{"id":3933,"date":"2020-09-10T11:52:19","date_gmt":"2020-09-10T08:52:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/?p=3933"},"modified":"2022-10-17T17:09:25","modified_gmt":"2022-10-17T14:09:25","slug":"prof-dr-adnan-demircan-hoca-ile","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/prof-dr-adnan-demircan-hoca-ile\/","title":{"rendered":"Prof. Dr. Adnan Demircan Hoca ile \u0130sl\u00e2m Davetinin Mekke D\u00f6nemi \u00dczerine Konu\u015ftuk"},"content":{"rendered":"\n<p><em>Adnan Demircan Hoca, \u0130slam tarihinin ilk d\u00f6nemlerine ili\u015fkin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla biliniyor. Cahiliye Araplar\u0131ndan Emev\u00eelere 23 kitab\u0131yla sahan\u0131n telif eser ve tarafs\u0131z yakla\u015f\u0131m problemlerini a\u015fmaya gayret ediyor. Mekke dosyam\u0131z m\u00fcnasebetiyle ricam\u0131z\u0131 k\u0131rmayarak sorular\u0131m\u0131z\u0131 cevaplad\u0131. Nazik icabeti i\u00e7in hocam\u0131za te\u015fekk\u00fcr ediyoruz.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>1. Adnan Demircan Hocam, dilerseniz siyerle ilgili ki\u015fisel tarihinizle ba\u015flayal\u0131m. Siyere olan ilginiz nas\u0131l ba\u015flad\u0131, neydi sizi bu alana \u00e7eken hususlar?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Siyere ilgim \u00fcniversite y\u0131llar\u0131nda hocalar\u0131m\u0131z\u0131n kitap tavsiyesiyle ve Hz. Peygamber\u2019in (sas) hayat\u0131 ve d\u00f6neminin anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u0130sl\u00e2m tarihi dersiyle ba\u015flad\u0131 diyebilirim. Daha \u00f6nce okudu\u011fum baz\u0131 kitaplar olmu\u015fsa da bilin\u00e7li ilgi \u00fcniversite y\u0131llar\u0131na dayan\u0131r. Bu arada bana \u0130sl\u00e2m Tarihi\u2019ni sevdiren Prof. Dr. \u0130hsan S\u00fcreyya S\u0131rma Hocam\u0131 da anmam gerekir. Atat\u00fcrk \u00dcniversitesi \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi\u2019nde birinci s\u0131n\u0131fta dersimize gelmi\u015f ve \u201cMekke D\u00f6nemi ve \u0130\u015fkence\u201d kitab\u0131n\u0131 teksir olarak bize vermi\u015fti. Bu teksir n\u00fcshay\u0131 hala saklar\u0131m. Hoca\u2019n\u0131n tarz\u0131 ve samimiyeti, derse ayr\u0131 bir ruh veriyordu. Hem Hz. Peygamber d\u00f6nemine hem de siyere Hoca\u2019n\u0131n derslerinde ayr\u0131 bir ilgi duymaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131 hat\u0131rl\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n<p>Sel\u00e7uk \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nde \u0130sl\u00e2m Tarihi ve Uygarl\u0131\u011f\u0131 alan\u0131nda y\u00fcksek lisans ve doktora e\u011fitimini tamamlad\u0131m. Burada da siyer alan\u0131yla ilgili derslerimizin bize \u00f6nemli katk\u0131lar\u0131 oldu. Ele ald\u0131\u011f\u0131m konular, siyere ve hatta cahiliye d\u00f6nemine gitmemizi zorunlu hale getiriyordu. Bu sebeple \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131 milad\u00ee 500-750 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki d\u00f6nem yo\u011funla\u015ft\u0131rd\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2. Konuya \u0130brahim\u00ee gelene\u011fin bizce kay\u0131p halkas\u0131yla girizg\u00e2h yapal\u0131m. Vahiy tarihinde Mekke ile ilk defa Hz. \u0130brahim ve \u0130smail\u2019le tan\u0131\u015f\u0131yoruz; fakat Hz. \u0130brahim sonras\u0131nda o\u011flu taraf\u0131ndan hanif gelene\u011fin b\u00f6lgede nas\u0131l s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc meselesi kay\u0131p bir halka sanki. K\u00e2be\u2019nin in\u015fas\u0131 ve C\u00fcrh\u00fcml\u00fclerden evlili\u011fi sonras\u0131nda Hz. \u0130smail\u2019in nas\u0131l bir m\u00fccadele verdi\u011fine ve bu b\u00f6lgeyi son peygamber i\u00e7in nas\u0131l haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131na dair kaynaklarda bilgi var m\u0131 acaba?