Hamd hakk\u0131yla hamde lay\u0131k olan, \u00e2lemlerin Rabbi, din g\u00fcn\u00fcn\u00fcn sahibi, g\u00fcnahlar\u0131 \u00e7ok\u00e7a ba\u011f\u0131\u015flayan, \u015fefkat sahibi Allah\u2019ad\u0131r. Sal\u00e2t ve sel\u00e2m kendisiyle karanl\u0131klar\u0131n yerini ayd\u0131nl\u0131\u011fa b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131, canlar\u0131m\u0131zdan, mallar\u0131m\u0131zdan, e\u015f ve \u00e7ocuklar\u0131m\u0131zdan de\u011ferli, o kutlu Peygamber Hz. Muhammed (s.a.v)\u2019e ve onun pak \u00e2line ve yi\u011fitlikte ems\u00e2li g\u00f6r\u00fclmemi\u015f ash\u00e2b\u0131nad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Hayat\u0131n her alan\u0131na h\u00e2kim olmaya ba\u015flayan Post modern d\u00fcnya anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n, M\u00fcsl\u00fcmanlar \u00fczerinde de tesirini g\u00f6stermeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ink\u00e2r edilemez bir vak\u0131ad\u0131r. \u00d6zellikle son as\u0131rda alg\u0131lar\u0131m\u0131z, k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz, ya\u015fam tarz\u0131m\u0131z, d\u00fcnya ve ahiret anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z, Post modern furya ile sars\u0131lmaya, d\u00f6n\u00fc\u015fmeye ve farkl\u0131 inan\u00e7 sahipleri ile benze\u015fmeye ba\u015flad\u0131. Nihayetinde itikad\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6rseleyecek bir dereceye kadar ilerledi. Bug\u00fcn Allah, Peygamber, kader, ahiret vb. inan\u00e7lar\u0131m\u0131z \u00fczerinden, bunlar\u0131n yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131, \u00f6teden beri hatal\u0131 anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan dem vurarak, ad\u0131na \u201cuydurulan din\u201d kendi inan\u00e7lar\u0131na da \u201cindirilen din\u201d diyen slogan sahipleri, Post modern anlay\u0131\u015f\u0131n bu \u00fcmmete birer hediyesidir(!). Son raddede Allah\u2019\u0131 cehaletle vasfedecek s\u00f6z\u00fcm ona bu modern din anlay\u0131\u015f sahiplerinin, sahip \u00e7\u0131kacaklar\u0131 ba\u015fka hangi kutsallar\u0131 kalm\u0131\u015f olabilir!<\/p>\n\n\n\n
Bu ba\u011flamda samimi M\u00fcsl\u00fcmanlar taraf\u0131ndan adeta Kuran ve s\u00fcnnette bir araya gelelim s\u00f6zlerinin slogandan \u00f6teye gitmedi\u011finin de alt\u0131n\u0131 \u00e7izmekte fayda vard\u0131r. Kuran ve s\u00fcnnetin yorumunu selefimiz olan m\u00fcctehid imamlar\u0131m\u0131zdan \u00f6\u011frenmedi\u011fimiz s\u00fcrece, ayaklar\u0131m\u0131z\u0131n bu dinde sabit kalmas\u0131 adeta m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclmemektedir. Mezhepte imam\u0131m\u0131z olan Ebu Hanife efendimizin inan\u00e7 (tevhid) ba\u011flam\u0131ndaki bu nasihatinin hem post modern anlay\u0131\u015f\u0131na sahip bidat ehline, hem de kendilerini selef diye isimlendiren, asl\u0131nda selefimizden \u00e7ok uzak d\u00fc\u015f\u00fcnen karde\u015flerimize bir nasihat olmas\u0131n\u0131 temenni ediyorum.<\/p>\n\n\n\n
