerinden sonra hi\u00e7 kimseye nasip olmayacak bir tak\u0131m faziletleri onlar hakk\u0131nda dile getirmi\u015ftir. Allah Ras\u00fbl\u00fc&#8217;n\u00fcn s\u00fcnnetlerini bizlere ula\u015ft\u0131ranlar onlard\u0131r. Allah Ras\u00fbl\u00fcne vahiy indi\u011fi s\u00fcre\u00e7te onlar onun yan\u0131ndayd\u0131. Bu sayede Peygamberimizin murad\u0131n\u0131n umum mu, husus mu, emir mi ir\u015fad m\u0131 oldu\u011funu bilmi\u015flerdir. Yine onlar bizlerin bildi\u011fi ve bilmedi\u011fi bir\u00e7ok nebev\u00ee s\u00fcnneti de bilmekteydiler. Onlar yeni bir bilgi\/h\u00fck\u00fcm istinb\u00e2t\u0131na imk\u00e2n tan\u0131yacak hususlarda, ver\u00e2, ak\u0131l, ictihad ve b\u00fct\u00fcn ilimlerde bizlerin fevkindedirler. Onlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fleri, bizim i\u00e7in kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerimizden daha evlad\u0131r.&#8221;<a href=\"#_edn8\" id=\"_ednref8\"><strong>[viii]<\/strong><\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130mam Muhammed de sahabe hakk\u0131nda \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemektedir: <em>&#8220;\u00d6ncekilerden (sahabeden) daha bilgili kimseler gelmemi\u015ftir. \u0130lim ancak onlar\u0131n ilmidir\u2026 F\u0131k\u0131h ancak onlar\u0131n f\u0131kh\u0131d\u0131r. Onlar Ras\u00fblullah&#8217;\u0131n i\u015fini en iyi bilenlerdir. Ve bu konuda bizden daha fazla gayret sahibidirler\u2026.&#8221;<a id=\"_ednref9\" href=\"#_edn9\"><strong>[ix]<\/strong><\/a><\/em><strong>8. S\u00f6yledikleri s\u00f6z\u00fc Peygamber Efendimizden duymu\u015f olma ihtimalinin y\u00fcksek olmas\u0131: <\/strong>Sahabenin hadis rivayetindeki hassasiyeti bilinen bir ger\u00e7ektir. Bir\u00e7ok sahabe Peygamber Efendimize yanl\u0131\u015f isnatta bulunurum korkusuyla ondan duyduklar\u0131 \u015feyi ona nispet etmeden aktarm\u0131\u015flard\u0131r. Bu sebeple Peygamber Efendimizin en yak\u0131n ashab\u0131 olan d\u00f6rt halifenin hadis rivayetlerinin \u00e7ok az oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. \u0130bn\u00fc&#8217;l-Cevz\u00ee&#8217;nin (597\/1201) bildirdi\u011fine g\u00f6re Hz. Ebu Bekir&#8217;in 142, Hz. \u00d6mer ve Hz. Ali&#8217;nin ayn\u0131 say\u0131da <\/p>\n\n\n\n<p>537&#8217;\u015fer, Hz. Osman&#8217;\u0131n da 146 hadis rivayet etti\u011fi bilinmektedir.<a href=\"#_edn1\" id=\"_ednref1\">[1]<\/a> 20 k\u00fcsur y\u0131ll\u0131k n\u00fcb\u00fcvvet s\u00fcresinin neredeyse hemen hepsinde Peygamber Efendimizle birlikte olup, onun s\u00f6zleri, fiilleri, sireti ve s\u00fcnnetini en iyi bilen bu d\u00f6rt halifenin toplam rivayetlerinin, d\u00f6rt y\u0131l gibi k\u0131sa bir s\u00fcre peygamberimizle birlikte oldu\u011fu halde 5374<a href=\"#_edn2\" id=\"_ednref2\">[2]<\/a> hadis nakleden Hz. Ebu Hureyre&#8217;nin rivayetlerinin \u00fc\u00e7te birine dahi ula\u015fm\u0131\u015f olmad\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, Peygamber Efendimize isnat etmeden s\u00f6yledikleri bir\u00e7ok s\u00f6z\u00fcn asl\u0131nda Peygamber Efendimizden i\u015fitilmi\u015f s\u00f6zler olma ihtimalinin ne kadar y\u00fcksek oldu\u011fu daha net anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>9. Peygamberimize