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Hz. \u0130brahim\u2019in Mekke\u2019ye geldi\u011fi ve Hz. \u0130smail\u2019in burada peygamber olarak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 hem Arap gelene\u011finin bilgi kaynaklar\u0131ndan hem de Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Kerim\u2019den bilinmektedir. Hz. \u0130brahim\u2019in ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nem m.\u00f6. 2200-2000 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla Hz. Peygamber\u2019in ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemle Hz. \u0130brahim\u2019in ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve Mekke ile ili\u015fki kurdu\u011fu d\u00f6nem aras\u0131nda yakla\u015f\u0131k 2500 y\u0131l var. Hz. \u0130smail d\u00f6nemi de \u00f6yle. Bu durumda elimizdeki tarih\u00ee bilgiler, onlar\u0131n faaliyetleri ve bu faaliyetlerin etkisi hakk\u0131nda ikna edici tespitlerde bulunmam\u0131za imk\u00e2n vermemektedir. Mekke ve civar\u0131nda daha ba\u015far\u0131l\u0131 bir tebli\u011f faaliyeti olmu\u015fsa da bunun b\u00fct\u00fcn Araplar\u0131 etkileyecek bir boyuta ula\u015ft\u0131\u011f\u0131na dair elimizde delil mevcut de\u011fil. En az\u0131ndan g\u00fcneyde ve kuzeyde yap\u0131lan kaz\u0131lardan hareketle putperestli\u011fin, tevhit inanc\u0131yla birlikte ya\u015famaya devam etti\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. Hz. \u0130brahim\u2019in ve Hz. \u0130smail\u2019in ya\u015fad\u0131klar\u0131 d\u00f6nemde tebli\u011f ettikleri tevhit inanc\u0131n\u0131n zamana yay\u0131larak \u015firk unsurlar\u0131yla kar\u0131\u015fm\u0131\u015f olmas\u0131 muhtemeldir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n do\u011fdu\u011fu co\u011frafyada putperestler de, Yahudi ve Hristiyanlar da din\u00ee geleneklerini Hz. \u0130brahim\u2019le ili\u015fkilendiriyorlard\u0131. Bu ili\u015fkinin canl\u0131 olarak mevcudiyeti Araplar\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n Hz. \u0130brahim\u2019in ve Hz. \u0130smail\u2019in tebli\u011flerine de\u011fer verdiklerini ve onu sahiplendiklerini g\u00f6stermektedir. Ancak putperestli\u011fin Arabistan\u2019daki ser\u00fcveninin a\u00e7\u0131klamaya ihtiya\u00e7 duyulan bir\u00e7ok y\u00f6n\u00fcn\u00fcn oldu\u011funu da s\u00f6ylemeliyiz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>3. Hz. Peygamberimizin (sas) hemen \u00f6ncesinde Mekke toplumunun niteli\u011fi eskiden beri tart\u0131\u015fma konusu biliyorsunuz. Hatta Hz. Peygamber\u2019in (sas) Do\u011fdu\u011fu \u00c7evre ve Toplum kitab\u0131n\u0131n ilk yaz\u0131s\u0131nda, M\u00fcsl\u00fcman tarih\u00e7ilerin cahiliye insanlar\u0131n\u0131 ele\u015ftirme e\u011filimine de\u011finiyorsunuz. Ayn\u0131 krizi bug\u00fcn bir\u00e7ok insan ya\u015f\u0131yor. Peygamberin gelmesine olan ihtiyac\u0131 ve vahyin ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131rken cahiliye Mekke\u2019sini yerin dibine sokuyor; lakin yine Hz. Peygamber\u2019in ve vahiy dilinin Araplardan se\u00e7ilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ayn\u0131 toplumu asil ve se\u00e7kin hususiyetleriyle an\u0131yoruz. Nedir do\u011fru yakla\u015f\u0131m hocam?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Cahiliye ile ilgili alg\u0131m\u0131zda s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011finiz yerici yakla\u015f\u0131m\u0131n etkileri bariz bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fclmektedir. Allah\u2019\u0131n g\u00f6nderdi\u011fi son el\u00e7i, Araplar aras\u0131ndan ve VI.