\u0130mam \u015eehristani me\u015fhur eseri el\u2019Milel ve\u2019n Nihal adl\u0131 eserinin giri\u015finde diyanet y\u00f6n\u00fcnden insanlar\u0131 milel ve nihal ehli olarak iki k\u0131sma ay\u0131r\u0131r: Milel; vahye tabi olanlar\u0131 ve \u015fer\u2019i \u015ferife uygun amel edenleri, Nihal ise; hevalar\u0131na g\u00f6re ya\u015fayan kimseleri ifade etmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Hz. Peygamber (s.a.v)\u2019in \u201c\u00dcmmetim yetmi\u015f \u00fc\u00e7 f\u0131rkaya ayr\u0131lacak, onlardan biri kurtulu\u015fa erecek, di\u011ferleri helak olacakt\u0131r\u201d \u015feklinde haber verdi\u011fi malumdur. Bu soru \u00fczerine sahabenin; Ey Allah\u2019\u0131n Ras\u00fbl\u00fc, kurtulu\u015fa erecekler kimdir sorusu \u00fczerine Peygamberimiz (s.a.v); \u201cEhli S\u00fcnnet Ve\u2019l Cemaat\u2019tir\u201d buyurmu\u015ftur. Ehli S\u00fcnnet Ve\u2019l Cemaat\u2019in kim oldu\u011fu sorulunca Peygamberimiz (s.a.v); Bug\u00fcn benim ve ash\u00e2b\u0131m\u0131n \u00fczerinde bulundu\u011fumuz durumda olan kimselerdir\u201c[1]<\/a> diye cevap vermi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n \u0130nsanlar\u0131n kurtulu\u015fa ermeleri Peygamberimizin ve ash\u00e2b\u0131n\u0131n yolu \u00fczere olmalar\u0131 \u015fart\u0131na ba\u011fl\u0131ysa, bu g\u00fczide asr\u0131n itik\u00e2di g\u00f6r\u00fc\u015flerinin neler oldu\u011funu bilmek ve inan\u00e7 temelini ona g\u00f6re bina etmek durumunday\u0131z. Zira inan\u00e7 noktas\u0131nda Peygamber ve ash\u00e2b\u0131 gibi d\u00fc\u015f\u00fcnmedi\u011fimiz m\u00fcddet\u00e7e amelimizin ne konumda olursa olsun hi\u00e7bir faydas\u0131n\u0131n olmayaca\u011f\u0131 malumdur. Bu tahlilden sonra Peygamberimizin ve ash\u00e2b\u0131n\u0131n inan\u00e7 ve itik\u00e2di g\u00f6r\u00fc\u015flerini maddeler halinde sunmaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m. Bir insan\u0131n Ehlis\u00fcnnet kabul edilebilmesi i\u00e7in inanc\u0131n\u0131n \u015fu \u015fekilde olmas\u0131 gerekmektedir:<\/p>\n\n\n\n 1: \u00cem\u00e2n; kalp ile tasdik dil ile ikrard\u0131r.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n Kelamc\u0131lar nezdinde buradaki tasdikten kas\u0131t Peygamberimizi ve Onun Allah (c.c) kat\u0131ndan getirmi\u015f oldu\u011fu inan\u0131lmas\u0131 vacip olan Allah\u2019a, Meleklerine, Kitaplar\u0131na, Peygamberlerine, \u00c2hiret g\u00fcn\u00fcne, (Kader\u2019e) ve bunun d\u0131\u015f\u0131nda kendisine tafsilatl\u0131 bir \u015fekilde iman edilmesi gereken \u015feylere inanmakt\u0131r. Yine buradaki tasdikten maksat haberin veya haber verenin do\u011frulu\u011funu bilmek de\u011fil, bilakis haber verilmi\u015f olan bu \u015feylerin mahiyetine iman edip kabul etmek ve bo\u011fun e\u011fmektir. Buradaki dil ile ikrar\u0131n gereklili\u011fi ise o ki\u015fiye \u0130slam ahk\u00e2m\u0131n\u0131n icras\u0131 i\u00e7indir.[2]<\/a> <\/p>\n\n\n\n Amellere gelince her ne kadar ameller do\u011fru yolun k\u0131lavuzu ve \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir mahiyete sahip olsa da, \u0130mam Tahavi\u2019nin akide metnini \u015ferh eden imam Baberti bu konuda \u015fu ifadeleri kullan\u0131r: \u201cAmeller iman\u0131n hakikatine d\u00e2hil de\u011fillerdir. Ameller k\u00e2mil bir iman i\u00e7indir. Kim amellerini gere\u011fi gibi yerine getiremeyip b\u00fcy\u00fck g\u00fcnah i\u015flerse, bu ki\u015finin imandan \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131 malumdur.