{"id":3921,"date":"2020-09-10T11:41:34","date_gmt":"2020-09-10T08:41:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/?p=3921"},"modified":"2022-10-21T19:11:40","modified_gmt":"2022-10-21T16:11:40","slug":"turkce-siyer-calismalari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/turkce-siyer-calismalari\/","title":{"rendered":"T\u00fcrk\u00e7e Siyer \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131"},"content":{"rendered":"\n

Siyer, s\u00eere kelimesinin \u00e7o\u011fuludur. S\u00f6zl\u00fckte, iyi ya da k\u00f6t\u00fc tutulan yol, hayat tarz\u0131, gidi\u015fat anlamlar\u0131na gelir. Bir ilim dal\u0131 olarak siyerin, Peygamberimiz\u2019in (s.a.v)<\/sup> do\u011fumundan vefat\u0131na kadar olan b\u00f6l\u00fcm\u00fc, tarihin belli bir d\u00f6nemini anlatmas\u0131 sebebiyle tarih ilmi; Peygamberimiz\u2019in (s.a.v)<\/sup> s\u00f6z, fiil ve takrirleriyle ilgilenmesi sebebiyle de hadis ilmiyle alakal\u0131d\u0131r.[1]<\/a><\/p>\n\n\n\n

M\u00fcsl\u00fcman olan her toplum gibi T\u00fcrkler de M\u00fcsl\u00fcman olduktan sonra \u0130slam\u2019\u0131 tan\u0131ma \u00e7abas\u0131 i\u00e7ine girmi\u015flerdir. T\u00fcrkler \u0130slami bilgilerini ilk olarak s\u00f6zl\u00fc edebiyattan alm\u0131\u015f, daha sonra ise hadis kitaplar\u0131, siyer, genel \u0130slam tarihi, k\u0131sas\u0131 enbiy\u00e2 gibi yaz\u0131l\u0131 kaynaklara ula\u015fm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrklerin \u0130slam\u2019\u0131 ve Peygamberimizi (s.a.v)<\/sup> tan\u0131ma gayretleri, sonucunda bir\u00e7ok alanda eser vermelerine olanak sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar\u0131n en \u00f6nemli b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc \u201csiyer\u201d olu\u015fturur. Bu k\u0131s\u0131mda yaz\u0131lan ilk eserler, genellikle Arap\u00e7a ve Fars\u00e7a eserlerin \u00e7evrileri olmakla birlikte ilerleyen zamanlarda bir\u00e7ok T\u00fcrk\u00e7e telif eser de verilmi\u015ftir. T\u00fcrk\u00e7e siyer kitaplar\u0131n\u0131 \u015fekil ve i\u00e7erik a\u00e7\u0131s\u0131ndan mensur<\/strong>, manzum<\/strong> ve mensur-manzum<\/strong> olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 k\u0131s\u0131mda inceleyebiliriz:<\/p>\n\n\n\n

Mensur siyer kitaplar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Siyer kitaplar\u0131 genel olarak nesir \u015feklinde yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Buna, B\u00e2k\u00ee\u2019nin \u201cMealim\u00fc\u2019l-yakin fi sireti seyyidi\u2019l-m\u00fcrselin\u201d adl\u0131 eserini ve Manisal\u0131 Mahmud\u2019un \u201cel-Mevahib\u00fc\u2019l-led\u00fcniyye bi\u2019l-minahi\u2019l-muhammediyye\u201d adl\u0131 eserini \u00f6rnek olarak g\u00f6sterilebilir.<\/p>\n\n\n\n

Manzum siyer kitaplar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Okuyucunun akl\u0131nda daha kolay kalmas\u0131 i\u00e7in \u015fiir formunda yaz\u0131lm\u0131\u015f siyer eserleridir. Bu eserler altm\u0131\u015f \u00fc\u00e7 ile doksan dokuz beyit aras\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu esere \u00f6rnek olarak M\u00fcnir\u00ee\u2019nin \u201cSiyer-i nebi\u201d adl\u0131 eserini g\u00f6sterebiliriz.<\/p>\n\n\n\n

Manzum-Mensur siyer kitaplar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130\u00e7erisinde bulunan \u015fiirlerle birlikte genellikle nesrin a\u011f\u0131rl\u0131kta oldu\u011fu eserlerdir. Buna, T\u00fcrk edebiyat\u0131n\u0131n ilk m\u00fcstakil siyer eserini veren Mustafa Darir\u2019in \u201cS\u00eeret\u2019\u00fcn-nebi\u201d adl\u0131 eseri \u00f6rnek olarak verilebilir.[2]<\/a> <\/p>\n\n\n\n