-VII. as\u0131r Mekke\u2019sinden se\u00e7ilmi\u015ftir. Bu toplumun sapmalar\u0131 ve yanl\u0131\u015flar\u0131 vard\u0131 ki \u00f6ncelikle onlar\u0131, daha sonra da b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 d\u00fczeltecek olan bir peygamber g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bunu s\u00f6ylemek elbette yanl\u0131\u015f de\u011fildir. Ancak b\u00fct\u00fcn yanl\u0131\u015flar\u0131 bir d\u00f6neme atfetmek, bir d\u00f6nemde sadece yanl\u0131\u015flar\u0131n meydana geldi\u011fini iddia etmek do\u011fru olmasa gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p>Hz. Peygamber Mekkelilerle m\u00fccadele ederken onlar\u0131n yanl\u0131\u015flar\u0131n\u0131 d\u00fczeltiyor, do\u011fru ve erdemli davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 daha da olgunla\u015ft\u0131r\u0131yordu. Hz. Peygamber\u2019in m\u00fccadelesini sadece olumsuz bir zeminde meydana gelmi\u015f bir m\u00fccadele olarak nitelendirmek do\u011fru olmaz. Allah El\u00e7isi, hayat\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7te ikisini her y\u00f6n\u00fcyle yerdi\u011fimiz ve yerin dibine bat\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir toplum i\u00e7erisinde ge\u00e7irmi\u015ftir. Oysa kendisi hayat\u0131yla ve davran\u0131\u015flar\u0131yla insanlar i\u00e7in \u00f6rnek bir ki\u015filik oldu\u011fu gibi, arkada\u015flar\u0131 aras\u0131nda da bu \u00f6zelliklere sahip ba\u015fka kimseler vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Allah Res\u00fbl\u00fc bu toplumda \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fctt\u00fc, ticaret yapt\u0131, arkada\u015fl\u0131klar kurdu, kom\u015fuluk ve akrabal\u0131k ili\u015fkileri geli\u015ftirdi. Sonu\u00e7 itibariyle her toplumda iyilikler oldu\u011fu gibi k\u00f6t\u00fcl\u00fckler de vard\u0131r. \u0130sl\u00e2m iyilikleri koruyup geli\u015ftirmi\u015f k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri ise engellemi\u015ftir. Herhangi bir toplumu ele ald\u0131\u011f\u0131n\u0131zda ayn\u0131 durumun onlar i\u00e7in de s\u00f6z konusu oldu\u011funu s\u00f6ylememiz m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u015eunu s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmasa gerektir: \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n geldi\u011fi co\u011frafya ve toplum, insanl\u0131\u011f\u0131n ortalamas\u0131n\u0131 ifade eder. Hz. Peygamber\u2019in m\u00fccadelesini meselenin bu y\u00f6n\u00fcn\u00fc dikkate almadan anlamland\u0131rmak olduk\u00e7a zordur.<\/p>\n\n\n\n<p>Hz. Peygamber \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 tebli\u011f ederken muhatap oldu\u011fu insanlar\u0131n diliyle konu\u015fmu\u015f; onlar\u0131n anlad\u0131\u011f\u0131 kavramlar\u0131 kullanm\u0131\u015f; dini Allah\u2019a has k\u0131lmak \u00fczere onlar\u0131 muhatap kabul ederek hak inanca davet etmi\u015ftir. Dini tebli\u011f etmenin ba\u015fka bir yolu da yoktu. Bilindi\u011fi gibi Hz. Peygamber\u2019in muhataplar\u0131 Allah\u2019a inan\u0131yorlard\u0131. Ancak onlar\u0131n Allah inanc\u0131, Allah\u2019\u0131n bizden istedi\u011fi inanc\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nanc\u0131, ahlak\u0131 ve ameli ar\u0131nd\u0131rmak i\u00e7in Hz. Peygamber, son ilahi mesaj\u0131 tebli\u011f etmi\u015ftir. Burada s\u00f6ylediklerimiz, Allah El\u00e7isi\u2019nin muhataplar\u0131n\u0131n hayatlar\u0131nda yanl\u0131\u015fl\u0131klar olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, baz\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n ya\u015fanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermez. Bilakis ya\u015fanan bir\u00e7ok s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n oldu\u011fu