\u201d[3]<\/a> <\/p>\n\n\n\n Buradaki ikrar meselesine biraz daha a\u00e7\u0131kl\u0131k getirmek gerekirse \u015funu \u00e7ok iyi bilmek gerekir ki; Sadece dil ile ikrar iman i\u00e7in yeterli de\u011fildir. Sadece dil ile ikrar etmek iman olmu\u015f olsayd\u0131 m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n tamam\u0131 m\u00fcmin diye isimlendirilirdi. Ayn\u0131 \u015fekilde iman\u0131 bilmek de, iman hakk\u0131nda marifet sahibi olmak da iman diye isimlendirilemez. Marifet iman diye isimlendirilseydi ehli kitab\u0131n tamam\u0131 m\u00fcmin diye isimlendirilirdi. Allah Te\u00e2l\u00e2 m\u00fcnaf\u0131klar hakk\u0131nda \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r; \u201cAllah biliyor ki m\u00fcnaf\u0131klar yalanc\u0131d\u0131r.\u201d[4]<\/a> Ve Ehli kitap hakk\u0131nda \u015f\u00f6yle buyuruyor; \u201cKendilerine kitap verdiklerimiz onu kendi o\u011fullar\u0131n\u0131 tan\u0131d\u0131klar\u0131 gibi tan\u0131rlar.\u201d[5]<\/a><\/p>\n\n\n\n 2: \u00cem\u00e2n artmaz ve eksilmez.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n \u00c7\u00fcnk\u00fc iman\u0131n eksilmesi ancak k\u00fcfr\u00fcn artmas\u0131yla tasavvur edilir. \u0130man\u0131n artmas\u0131 ise ancak k\u00fcfr\u00fcn eksilmesi ile tasavvur edilir. O halde bir kimsenin tek bir halde hem m\u00fcmin hem k\u00e2fir olmas\u0131 nas\u0131l caiz olabilir? \u015eafii ulemas\u0131 ve zahiri mezhebine mensup \u015fah\u0131slar\u0131n iman artar ve eksilir gibi s\u00f6zlerinden kas\u0131t ise iman\u0131n kemaliyat\u0131 i\u00e7in oldu\u011funu ifade etmek gerekir. Yoksa buradaki ihtilaf sadece lafzidir.\u201d[6]<\/a> <\/p>\n\n\n\n 3: M\u00fcmin ger\u00e7ekten iman edendir. K\u00e2fir ise ger\u00e7ekten k\u00e2fir oland\u0131r. \u0130manda \u015f\u00fcphe olmaz. T\u0131pk\u0131 k\u00fcf\u00fcrde \u015f\u00fcphe olmad\u0131\u011f\u0131 gibi.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n Allah Te\u00e2l\u00e2 \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r; \u201cOnlar ger\u00e7ek manada (hakiki) m\u00fcminlerdir.\u201d Bundan dolay\u0131 bir kimsenin in\u015fallah ben m\u00fcminim demesi do\u011fru de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu kelamda bir \u015f\u00fcphe s\u00f6z konusudur.[7]<\/a><\/p>\n\n\n\n 4: Muhammed (s.a.v) \u00fcmmetinden olan g\u00fcnahk\u00e2rlar\u0131n tamam\u0131 m\u00fc\u2019mindirler.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n \u0130nsanlar, g\u00fcnah\u0131 helal g\u00f6rmeksizin veya hafife almaks\u0131z\u0131n (ki bu iki durum da insan\u0131 Allah muhafaza dinden \u00e7\u0131kar) bilerek bir g\u00fcnah i\u015flerse, m\u00fc\u2019min olarak kal\u0131r m\u0131 kalmaz m\u0131? diye ihtilafa edilmi\u015ftir. Ehli S\u00fcnnet ulemas\u0131 o ki\u015finin kalbinde tasdik (iman) mevcut oldu\u011fundan dolay\u0131 iman dairesinden \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, g\u00fcnahk\u00e2r olan ki\u015fi \u015fayet t\u00f6vbe etmeden \u00f6nce \u00f6l\u00fcrse onun durumunun Allah\u2019a kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, Allah\u2019\u0131n, dilerse onun g\u00fcnah\u0131n\u0131 affedip fazl\u0131 ve keremi ile veya onda bulunan itaatin ve iman\u0131n bereketinden veyahut da baz\u0131 se\u00e7ilmi\u015f insanlar\u0131n \u015fefaatine nail olup onu cennete koyaca\u011f\u0131n\u0131 veya dilerse Allah\u2019\u0131n o ki\u015fiyi ister g\u00fcnah\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck ister b\u00fcy\u00fck olsun, g\u00fcnah\u0131 miktar\u0131nca azap edece\u011fini, nihayetinde onu cennete koyup ate\u015fte ebedi kalmayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtmektedirler.[8]<\/a><\/p>\n\n\n\n 5: Amel imandan bir c\u00fcz de\u011fildir.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n Amel iman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir \u015feydir. \u0130man da amelin d\u0131\u015f\u0131nda bir \u015feydir. Bunun delili \u015f\u00f6yledir; \u00e7o\u011fu zaman m\u00fcminden amel kald\u0131r\u0131l\u0131r. \u015eu \u015fekilde iman ondan kald\u0131r\u0131ld\u0131 denmesi caiz de\u011fildir. Mesela Allah Azze ve Celle hay\u0131zl\u0131 kad\u0131ndan namaz\u0131 kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Ondan iman\u0131 kald\u0131rd\u0131 ve iman\u0131 terk etmesini emretti denilmesi caiz de\u011fildir. \u015eari\u2019 o kad\u0131na orucu b\u0131rak, sonra kaza edersin demi\u015ftir. \u0130man\u0131 b\u0131rak, sonra kaza edersin denilmesi caiz de\u011fildir. Fakire zek\u00e2t\u0131 ifa etmesi gerekmez denilmesi caizken, fakire iman\u0131 ifa etmesi gerekmez denilmesi caiz de\u011fildir. Hay\u0131r ve \u015ferrin tamam\u0131n\u0131 Allah takdir eder. \u00c7\u00fcnk\u00fc her kim hay\u0131r ve \u015ferri Allah\u2019tan ba\u015fkas\u0131n\u0131n takdir etti\u011fine inan\u0131rsa k\u00e2fir olur ve tevhidi bozulur.[9]<\/a> <\/strong><\/p>\n\n\n\n 6: Hay\u0131r ve \u015fer Allah\u2019tand\u0131r.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n 7: Amellerin farz, fazilet ve masiyet oldu\u011funa inan\u0131r\u0131z.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n Burada amellerden kastedilen ahiret ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olup yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda sevap, terkedildi\u011finde ceza gerektirecek \u015feylerdir. Yoksa ameller bu \u015fekilde \u00fc\u00e7 k\u0131sma hasredilmez. Farzlar Allah\u2019\u0131n emri, dilemesi, muhabbeti, r\u0131zas\u0131, kazas\u0131, kaderi, yaratmas\u0131, h\u00fckm\u00fc, ilmi, tevfiki ve levhi mahfuzda yazmas\u0131ylad\u0131r. Faziletler Allah\u2019\u0131n emri de\u011fildir, lakin Allah\u2019\u0131n dilemesi, muhabbeti, r\u0131zas\u0131, kazas\u0131, kaderi, h\u00fckm\u00fc, ilmi, tevfiki, yaratmas\u0131 ve levhi mahfuzda yazmas\u0131 iledir. Masiyetler Allah\u2019\u0131n emri ile olmay\u0131p; dilemesi, muhabbeti ile olmay\u0131p; kazas\u0131, r\u0131zas\u0131 ile olmay\u0131p; takdiri, tevfiki ile olmay\u0131p; yard\u0131ms\u0131z b\u0131rakmas\u0131, ilmi ve levhi mahfuzda yazmas\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015fir.[10]<\/a><\/p>\n\n\n\n 8: Allah Te\u00e2l\u00e2\u2019n\u0131n ona bir ihtiyac\u0131 olmaks\u0131z\u0131n ve \u00fczerinde karar k\u0131lmaks\u0131z\u0131n Ar\u015f\u2019a istiva etti\u011fine inan\u0131r\u0131z. Allah Te\u00e2l\u00e2 ihtiya\u00e7s\u0131z olarak ar\u015f ve ar\u015f\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndakileri koruyand\u0131r. E\u011fer Allah muhta\u00e7 olsayd\u0131, sair mahl\u00fbkat gibi \u00e2lemi yaratmaya ve y\u00f6netmeye muktedir olamazd\u0131. \u015eayet ar\u015f \u00fczerinde ha\u015fa oturmaya ve karar k\u0131lmaya muhta\u00e7 olsayd\u0131, \u00f6yleyse Ar\u015f\u2019tan \u00f6nce Allah neredeydi? Allah Te\u00e2la bundan mutlak olarak y\u00fccedir.