ittiba konusundaki hassasiyetleri: <\/strong>Ebu Sa\u00eed el-Hudr\u00ee (radiyallahu anh) anlat\u0131yor: <em>&#8220;Peygamber Efendimiz ashab\u0131na namaz k\u0131ld\u0131r\u0131rken nal\u0131nlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131, bunun \u00fczerine onlar da \u00e7\u0131kard\u0131. Peygamberimiz namaz\u0131 bitirdikten sonra, &#8220;Siz niye \u00e7\u0131kard\u0131n\u0131z&#8221; diye sorunca onlar: &#8220;Sizin \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6rd\u00fck, biz de \u00e7\u0131kard\u0131k&#8221; dediler\u2026&#8221;<\/em><a href=\"#_edn3\" id=\"_ednref3\">[3]<\/a> Bu rivayet, sahabenin her hal\u00fck\u00e2rda Peygamber Efendimize ittiba konusundaki hassasiyetlerinin ne derece y\u00fcksek oldu\u011funu g\u00f6steren dikkat \u00e7ekici bir \u00f6rnektir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>10. Hakk\u0131 s\u00f6yleme konusunda hi\u00e7 kimseden korkmamalar\u0131: <\/strong>Sahabeden Ub\u00e2de b. es-S\u00e2mit \u015f\u00f6yle diyor: <em>&#8220;Biz Ras\u00fblullah&#8217;a, iyi ve zor g\u00fcnde, sevilen ve sevilmeyen her \u015feyde i\u015fitip itaat etmek, emirlikte ehliyle \u00e7eki\u015fmemek, her nerede olursak olal\u0131m hakk\u0131 yerine getirmek veya hakk\u0131 s\u00f6ylemek ve bu konuda hi\u00e7bir kimsenin k\u0131namas\u0131ndan korkmamak \u00fczere biat ettik.&#8221;<a href=\"#_edn4\" id=\"_ednref4\"><strong>[4]<\/strong><\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>On madde halinde k\u0131saca \u00f6zetlemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu ve benzeri daha bir\u00e7ok haslet sebebiyle selef, sahabenin s\u00f6z\u00fcn\u00fc ve siretini dini \u00f6\u011frenme ve anlama konusunda kendileri i\u00e7in bir h\u00fcccet kabul etmi\u015f, kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan her t\u00fcrl\u00fc meselenin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde Kur&#8217;\u00e2n ve S\u00fcnnet&#8217;ten sonra ba\u015fvurduklar\u0131 kaynak sahabe \u00e2s\u00e2r\u0131 olmu\u015ftur.<a href=\"#_edn5\" id=\"_ednref5\">[5]<\/a><\/p>\n\n\n\n<h3><span id=\"Huccet_Oldugunda_Ittifak_Edilen_Sahabe_Gorusleri\"><strong>H\u00fcccet Oldu\u011funda \u0130ttifak Edilen Sahabe G\u00f6r\u00fc\u015fleri<\/strong><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p><strong>1. \u0130cma Ettikleri G\u00f6r\u00fc\u015fler:<\/strong> \u0130cma her devirde h\u00fcccet olup bunun en kuvvetlisi sahabe tabakas\u0131n\u0131n icmas\u0131d\u0131r. Bu sebeple sahabenin icmas\u0131n\u0131n h\u00fcccet oldu\u011fu konusunda hi\u00e7bir ihtilaf yoktur.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir sonraki maddede g\u00f6rece\u011fimiz gibi selef, sahabenin \u00fczerinde ihtilaf ettikleri meselelerde dahi bunlardan birini al\u0131p sahabenin s\u00f6z\u00fcnden \u00e7\u0131kmamay\u0131 kendine \u015fiar edinmi\u015f ve sahabenin ihtilaf sonucu vard\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleri dahi, d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131lmamas\u0131 gereken bir nevi icma gibi g\u00f6rm\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2. \u0130htilaf Ettikleri G\u00f6r\u00fc\u015fler: <\/strong>Sahabenin farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler ortaya koydu\u011fu bir meselede mezheplerin tutumu, i\u00e7lerinden birini tercih edip sahabe kavlinin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmamak y\u00f6n\u00fcndedir. Mezhepler aras\u0131nda bu konuda ittifak bulunmaktad\u0131r. Bu y\u00fczden sahabenin ihtilaf ettikleri g\u00f6r\u00fc\u015fleri de bu k\u0131s\u0131mda zikretmeyi uygun g\u00f6rd\u00fck.