bilinmektedir. Bu manada g\u00fcn\u00fcm\u00fczde oldu\u011fu gibi Mekke toplumunda da do\u011frular\u0131n yan\u0131nda yanl\u0131\u015flar hayat bulabilmi\u015ftir. Biz toptan kabul ve toptan reddin yanl\u0131\u015f oldu\u011fu kanaatindeyiz. Olmas\u0131 gereken, sa\u011fl\u0131kl\u0131 yorum yapmam\u0131za imk\u00e2n verecek bir foto\u011fraf \u00e7ekmektir. Bu foto\u011fraf\u0131n \u00e7ekilmesi i\u00e7in de farkl\u0131 a\u00e7\u0131lar\u0131n hesap edilmesi gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>4. O zaman bu s\u00f6ylediklerinizi i\u00e7ine alacak \u015fekilde \u015funun hikmetini \u00f6\u011frenelim sizden: Sizce vahyin be\u015fi\u011fi olarak neden Mekke, ilk muhataplar olarak neden Araplar se\u00e7ildi? Bu soruyu \u00f6zellikle Kabile Topluluklar\u0131ndan Akide Toplumuna kitab\u0131n\u0131za ruh veren kadim k\u00fclt\u00fcrlerin \u0130sl\u00e2m dininin tarihsel ser\u00fcveni \u00fczerindeki etkisi ba\u011flam\u0131nda soruyoruz.<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ku\u015fkusuz vahyin ilk muhataplar\u0131n\u0131n neden Mekkeliler oldu\u011fu hususunda hakikati tam anlam\u0131yla ifade edebilecek bir bilgiye sahip oldu\u011fumuzu s\u00f6yleyemeyiz. Bu konuda yapaca\u011f\u0131m\u0131z yorumlar, hikmeti ara\u015ft\u0131rma kabilinden de\u011ferlendirilmelidir. Bunun \u00f6tesinde s\u00f6ylenebilecek fazla bir \u015feyimizin olmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. En az\u0131ndan Mekke\u2019nin ve vahyin nazil oldu\u011fu d\u00f6nemin se\u00e7ilmesi, Hz. Muhammed\u2019in peygamber olarak g\u00f6nderilmesi hususunda yapabilece\u011fimiz yorumlar\u0131n ihata edici olabilmesi i\u00e7in o d\u00f6nemi tam anlam\u0131yla bilmemiz gerekir. Oysa mevcut bilgilerimiz, ancak s\u0131n\u0131rl\u0131 tasvirler yapmam\u0131za imk\u00e2n vermektedir. Bu \u00e7er\u00e7eveyi belirledikten sonra \u015funu ifade edebiliriz ki Mekke ve civar\u0131 hem burada ya\u015fayan insanlar\u0131n yap\u0131s\u0131, hem din ve k\u00fclt\u00fcr\u00fc, hem de ekonomik ve siyasi \u00f6zellikleri bak\u0131m\u0131ndan dikkat \u00e7ekicidir. Esasen burada bir devletin bulunmamas\u0131, Hz. Peygamber\u2019in yapaca\u011f\u0131 tebli\u011fe kar\u015f\u0131 muhataplar\u0131n\u0131n tepkilerinin \u015fekillenmesinde ciddi anlamda etkili olmu\u015ftur. \u00d6te yandan Araplar aras\u0131nda kabileci bir yap\u0131n\u0131n h\u00e2kim olmas\u0131, bir taraftan Allah Res\u00fbl\u00fc\u2019n\u00fcn -\u00e7o\u011fu M\u00fcsl\u00fcman olmad\u0131\u011f\u0131 halde- ailesi taraf\u0131ndan korunmas\u0131na, ayr\u0131ca di\u011fer kabilelere mensup bir\u00e7ok m\u00fc\u015frikin \u0130sl\u00e2m\u2019a kar\u015f\u0131 diren\u00e7 g\u00f6stermesine sebep olmu\u015ftur. Hz. Peygamber\u2019in ortaya koydu\u011fu din\u00ee, sosyal, siyas\u00ee ve ekonomik de\u011fi\u015fimin bu vasatta ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011fundan hareketle s\u00f6z konusu d\u00f6nemin bu \u00f6zelliklerinin de dikkatten uzak tutulmamas\u0131 gerekti\u011fi ifade edilebilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>5. M\u00fcsaadenizle bir tersten okumaya ge\u00e7elim. \u0130sti\u015frak\u00ee yorum malumunuz: \u201c\u0130sl\u00e2m\u00ee \u00f6\u011fretinin Yahudi-H\u0131ristiyan kaynaklar\u0131 ya da Araplar\u0131n yan\u0131 ba\u015flar\u0131nda hayran olduklar\u0131 Hristiyan medeniyetlerinin tektanr\u0131c\u0131l\u0131k fikirleri \u00fczerindeki etkisi biliniyordu. Bu ger\u00e7ek, Muhammed\u2019in Mekke\u2019deki reform aray\u0131\u015f\u0131yla, Varaka gibi ehl-i kitap b\u00fcy\u00fcklerle g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri sonucu din\u00ee bir \u0131slahat d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle birle\u015fince, ortaya \u0130sl\u00e2m denen yeni sistemin ilk g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131\u2026\u201d Bizim i\u00e7in bu okuma bi\u00e7imini -din\u00ee de\u011fil tabi- tarihsel a\u00e7\u0131dan ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 k\u0131lan nedir sizce?