[11]<\/a><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n 9: Kur\u2019an Allah\u2019\u0131n mahl\u00fbk olmayan kelam\u0131, vahyi ve indirdi\u011fi kitab\u0131d\u0131r. Ne O\u2019nun zat\u0131n\u0131n kendisidir, ne de O\u2019ndan ba\u015fkas\u0131d\u0131r. Bilakis onun hakiki bir s\u0131fat\u0131d\u0131r. Mushaflarda yaz\u0131lm\u0131\u015f ve dillerde okunmaktad\u0131r. Haf\u0131zalarda, kalplerde mahfuzdur. Ancak oraya hulul etmi\u015f de\u011fildir. M\u00fcrekkebi, k\u00e2\u011f\u0131d\u0131, yaz\u0131s\u0131 mahl\u00fbktur. Zira bunlar kullar\u0131n fiilleridir. Allah\u2019\u0131n kelam\u0131 ise mahl\u00fbk de\u011fildir. Yaz\u0131, harfler, kelimeler ve ayet\/c\u00fcmleler, insanlar\u0131n onu anlamaya ihtiya\u00e7lar\u0131ndan dolay\u0131 Kur\u2019an\u2019a delalet eden birer ara\u00e7t\u0131r. Allah\u2019\u0131n kelam\u0131 ise kendi zat\u0131 ile kaimdir. Lakin manas\u0131 bunlarla anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. \u00d6yleyse kim Allah\u2019\u0131n kelam\u0131 mahl\u00fbktur derse, o y\u00fcce Allah\u2019a kar\u015f\u0131 k\u00e2fir olmu\u015f olur. Allah mabuddur ve o hep oldu\u011fu gibidir. Kelam\u0131n\u0131n O\u2019ndan ayr\u0131lmaks\u0131z\u0131n okunan, yaz\u0131lan ve h\u0131fz edilen oldu\u011funa inan\u0131r\u0131z.[12]<\/a><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n 10: Peygamberimiz Hz. Muhammed (s.a.v)\u2019den sonra bu \u00fcmmetin en faziletlisi Hz. Ebubekir, sonra Hz. \u00d6mer, sonra Hz. Osman, sonra Hz. Ali (r.anhum) oldu\u011funa inan\u0131r\u0131z.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n Allah Te\u00e2la \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur; \u201c(\u0130man ve amel de) \u00f6ne ge\u00e7enler ise (ahirette de) \u00f6ne ge\u00e7enlerdir. \u0130\u015fte onlar Allah\u2019a yakla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f kimselerdir. Naim cennetlerinde m\u00fctenaim olacaklard\u0131r.\u201d[13]<\/a> \u00d6nce ge\u00e7en her kim ise daha faziletlidir. Onlar\u0131 (Sahabeyi) muttaki olan her m\u00fcmin sever, \u015faki olan her m\u00fcnaf\u0131k onlardan bu\u011fzeder.[14]<\/a><\/p>\n\n\n\n Ayr\u0131ca Ehlis\u00fcnnet\u2019i sair f\u0131rkalardan ay\u0131ran hususiyetlerin neler oldu\u011funu bilmenin en kestirme yolu sahabeye bakmakt\u0131r. Sahabe neye, nas\u0131l inanm\u0131\u015f ve nas\u0131l amel etmi\u015fse, o hususlarda onlar gibi davranmak Ehlis\u00fcnnet\u2019in ay\u0131rt edici vasf\u0131d\u0131r. Tespit etmenin bir y\u00f6n\u00fc de sahabe hakk\u0131ndaki tavr\u0131na ve g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne bakmakt\u0131r.[15]<\/a><\/p>\n\n\n\n 11: Muhakkak ki kul amelleri, ikrarlar\u0131 ve marifeti ile beraber yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ki\u015finin kendisi yarat\u0131lm\u0131\u015fsa fiillerinin yarat\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 daha evlad\u0131r.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n Ben derim ki (\u0130mam Ebu Hanife\u2019nin vasiyetini \u015ferh eden \u0130mam Baberti); Ehlis\u00fcnnet der ki: Kullar\u0131n ve hayvanat\u0131n fiillerinin tamam\u0131 Allah Azze ve Celle taraf\u0131ndan yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. O fiilleri Allah\u2019tan ba\u015fka yaratan yoktur. Bu, sahabenin ve tabiinin (Allah tamam\u0131ndan raz\u0131 olsun ) g\u00f6r\u00fc\u015fleridir.