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu konuda mezheplerin g\u00f6r\u00fc\u015fleri \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p>\u0130mam Ebu Hanife&#8217;nin Kitab ve S\u00fcnnet&#8217;ten sonra sahabenin kavilleri aras\u0131nda tercih yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 fakat onlar\u0131n s\u00f6z\u00fcnden d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten s\u00f6zlerini yukar\u0131da nakletmi\u015ftik.<a id=\"_ednref6\" href=\"#_edn6\">[6]<\/a> Bu meyanda \u0130mam Muhammed&#8217;den de aktar\u0131lm\u0131\u015f benzer rivayetler vard\u0131r.<a id=\"_ednref7\" href=\"#_edn7\">[7]<\/a><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p>\u0130mam \u015eafi\u00ee de (204\/820) <em>&#8220;er-Risale&#8221;<\/em>sinde, sahabe ihtilaf etti\u011finde onlar\u0131n s\u00f6zlerinden Kur&#8217;\u00e2n, S\u00fcnnet, \u0130cma veya K\u0131yasa en uygun olan\u0131 ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmektedir.<a id=\"_ednref8\" href=\"#_edn8\">[8]<\/a><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p>Hanbel\u00ee mezhebinden K\u00e2d\u00ee Ebu Ya&#8217;l\u00e2 (458\/1066) \u0130mam Ahmed b. Hanbel&#8217;in, sahabe ihtilaf etti\u011finde onlar\u0131n s\u00f6zlerinin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki s\u00f6z\u00fcn\u00fc aktarmaktad\u0131r.<a id=\"_ednref9\" href=\"#_edn9\">[9]<\/a><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p>Malik\u00ee mezhebinden Ebu&#8217;l-Velid el-B\u00e2c\u00ee de (474\/1081), sahabe bir konuda iki farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f belirtti\u011fi zaman orada \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir g\u00f6r\u00fc\u015f ortaya koyman\u0131n caiz olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunun Malik\u00eelerin tamam\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc oldu\u011funu bildirmektedir.<a id=\"_ednref10\" href=\"#_edn10\">[10]<\/a><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p><strong>3. K\u0131yasla Bilinemeyecek Konudaki G\u00f6r\u00fc\u015fleri:<\/strong> Sahabenin k\u0131yasla bilinmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan konularda s\u00f6yledikleri s\u00f6zler h\u00fckmen merfu (Peygamber Efendimizden i\u015fitilmi\u015f) kabul edilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Hanef\u00ee mezhebinden sahabe kavlini h\u00fcccet g\u00f6rmeyen Kerh\u00ee (340\/951) dahi bu konuda sahabeden gelen g\u00f6r\u00fc\u015fleri kabul eder ve bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc Hanef\u00ee mezhebi imamlar\u0131na nispet eder.<a href=\"#_edn11\" id=\"_ednref11\">[11]<\/a> Serahs\u00ee de (483\/1090) bu konuda Hanef\u00ee mezhebinin \u00f6nceki ve sonraki ashab\u0131 aras\u0131nda ihtilaf olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmektedir.<a href=\"#_edn12\" id=\"_ednref12\">[12]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>C\u00fcveyn\u00ee (478\/1085) usul\u00fcnde, \u0130mam \u015eafi\u00ee&#8217;nin hem kadim hem de cedid g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne g\u00f6re, sabit oldu\u011fu kesinle\u015ftikten sonra sahabe kavlinin k\u0131yasla bilinemeyecek konuda h\u00fcccet oldu\u011funu ifade eder.<a href=\"#_edn13\" id=\"_ednref13\">[13]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Hanbel\u00ee mezhebinden K\u00e2d\u00ee Ebu Ya&#8217;l\u00e2 da sahabenin k\u0131yas ile bilinemeyecek s\u00f6zlerinin tevk\u00eefi (Ras\u00fblullah taraf\u0131ndan bildirilmi\u015f) oldu\u011funu s\u00f6yleyerek h\u00fcccet oldu\u011funu savunur.<a href=\"#_edn14\" id=\"_ednref14\">[14]<\/a><\/p>\n\n\n\n<h3><span id=\"Sonuc\"><strong>Sonu\u00e7<\/strong><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Buraya kadar yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z nakillerden anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere selef, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 meselelerde ilk olarak Kur&#8217;\u00e2n ve S\u00fcnnet&#8217;e m\u00fcracaat etmi\u015f, bu iki kaynakta h\u00fckm\u00fcn\u00fc bulamad\u0131klar\u0131 meseleler i\u00e7in, Allah&#8217;\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 kazanm\u0131\u015f, Peygamber Efendimiz taraf\u0131ndan en hay\u0131rl\u0131 nesil olarak takdim edilmi\u015f ve \u0130mam \u015eafi\u00ee&#8217;nin ifadesiyle dinde emanet mevkiinde bulunan sahabe g\u00f6r\u00fc\u015flerine ba\u015fvurmu\u015flard\u0131r. E\u011fer onlar bir konuda ittifak etmi\u015flerse, onu hi\u00e7 teredd\u00fct etmeden al\u0131p onunla amel etmeyi herkes i\u00e7in zorunlu g\u00f6rm\u00fc\u015fler, ihtilaf etmi\u015flerse, &#8220;i\u00e7lerinden biri illaki do\u011fru olana isabet etmi\u015ftir&#8221; diyerek onlardan birinin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc tercih etmi\u015fler. Konu hakk\u0131nda sahabeden nakledilen bir g\u00f6r\u00fc\u015f olmamas\u0131 durumda ise kendileri i\u00e7tihatta bulunmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><strong>Bu makaleyi okuyanlar i\u00e7in tavsiye yaz\u0131lar:<br><a href=\"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/delil-nedir\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" title=\"Delil Nedir?\">Delil Nedir?<br><\/a><a href=\"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/ictihat-nedir\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" title=\"\u0130\u00e7tihat Nedir?\">\u0130\u00e7tihat Nedir?<br><\/a><a href=\"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/fikih-usulu-nedir\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" title=\"F\u0131k\u0131h Usul\u00fc Nedir?\">F\u0131k\u0131h Usul\u00fc Nedir?<\/a><\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p><strong>Kaynak\u00e7a<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref1\" id=\"_edn1\">[1]<\/a> \u0130bn\u00fc&#8217;l-Cevz\u00ee, <em>Ke\u015ffu&#8217;l-M\u00fc\u015fkil <\/em>I, 11, 48, 158, 176.