Muhteva bak\u0131m\u0131ndan siyer kitaplar\u0131<\/p>\n\n\n\n

Mevlit               Hicretname              Esma-i \u015ferif                Gazav\u00e2t-\u0131 \u015ferif              \u015eemail-i \u015ferif<\/p>\n\n\n\n

           Miraciye                 Hilye-i \u015ferif             Neseb-i \u015ferif                  Delail-i n\u00fcb\u00fcvve               Hukuk-Has\u00e2is<\/p>\n\n\n\n

Mevlit Manzumeleri:<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hz. Peygamber\u2019in do\u011fum g\u00fcn\u00fcn\u00fc, d\u00fcnyaya geli\u015fini anlatan eserlerdir.<\/p>\n\n\n\n

Mir\u00e2ciye veya Mira\u00e7nameler:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hz. Peygamber\u2019in mirac\u0131n\u0131 anlatan eserlerdir.<\/p>\n\n\n\n

Hicretnameler:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hz. Peygamber\u2019in hicretini anlatan eserlerdir<\/p>\n\n\n\n

Hilye-i <\/strong>\u015f<\/strong>erifeler<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n

Hz. Peygamber\u2019in, boyu, y\u00fcz\u00fc, g\u00f6zleri, ka\u015flar\u0131, y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc gibi cism\u00ee s\u0131fatlar\u0131n\u0131 anlatan eserlerdir.<\/p>\n\n\n\n

Esma-i <\/strong>\u015f<\/strong>erife:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hz. Peygamber\u2019in isimlerinden bahseden eserlerdir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Neseb-i <\/strong>\u015e<\/strong>erif:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hz. Peygamber\u2019in, Hz. \u00c2dem\u2019den ba\u015flayarak, nesebinin silsilesini konu edinen eserlerdir.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Gazav\u00e2t-\u0131 Neb\u00ee:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hz. Peygamber\u2019in asker\u00ee faaliyetlerini anlatan eserlerdir.<\/p>\n\n\n\n

Del\u00e2il-i N\u00fcb\u00fcvve:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hz. Peygamber\u2019in, vahyin inmeden \u00f6nceki ve sonraki zamanlarda zuhur eden peygamberlik al\u00e2metlerini anlatan eserlerdir.<\/p>\n\n\n\n

\u015eemail-i <\/strong>\u015e<\/strong>erife:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hz. Peygamber\u2019in huylar\u0131n\u0131, s\u00f6zlerini, sohbetlerini, ibadet etmesini, elbiselerini, yemek yemesini ve s\u00e2ir davran\u0131\u015flar\u0131 ve hareketlerinin t\u00fcm\u00fcn\u00fc anlatan eserlerdir.<\/p>\n\n\n\n

Hukuk ve Has\u00e2is:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hz. Peygamber\u2019in d\u00fcnya ve ahiretteki haklar\u0131, m\u00fcminlerin \u00fczerindeki haklar\u0131 ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n onun kar\u015f\u0131s\u0131ndaki tutum ve davran\u0131\u015flar\u0131ndan bahseden eserlerdir.[3]<\/a><\/p>\n\n\n\n

Siyer \u0130lminin Tanzimat ve Cumhuriyete Kadar Olan D\u00f6nemi:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Siyer ilmi, Tanzimat ve Cumhuriyete kadar edebiyat\u0131n konusu olmas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda \u0130slami ilimlerde m\u00fcstakil bir yere sahip olmay\u0131p Hadis ilminin bir alt dal\u0131 olarak incelenmekteydi.<\/p>\n\n\n\n

Peygamberimizin hayat\u0131, T\u00fcrk toplum hayat\u0131na girmesinden Tanzimat devrine kadar k\u0131ssalar ve menk\u0131beler etraf\u0131nda anlat\u0131la gelmi\u015fti. XIX. Y\u00fczy\u0131lda \u015farkiyat\u00e7\u0131lar\u0131n siyer ilminin kaynaklar\u0131n\u0131n g\u00fcvenirlili\u011fi ve metodu hususunda yapm\u0131\u015f oldu\u011fu ele\u015ftiriler \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda bu hususta baz\u0131 tart\u0131\u015fmalara yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Bunun sonucunda iki y\u00f6ntem belirlendi.<\/p>\n\n\n\n