<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Hz. Peygamber\u2019in getirdi\u011fi vahiy ve bu vahyin prati\u011fi ile ilgili binlerce belgenin, M\u00fcsl\u00fcmanlar taraf\u0131ndan mevsukiyeti tart\u0131\u015f\u0131lan baz\u0131 rivayetlere veya ba\u011flam\u0131ndan kopar\u0131larak okunan birtak\u0131m anlat\u0131mlara dayanarak Yahudi ve Hristiyan k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn etkisiyle bir din in\u015fa etti\u011fini ileri s\u00fcrmek, ilm\u00ee sorumluluk a\u00e7\u0131s\u0131ndan do\u011fru olamaz. \u00d6te yandan elimizdeki veriler Hz. Peygamber\u2019in getirdi\u011fi inanc\u0131n Hristiyan ve Yahudi inanc\u0131n\u0131n bir\u00e7ok tart\u0131\u015fmal\u0131 konular\u0131n\u0131 ve yanl\u0131\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fczeltme iddias\u0131 da ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Hz. Peygamber\u2019in g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc ki\u015filerin etkisinde kalarak bir din in\u015fa etti\u011fi iddias\u0131, modern d\u00f6nem insan\u0131n\u0131n hayalleriyle ve zanlar\u0131yla \u00fcretti\u011fi bir iddiad\u0131r. Kald\u0131 ki Hz. Peygamber\u2019in i\u015faret edilen g\u00f6r\u00fc\u015fmelerden s\u00f6z konusu etkinin meydana gelmi\u015f oldu\u011fu iddias\u0131, bir iddia olman\u0131n \u00f6tesinde bir ithamd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Varaka b. Nevfel ile yap\u0131lm\u0131\u015f olan k\u0131sa bir g\u00f6r\u00fc\u015fmenin yahut ba\u015fka Hristiyanlarla yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin \u0130sl\u00e2m dininin temelini olu\u015fturdu\u011fu iddias\u0131, \u0130sl\u00e2m dininin b\u00fct\u00fcn n\u00fczul s\u00fcrecine yay\u0131lmal\u0131d\u0131r ki temellendirilebilsin. Oysa Hz. Peygamber\u2019in yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmeler bir devaml\u0131l\u0131k ve insicam ta\u015f\u0131mamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca \u0130sl\u00e2m dininin inan\u00e7 sistemi, akidesi, ahlak\u0131 muamelat\u0131 uzun bir d\u00f6nemde ya\u015fanm\u0131\u015f ve tebli\u011f edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Hz. Peygamber\u2019in hayat\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda onun en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011finin getirdi\u011fi mesaj\u0131 hem yak\u00een bir bilgiyle kabul etmesi, hem de ya\u015famas\u0131d\u0131r. Ba\u015fka bir ifade ile s\u00f6ylemek gerekirse kendisi orucu tebli\u011f ederken di\u011fer M\u00fcsl\u00fcmanlardan daha fazla oru\u00e7 tutmu\u015f, namaz\u0131 tebli\u011f ederken onlardan daha fazla namaz k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fct\u00fcn ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131 Allah\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131na tahsis etmi\u015f; hi\u00e7bir zaman kendisi i\u00e7in herhangi bir maddi \u00e7\u0131kar temin etmeye y\u00f6nelmemi\u015f, \u00f6mr\u00fcn\u00fc \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 tebli\u011fe adam\u0131\u015f; her y\u00f6n\u00fcyle insanlara \u00f6rnek olan bir \u015fahsiyetin -ha\u015fa- bir \u015farlatan olarak g\u00f6sterilmesi insan akl\u0131yla alay etmenin bir ba\u015fka ifadesi olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>6. Siz \u0130sl\u00e2m Tarihinin \u0130lk D\u00f6neminde Birlikte Ya\u015fama Tecr\u00fcbesi kitab\u0131n\u0131zla ilgin\u00e7 bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yap\u0131yorsunuz. Oysa Mekke, genel kanaate g\u00f6re, d\u00fc\u015fmanla m\u00fccadele ve \u00e7ile d\u00f6nemi. Buradan farkl\u0131l\u0131klarla bir arada ya\u015fama tecr\u00fcbesini nas\u0131l \u00e7\u0131kar\u0131yorsunuz?