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref2\" id=\"_edn2\">[2]<\/a> \u0130bn\u00fc&#8217;l-Cevz\u00ee, <em>Ke\u015ffu&#8217;l-M\u00fc\u015fkil, <\/em>III, 318.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref3\" id=\"_edn3\">[3]<\/a> Ebu D\u00e2vud, <em>es-S\u00fcnen<\/em>, Kitabu&#8217;s-Salah, bab: 91, Ahmed b. Hanbel, <em>el-M\u00fcsned<\/em>, Hadis No: 11152 XVII, 243.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref4\" id=\"_edn4\">[4]<\/a> Buh\u00e2r\u00ee, <em>es-Sah\u00eeh<\/em>, Kitabu&#8217;l-Ahk\u00e2m, bab: 47; M\u00fcslim, <em>es-Sah\u00eeh<\/em>, Kitabu&#8217;l-\u0130m\u00e2re, bab: 8.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref5\" id=\"_edn5\">[5]<\/a> \u0130bn\u00fc&#8217;l Kayyim, sahabeye ittiba etmenin gere\u011fi \u00fczerine 46 delil saym\u0131\u015ft\u0131r. Bu deliller i\u00e7in bk. <em>\u0130&#8217;l\u00e2mu&#8217;l-Muvakk\u0131\u00een<\/em> 94-116.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref6\" id=\"_edn6\">[6]<\/a> Saymeri, <em>Ahb\u00e2ru Ebu Han\u00eefe ve Ash\u00e2bih\u00ee<\/em>,&nbsp; s. 24.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref7\" id=\"_edn7\">[7]<\/a> Bk. Ahmed b. Ali er-R\u00e2z\u00ee el-Cess\u00e2s, <em>el-Fusul fi&#8217;l-Usul<\/em>, n\u015fr., A. C\u00e2sim en-Ne\u015fm\u00ee (Kuveyt, Viz\u00e2ret\u00fc&#8217;l-Evk\u00e2f ve&#8217;\u015f-\u015eu\u00fbnu&#8217;l-\u0130sl\u00e2miyye, 1414\/1994), III, 271; \u0130bn-i Abdi&#8217;l-Berr, <em>C\u00e2miu Beyani&#8217;l-\u0130lm ve Fadlih\u00ee<\/em>, II, 760.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref8\" id=\"_edn8\">[8]<\/a> \u015e\u00e2fi\u00ee, <em>er-Risale<\/em>, s. 597.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref9\" id=\"_edn9\">[9]<\/a> Bk. Muhammed b. el-H\u00fcseyn, K\u00e2d\u00ee Ebu Ya&#8217;la, <em>el-Udde fi Us\u00fbli&#8217;l-F\u0131kh<\/em>, n\u015fr., Ahmed Ata (Beyrut, D\u00e2ru&#8217;l-K\u00fct\u00fcbi&#8217;l-\u0130lmiyye, 1423\/2002), II, 182<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref10\" id=\"_edn10\">[10]<\/a> S\u00fcleyman b. Halef, Ebu&#8217;l-Vel\u00eed el-B\u00e2c\u00ee, <em>\u0130hk\u00e2mu&#8217;l-Fusul fi Ahk\u00e2mi&#8217;l-Us\u00fbl<\/em>, n\u015fr., Abdulmecid T\u00fcrki (D\u00e2ru&#8217;l-Garbi&#8217;l-\u0130sl\u00e2m\u00ee, 1415\/1995), I. 502-03<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref11\" id=\"_edn11\">[11]<\/a> Cess\u00e2s, <em>el-Fusul fi&#8217;l-Usul<\/em>, III, 364.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref12\" id=\"_edn12\">[12]<\/a> Muhammed b. Ahmed es-Serahs\u00ee, <em>Us\u00fblu&#8217;s-Serahs\u00ee<\/em>, n\u015fr., Ebu&#8217;l-Vefa el-Af\u011f\u00e2n\u00ee (Beyrut, D\u00e2ru&#8217;l-K\u00fct\u00fcbi&#8217;l-\u0130lmiyye, 1414\/1993), II, 110.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref13\" id=\"_edn13\">[13]<\/a> Abdulmelik b. Abdullah, el-C\u00fcveyn\u00ee, <em>el-Burh\u00e2n fi Us\u00fbli&#8217;l-F\u0131kh<\/em>, n\u015fr., Abdulazim ed-D\u00eeb (Kahire, D\u00e2ru&#8217;l-Ensar, trhsz.), II, 1362.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref14\" id=\"_edn14\">[14]<\/a> K\u00e2d\u00ee Ebu Ya&#8217;la, <em>el-Udde <\/em>II, 241.