Birinci y\u00f6ntem,<\/strong> g\u00fcvenilir rivayetlerle beraber edebiyat \u00e7izgisini devam ettiren gelenek\u00e7i metottur. Bu gruba \u00f6rnek olarak D\u00fczceli Yusuf Suat\u2019\u0131n eserini zikredebiliriz.<\/p>\n\n\n\n

\u0130kinci y\u00f6ntem<\/strong> ise mucizeler ve k\u0131ssalarla \u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f olan peygamberimizin hayat\u0131n\u0131 rasyonel bir hale sokan reformcu bir y\u00f6ntemdir. Bu y\u00f6nteme \u00f6rnek olarak: \u0130zzet Derveze ve Muhammet Heykel\u2019in eserleridir.<\/p>\n\n\n\n

Cumhuriyet d\u00f6neminde gelindi\u011finde ise bask\u0131lar ve politikalar sebebiyle sahih rivayetler dahi g\u00f6z ard\u0131 edilecek \u015fekilde bir metot benimsenmi\u015ftir. Bunu m\u00fcfredat program\u0131nda \u015fu s\u00f6zler ifade edilmi\u015ftir: \u0130slam dinini insanlara \u00f6\u011freten zat; Hz. Muhammed\u2019dir. Hz. Muhammed\u2019in hayat\u0131 ve ahlak\u0131 hakk\u0131nda (muhtasar bir surette) yaln\u0131z tarihi hakikatler s\u00f6ylenecek, \u00e7ocuklar\u0131 al\u00e2kadar etmeyen tafsilattan sarf-\u0131 nazar edilecektir. Mucizelerden ve harikulade menk\u00eebelerden bahis olunmayacakt\u0131r.(\u0130lk Mektepler M\u00fcfredat Program\u0131, 1926: 46)[4]<\/a><\/p>\n\n\n\n

Sonu\u00e7 olarak, siyer yaz\u0131m\u0131nda sahih nakillerle birlikte olaylar\u0131 sebep-sonu\u00e7 bi\u00e7iminde ele alarak okuyuculara aktarmam\u0131z daha do\u011fru sonu\u00e7lara ula\u015fmam\u0131za fayda sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu makaleyi okuyanlar i\u00e7in tavsiye yaz\u0131: “\u015eematik Cahiliye D\u00f6nemi”<\/a><\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Kaynak\u00e7a<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

[1]<\/a> Dini Kavramlar S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc (D.i.b) s.597
[2]<\/a> Tergib, Ayhan, Siyer Yaz\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve T\u00fcrklerin Siyer \u0130lmine Katk\u0131lar\u0131, Uluslararas\u0131 Sosyal Ara\u015ft\u0131rmalar Dergisi; Klasik T\u00fcrk Edebiyat\u0131n\u0131n Kaynaklar\u0131 \u00d6zel Say\u0131s\u0131.
[3]<\/a> Tergib, Ayhan, Klasik T\u00fcrk Edebiyat\u0131n\u0131n Kaynaklar\u0131, \u00d6zel Say\u0131s\u0131.
[4]<\/a> Dumlup\u0131nar \u00dcniversitesi, Sosyal Bilimler Dergisi 43. Say\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Siyer, s\u00eere kelimesinin \u00e7o\u011fuludur. S\u00f6zl\u00fckte, iyi ya da k\u00f6t\u00fc tutulan yol, hayat tarz\u0131, gidi\u015fat anlamlar\u0131na gelir. Bir ilim dal\u0131 olarak siyerin, Peygamberimiz\u2019in (s.a.v) do\u011fumundan vefat\u0131na kadar olan b\u00f6l\u00fcm\u00fc, tarihin belli bir d\u00f6nemini anlatmas\u0131 sebebiyle tarih ilmi; Peygamberimiz\u2019in (s.a.v) s\u00f6z, fiil ve takrirleriyle ilgilenmesi sebebiyle de hadis ilmiyle alakal\u0131d\u0131r.[1] M\u00fcsl\u00fcman olan her toplum gibi T\u00fcrkler de […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4281,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[599],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3921"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3921"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3921\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5229,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3921\/revisions\/5229"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4281"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3921"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3921"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3921"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}