[16]<\/a><\/p>\n\n\n\n 12: Muhakkak ki Allah Te\u00e2la mahl\u00fbkat\u0131 yaratt\u0131, onlar\u0131n g\u00fcc\u00fc\/kuvveti yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar zay\u0131f ve acizlerdir. Allah (c.c) onlar\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131 ve r\u0131z\u0131kland\u0131r\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n \u201cAllah sizi yaratan, sonra size r\u0131z\u0131k veren, sonra sizi \u00f6ld\u00fcrecek ve sonra da diriltecek oland\u0131r.\u201d[17]<\/a> Kazan\u00e7 helaldir. Mal\u0131 helalden toplamak\/kazanmak helal, haramdan kazanmak haramd\u0131r. \u0130nsanlar \u00fc\u00e7 s\u0131n\u0131ft\u0131r; iman\u0131nda samimi olan m\u00fcmin, k\u00fcfr\u00fcnde inat eden k\u00e2fir, nifak\u0131nda ikiy\u00fczl\u00fc olan m\u00fcnaf\u0131k. Allah Azze ve Celle m\u00fc\u2019mine ameli (\u00e7al\u0131\u015fmay\u0131), k\u00e2fire iman\u0131, m\u00fcnaf\u0131\u011fa ihlas\u0131 farz k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eu kavli buna delalet eder: \u201cEy insanlar! Rabbinizden korkun.\u201d[18]<\/a> Yani ey iman edenler! \u0130taat edin, ey k\u00e2firler! \u0130man edin, ey m\u00fcnaf\u0131klar! \u0130hlasl\u0131 olun.[19]<\/a> Tasvip olunmasa da haram\u0131n da r\u0131z\u0131k oldu\u011funa inan\u0131r\u0131z.[20]<\/a><\/p>\n\n\n\n 13<\/strong>: \u0130krar ederiz ki, istitaat fiil ile beraber olup, fiilden \u00f6nce veya sonra de\u011fildir. Zira o e\u011fer fiilden \u00f6nce olsayd\u0131, kul fiili i\u015fledi\u011fi zaman Allah\u2019tan m\u00fcsta\u011fni olurdu. Oysa bu, nass\u0131n\/ayetin h\u00fckm\u00fcne ayk\u0131r\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah Azze ve Celle: \u201cAllah ganidir. Sizler ise muhta\u00e7s\u0131n\u0131z\u201d[21]<\/a> buyurmaktad\u0131r. \u015eayet kudret fiilden sonra olsayd\u0131, kulun fiilinin g\u00fc\u00e7 ve takatsiz olarak ondan meydana gelmesi muhal olurdu.[22]<\/a> <\/p><\/blockquote>\n\n\n\n 14<\/strong>: Ayaklara mest etmenin mukim i\u00e7in bir g\u00fcn bir gece, seferi i\u00e7in \u00fc\u00e7 g\u00fcn \u00fc\u00e7 gece oldu\u011funa inan\u0131r\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc hadiste bu \u015fekilde varid olmu\u015ftur. Kim mestler \u00fczerine mesti ink\u00e2r ederse k\u00fcfre d\u00fc\u015fmesinden korkar\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu haber m\u00fctevatir derecesine yak\u0131nd\u0131r. \u0130mam Serahsi Mebsut adl\u0131 eserinde mestin s\u00fcbutunun m\u00fctevatire yak\u0131n me\u015fhur eser ile sabit oldu\u011funu zikrederek \u0130mam Hasan Basri\u2019den \u015fu s\u00f6z\u00fc nakleder; Peygamberimizin ashab\u0131ndan yetmi\u015f ki\u015fiye rastlad\u0131m, tamam\u0131 mestler \u00fczerine meshi caiz g\u00f6r\u00fcrlerdi.[23]<\/a> <\/p><\/blockquote>\n\n\n\n 15<\/strong>: Muhakkak ki Allah Azze ve Celle kaleme yazmas\u0131n\u0131 emretmi\u015ftir. Kalemin de; ya Rabbi ne yazay\u0131m demesi \u00fczerine Allah\u2019\u0131n; k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcne kadar her ne olacaksa yaz dedi\u011fine inan\u0131r\u0131z. \u201cYapt\u0131klar\u0131 her \u015fey defterlere kay\u0131tl\u0131d\u0131r. B\u00fcy\u00fck k\u00fc\u00e7\u00fck hepsi sat\u0131r sat\u0131r yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d[24]<\/a><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n 16<\/strong>: \u015e\u00fcphesiz kabir azab\u0131, M\u00fcnker ve Nekir\u2019in suali hak olup bunda hi\u00e7bir \u015f\u00fcphe yoktur. Cennet ve cehennem hakt\u0131r. Cennet ve cehennem ehli i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. M\u00fcminler hakk\u0131nda Allah Azze ve Celle: \u201cCennet, muttakiler i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d[25]<\/a> \u0130nk\u00e2rc\u0131lar Hakk\u0131nda: \u201cCehennem, K\u00e2firler i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d[26]<\/a> Buyurmu\u015ftur. Allah cennet ve cehennemi sevap ve ceza\/ikab i\u00e7in yaratm\u0131\u015ft\u0131r: Mizan hakt\u0131r: \u201cBiz, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc i\u00e7in adalet terazileri koyar\u0131z.\u201d[27]<\/a> Defterlerin okunmas\u0131 hakt\u0131r: \u201cOku \u015fimdi kitab\u0131n\u0131. Bu\u011fun kendini yarg\u0131lamak \u00fczere kendi nefsin yeter\u201d[28]<\/a> buyurmaktad\u0131r.[29]<\/a> <\/p><\/blockquote>\n\n\n\n 17<\/strong>: Muhakkak ki Allah Azze ve Celle kabirdekileri ceza, sevab ve haklar\u0131n iadesi i\u00e7in yaratacakt\u0131r: \u201cMuhakkak ki Allah kabirde yatanlar\u0131 diriltecektir.\u201d[30]<\/a> Cennet ehlinin Allah Azze ve Celle ile keyfiyet, te\u015fbih ve cihet olmaks\u0131z\u0131n kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131\/g\u00f6rmesi, velev ki bu kimseler b\u00fcy\u00fck g\u00fcnah sahibi olsun, hakt\u0131r. \u015eefaat hakt\u0131r. Hz. Ai\u015fe (r.anha), Hz. Hatice (r.anha)\u2019dan sonra d\u00fcnya kad\u0131nlar\u0131n\u0131n en faziletlisi, m\u00fcminlerin annesidir. Zinadan ve Raf\u0131zilerin onun hakk\u0131nda s\u00f6yledikleri s\u00f6zlerden beridir. Kim ona zina isnad\u0131nda bulunursa o veledi zinad\u0131r. Cennet ehlinin cennette, cehennem ehlinin de cehennemde ebedi oldu\u011funa inan\u0131r\u0131z. Allah Azze ve Celle m\u00fcminler hakk\u0131nda: \u201cOnlar cennet ehlidir. Orada ebedi kalacaklard\u0131r.\u201d[31]<\/a> K\u00e2firler hakk\u0131nda: \u201cOnlar cehennem ehlidir. Orada ebedi kalacaklard\u0131r\u201d[32]<\/a> buyurmu\u015ftur.[33]<\/a><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n \u0130fade etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu g\u00f6r\u00fc\u015fler, bu \u00fcmmetin \u0130mam\u0131 Ebu Hanife\u2019nin bidat ehline olan vasiyetinden sadece bir b\u00f6l\u00fcm olup baz\u0131 lafzi ihtilaflar hari\u00e7 Ehlis\u00fcnnet\u2019in \u00fczerinde ittifak etti\u011fi inan\u00e7 esaslar\u0131d\u0131r. Dikkat edilirse yukar\u0131da yaz\u0131lan her bir madde \u00fczerinde bug\u00fcn bir tak\u0131m ku\u015fkular uyand\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Her f\u0131rsatta Ehlis\u00fcnnet\u2019e di\u015f bileyen, ak dedi\u011fine kara diyen kesimlere kar\u015f\u0131, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n uyan\u0131k olmalar\u0131 ve inan\u00e7lar\u0131n\u0131 onlar\u0131n zehirli oklar\u0131ndan muhafaza etmeleri, ahiretleri i\u00e7in bir zorunluluk haline gelmi\u015ftir. Onun i\u00e7in bu esaslar iyice bellenmeli, gelecek nesillere belletilmeli, Ehlis\u00fcnnet\u2019e mu\u011fayir her g\u00f6r\u00fc\u015ften y\u00fcz \u00e7evrilmelidir. Zira kurtulu\u015f buna ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bu