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref1\" id=\"_edn1\">[i]<\/a> \u0130mam Malik&#8217;in Leys b. Sa&#8217;d&#8217;a yazd\u0131\u011f\u0131 mektubun tamam\u0131 i\u00e7in bk. K\u00e2d\u00ee \u0130y\u00e2z, <em>Tertibu&#8217;l-Med\u00e2rik<\/em>, I, 42-3.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref2\" id=\"_edn2\">[ii]<\/a> M\u00fcslim b. Haccac, <em>es-Sahih,<\/em> Kitabu Fad\u00e2ili&#8217;s-Sah\u00e2be, bab: 52; S\u00fcleyman b. el-E\u015f\u00e2s Ebu D\u00e2vud, <em>es-S\u00fcnen<\/em>, Kitabu&#8217;s-S\u00fcnne, Bab: 10, Ahmed b. Hanbel, <em>el-M\u00fcsned<\/em>, Hadis No: 18349, XXX, 293. (Ahmed b. Hanbel&#8217;in M\u00fcsned&#8217;inde yer alan rivayette \u00fcmmetin en hay\u0131rl\u0131s\u0131 olarak d\u00f6rt nesil say\u0131lmaktad\u0131r.)<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref3\" id=\"_edn3\">[iii]<\/a> Ahmed b. Hanbel, <em>el-M\u00fcsned<\/em>, Hadis No: 23482, XXXVIII, 466; Ahmed b. Amr el-Bezz\u00e2r, <em>el-M\u00fcsned<\/em>, Hadis No: 1816, V, 212; S\u00fcleyman b. D\u00e2v\u00fbd et-Tay\u00e2lis\u00ee, <em>el-M\u00fcsned<\/em>, Hadis No: 243, I, 199.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref4\" id=\"_edn4\">[iv]<\/a> Yusuf b. Abdi&#8217;l-Berr, <em>C\u00e2miu Beyani&#8217;l-\u0130lm ve Fadlih\u00ee<\/em>, n\u015fr., Ebu&#8217;l-E\u015fbal ez-Z\u00fcheyr\u00ee (D\u00e2ru \u0130bni&#8217;l-Cevz\u00ee, 1414\/1994), II, 947.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref5\" id=\"_edn5\">[v]<\/a> el-Bakara: 2\/129, 151; \u00c2li \u0130mran: 3\/164; el-Cuma: 62\/2.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref6\" id=\"_edn6\">[vi]<\/a> Ahmed b. Hanbel, <em>el-M\u00fcsned<\/em>, Hadis No: 23482 XXXVIII, 466; \u0130bn-i Ebi \u015eeybe, <em>el-Musannef<\/em>, Hadis No: 30549, XV, 436.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref7\" id=\"_edn7\">[vii]<\/a> Muhammed b. \u0130smail el-Buhari, <em>es-Sahih<\/em>, Kitabu&#8217;l-\u0130lm, Bab: 27.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref8\" id=\"_edn8\">[viii]<\/a> el-Beyhak\u00ee, <em>Men\u00e2kib\u00fc&#8217;\u015f-\u015e\u00e2fii, <\/em>n\u015fr. Seyyid Ahmed Sakr (Kahire, Mektebet\u00fc D\u00e2ri&#8217;t-T\u00fcr\u00e2s, trhs.) I, 442.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref9\" id=\"_edn9\">[ix]<\/a> Muhammed b. el-Hasen, <em>Kitabu&#8217;l-Hucce \u00e2la Ehl-i Medine<\/em>, n\u015fr. Mehdi Hasan el-Keyl\u00e2ni (\u00c2lem\u00fc&#8217;l-K\u00fct\u00fcb, 1403\/1983), 1, 290-91.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref1\" id=\"_ftn1\">[1]<\/a> Bu makale, yazar\u0131n daha \u00f6nce R\u0131hle Dergisinde (y\u0131l 2, say\u0131 7, Ekim-Aral\u0131k 2009, s. 48-57) yay\u0131mlanm\u0131\u015f \u201cF\u0131kh\u00ee Meselelerde H\u00fcccet Olmas\u0131 Bak\u0131m\u0131ndan Sahabe Kavl\u00ee\u201d isimli makalesinin kendisi taraf\u0131ndan dergimiz i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f bir \u00f6zetidir.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref2\" id=\"_ftn2\">[2]<\/a> T\u00fcrkiye Diyanet Vakf\u0131, \u0130slam Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Merkezi (\u0130SAM) Ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref1\" id=\"_edn1\">[i]<\/a> el-Hicr: 15\/9.