<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n hedefi, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn ifsat etmek de\u011fil, \u0131slah etmektir. Hz. Peygamber b\u00fct\u00fcn hayat\u0131n\u0131 \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 tebli\u011f edebilece\u011fi vasatlar olu\u015fturmak, insanlarla hakkaniyet ve adalet \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde ili\u015fki kurmak gibi temel ilkeleri ihya etmek \u00fczere ge\u00e7irmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n tarihi di\u011fer din ve k\u00fclt\u00fcrlerle bir arada ya\u015fama ve onlarla iyi ili\u015fkiler kurma ba\u015far\u0131lar\u0131yla doludur. Belki M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n di\u011fer din mensuplar\u0131 ile de\u011fil kendi aralar\u0131nda kurduklar\u0131 ili\u015fkilerde siyasi \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n do\u011furdu\u011fu sorunlarla daha yo\u011fun bir \u015fekilde ilgilenmek zorunda olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylememiz sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m olur.<\/p>\n\n\n\n<p>Yahudilerin ve Hristiyanlar\u0131n \u0130sl\u00e2m d\u00fcnyas\u0131nda as\u0131rlar s\u00fcren uzun varl\u0131klar\u0131, onlar\u0131n din\u00ee hayatlar\u0131nda, ekonomik ve sosyal ili\u015fkilerinde \u00f6nemli at\u0131l\u0131mlar yapmalar\u0131na imk\u00e2n vermi\u015ftir. Ayn\u0131 \u015fekilde di\u011fer din mensuplar\u0131 da kendi inan\u00e7lar\u0131n\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n aras\u0131nda rahat bir \u015fekilde ya\u015fam\u0131\u015flar, k\u00fclt\u00fcrlerini geli\u015ftirmi\u015fler, dinleriyle ilgili kendi dilleriyle kitaplar yazabilmi\u015flerdir. Hz. Peygamber\u2019in Mekke\u2019de bu vasat\u0131 olu\u015fturamamas\u0131n\u0131n sebebi kendisi de\u011fil, muhatab\u0131 olan m\u00fc\u015friklerin tahamm\u00fcls\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Mekke\u2019de M\u00fcsl\u00fcmanlar bask\u0131ya maruz kalm\u0131\u015flar, ezilmi\u015fler, kendilerine haks\u0131zl\u0131klar yap\u0131lm\u0131\u015f, memleketlerinden s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fler ve cinayetlere maruz kalm\u0131\u015flard\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlara ra\u011fmen Hz. Peygamber m\u00fc\u015friklerle ileti\u015fim kurman\u0131n yollar\u0131n\u0131 bulmak i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00e7aba harcam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Medine d\u00f6nemine gelindi\u011finde Hz. Peygamber\u2019in her zaman sava\u015f meydana gelmeden \u00f6nce bar\u0131\u015f yolunu t\u00fcketti\u011fini, ba\u015fka \u00e7are kalmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda da sava\u015f\u0131 sadece sorunu giderici son se\u00e7enek olarak kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylememiz gerekir. Nitekim Allah Res\u00fbl\u00fc\u2019n\u00fcn onlarca askeri faaliyetine ra\u011fmen bu d\u00f6nemde hayat\u0131n\u0131 kaybeden insanlar\u0131n say\u0131s\u0131 olduk\u00e7a azd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Hz. Peygamber\u2019in kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 muameleye bak\u0131l\u0131rsa, onun m\u00fc\u015friklere kar\u015f\u0131 tutumunun olduk\u00e7a ku\u015fat\u0131c\u0131 ve iyi niyetli oldu\u011funu