makaleyi okuyanlar i\u00e7in tavsiye yaz\u0131: “Tarihsel S\u00fcre\u00e7te \u0130tikadi Mezhepler”<\/a><\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n Kaynak\u00e7a<\/strong><\/p>\n\n\n\n [1]<\/a> Tirmizi, \u0130man, \u0130bni Mace, Fiten Hamd hakk\u0131yla hamde lay\u0131k olan, \u00e2lemlerin Rabbi, din g\u00fcn\u00fcn\u00fcn sahibi, g\u00fcnahlar\u0131 \u00e7ok\u00e7a ba\u011f\u0131\u015flayan, \u015fefkat sahibi Allah\u2019ad\u0131r. Sal\u00e2t ve sel\u00e2m kendisiyle karanl\u0131klar\u0131n yerini ayd\u0131nl\u0131\u011fa b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131, canlar\u0131m\u0131zdan, mallar\u0131m\u0131zdan, e\u015f ve \u00e7ocuklar\u0131m\u0131zdan de\u011ferli, o kutlu Peygamber Hz. Muhammed (s.a.v)\u2019e ve onun pak \u00e2line ve yi\u011fitlikte ems\u00e2li g\u00f6r\u00fclmemi\u015f ash\u00e2b\u0131nad\u0131r. Hayat\u0131n her alan\u0131na h\u00e2kim olmaya ba\u015flayan Post modern d\u00fcnya anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n, […]<\/p>\n","protected":false},"author":28,"featured_media":4310,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3803"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/28"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3803"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3803\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5257,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3803\/revisions\/5257"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4310"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3803"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3803"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3803"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n\n\n\n
[2]<\/a> \u015eerh\u2019u Vasiyyeti \u0130mam Ebi Hanife Ekmeleddin Muhammed \u0130bni Muhammed Baberti el\u2019Hanefi, Daru\u2019l Fetih, s. 50 51
[3]<\/a> \u015eerh\u2019u Akideti\u2019t Tahaviyye \u0130mam Baberti Kutubu\u2019s Sekafe, s. 114. Ayr\u0131ca ayn\u0131 sayfada \u015eafii ulemas\u0131n\u0131n ameller hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc kemaliyat i\u00e7indir s\u00f6z\u00fcne bak\u0131labilir.
[4]<\/a> M\u00fcnafikun 1
[5]<\/a> Bakara 146
[6]<\/a> \u015eerh\u2019u Vasiyyeti \u0130mam Ebi Hanife, \u0130mam Baberti s. 64
[7]<\/a> Ayn\u0131 eser, s. 68
[8]<\/a> Ayn\u0131 eser, s. 70
[9]<\/a> Ayn\u0131 eser, s. 74
[10]<\/a> Ayn\u0131 eser, s. 78-79-8)
[11]<\/a> Ayn\u0131 eser, s. 87
[12]<\/a> Ayn\u0131 eser, s. 93
[13]<\/a> Vak\u0131a 10-12
[14]<\/a> Ayn\u0131 eser, s. 98
[15]<\/a> \u0130stikamet yaz\u0131lar\u0131, c. 1 Ebubekir Sifil, s. 140-141
[16]<\/a> Vasiyyeti \u0130mam Ebi Hanife, \u0130mam Baberti, s. 104
[17]<\/a> Rum 40
[18]<\/a> Nisa 1
[19]<\/a> Ayn\u0131 eser, s. 109-110
[20]<\/a> Nesefi, \u0130sl\u00e2m Ak\u00e2idi, r\u0131z\u0131k b\u00f6l\u00fcm\u00fc
[21]<\/a> Muhammed 38
[22]<\/a> \u015eerh\u2019u Vasiyyeti \u0130mam Ebi Hanife, \u0130mam Baberti, s. 112-113
[23]<\/a> Ayn\u0131 eser, s. 114-115
[24]<\/a> Kamer 52-53
[25]<\/a> Al-i \u0130mran 133
[26]<\/a> Al-i \u0130mran 131
[27]<\/a> Enbiya 47
[28]<\/a> \u0130sra 14
[29]<\/a> Ayn\u0131 eser, s. 120-121
[30]<\/a> Hac 7
[31]<\/a> Bakara 82
[32]<\/a> Bakara 39
[33]<\/a> Ayn\u0131 eser, s. 129<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"