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref2\" id=\"_edn2\">[ii]<\/a> M\u00fcslim b. Haccac, <em>es-Sahih,<\/em> Kitabu S\u00e2l\u00e2ti&#8217;l-M\u00fcs\u00e2fir\u00een, bab: 47.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref3\" id=\"_edn3\">[iii]<\/a> Abdurrahman \u0130bn\u00fc&#8217;l-Cevz\u00ee, <em>Ke\u015ffu&#8217;l-M\u00fc\u015fkil an Hadisi&#8217;s-Sahihayn,<\/em> n\u015fr. Ali H\u00fcseyin el-Bevv\u00e2b (Riyaz, D\u00e2ru&#8217;l-Vatan, 1418\/ 1997), I, 149-150.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref5\" id=\"_edn5\">[v]<\/a> Bk. Muhammed b. Bahad\u0131r ez-Zerke\u015f\u00ee, <em>el-Bahru&#8217;l-Muh\u00eet f\u00ee Us\u00fbli&#8217;l-F\u0131kh<\/em>, n\u015fr., M. Muhammed Tamir (Beyrut, D\u00e2ru&#8217;l-K\u00fct\u00fcbi&#8217;l-\u0130lmiyye, 1421\/2000), III, 359.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref6\" id=\"_edn6\">[vi]<\/a> Bk. Ahmet Temel, <em>\u0130mam Muhammed&#8217;in el-H\u00fccce \u0130simli Eseri Ekseninde \u015eer&#8217;\u00ee Deliller<\/em>, (y\u00fcksek lisans tezi), Marmara \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc, 2007, s. 68.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref7\" id=\"_edn7\">[vii]<\/a> Bk. Dr. Lemin en-N\u00e2c\u00ee, <em>el-Kadim ve&#8217;l-Ced\u00eed fi F\u0131kh\u0131&#8217;\u015f-\u015e\u00e2fi\u00ee,<\/em> (D\u00e2ru \u0130bni&#8217;l-Kayyim ve D\u00e2ru \u0130bni Affan, 1428\/2007) I, 253.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ednref8\" id=\"_edn8\">[viii]<\/a> et-Tevbe: 9\/100.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130&ccedil;indekilerGiri\u015fS\u00f6z\u00fc H\u00fcccet Say\u0131lacak Sahabe Kimdir?Sahabe Kavlini De\u011ferli K\u0131lan UnsurlarH\u00fcccet Oldu\u011funda \u0130ttifak Edilen Sahabe G\u00f6r\u00fc\u015fleriSonu\u00e7 Giri\u015f Kur&#8217;\u00e2n-\u0131 Kerim, Allah Te\u00e2l\u00e2 taraf\u0131ndan Peygamber Efendimize (aleyhisselam) vahyedilmi\u015f bir kitapt\u0131r ve muhafazas\u0131 Allah taraf\u0131ndan tekeff\u00fcl edilmi\u015ftir. Ancak Y\u00fcce Allah&#8217;\u0131n Kur&#8217;\u00e2n-\u0131 Kerim&#8217;i muhafazas\u0131, k\u00e2inattaki hadiselerin s\u00fcnnet\u00fcllaha uygun genel seyrinde oldu\u011fu gibi kullar\u0131n eliyle ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Nitekim bu \u00fcmmetin, nazil oldu\u011fu d\u00f6nemden [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":22,"featured_media":4220,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3792"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/22"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3792"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3792\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5069,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3792\/revisions\/5069"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4220"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3792"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3792"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3792"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}