s\u00f6ylememiz m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Yine Yahudilerin Hz. Peygamber\u2019e kar\u015f\u0131 tutumlar\u0131ndaki tahamm\u00fcls\u00fczl\u00fc\u011fe ra\u011fmen onlarla ileti\u015fim kurma imk\u00e2nlar\u0131 arama tavr\u0131yla kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015flard\u0131r. Foto\u011frafa bir b\u00fct\u00fcn olarak bakmad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, Hz. Peygamber\u2019in hayat\u0131ndaki baz\u0131 olaylar\u0131n b\u00fct\u00fcnden kopar\u0131larak yorumlanmas\u0131 halinde bu d\u00f6nemi sadece sava\u015f d\u00f6nemi olarak tasvir edebiliriz. Ancak b\u00f6yle bir de\u011ferlendirme, eksik ve yanl\u0131\u015f olacakt\u0131r. Bize g\u00f6re Hz. Peygamber, dinin \u0131slah edici rol\u00fcn\u00fc ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece hem Mekke\u2019de ve hem de Medine\u2019de hayata ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. E\u011fer Mekkelilerin tahamm\u00fcl\u00fc olsayd\u0131 Allah El\u00e7isi, \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 burada ya\u015far, onlar\u0131n hayatlar\u0131na, din\u00ee ya\u015fant\u0131lar\u0131na bir nitelik kazand\u0131r\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>7. Cahiliye Mekke\u2019sinden sonra Hz. Peygamber yorumunda \u015fekillenen ikinci bir krize de\u011finelim dilerseniz. Bir tarafta menk\u0131be ve mucizelerle \u00f6r\u00fcl\u00fc, di\u011fer tarafta strateji ve ak\u0131lc\u0131 izahlarla aktar\u0131lan bir peygamber imaj\u0131 var. Peygamberimizin k\u00fc\u00e7\u00fckken g\u00f6\u011fs\u00fcn\u00fcn yar\u0131lmas\u0131, m\u00fc\u015frik bayramlara kat\u0131lmas\u0131n\u0131n engellenmesi, Bahira olay\u0131, ma\u011farada g\u00fcvercinin ve \u00f6r\u00fcmce\u011fin yuva tutmas\u0131 gibi mucize rivayetleri \u00fczerinden konuyu ele al\u0131rsak, sahih siyer anlat\u0131m\u0131 ve peygamber alg\u0131s\u0131 nas\u0131l olmal\u0131d\u0131r?<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u015faret etti\u011finiz gibi kaynaklar\u0131m\u0131zda iki farkl\u0131 peygamber anlat\u0131m\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. Bunlardan biri, bir be\u015fer olarak Hz. Muhammed\u2019in hayat\u0131 ve m\u00fccadelesini, duygular\u0131 ve ilgilerini ihtiva etmektedir. O, bir insan olarak elinden gelenin en iyisini yapmaya \u00e7al\u0131\u015fmakta, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 problemleri \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in sorumluluk y\u00fcklenmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Her y\u00f6n\u00fcyle bize \u00f6rnek olan, hayat\u0131m\u0131zda kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 bulunabilen, bizimle \u00f6rt\u00fc\u015fen bir hayattan s\u00f6z ediyoruz. Allah Res\u00fbl\u00fc\u2019n\u00fc anlatan bu metinlere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bir\u00e7ok a\u00e7\u0131dan kendimizi g\u00f6rebiliyoruz. \u0130\u015fte rivayetlerin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131nda anlat\u0131lan peygamber, bizim hayat\u0131m\u0131zda da kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan bir peygamberdir. Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Kerim\u2019in anlatt\u0131\u011f\u0131 Hz. Muhammed\u2019in de buna b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde uydu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Allah El\u00e7isi\u2019ne ilk inanan M\u00fcsl\u00fcmanlar, mucize g\u00f6rd\u00fckleri i\u00e7in inanm\u0131\u015f de\u011fillerdi. Onlar, kendilerinden olan ve daha \u00f6nce hayat\u0131n\u0131n bir\u00e7ok an\u0131na \u015fahit olduklar\u0131 ve ki\u015fili\u011fini bildikleri bir insan\u0131n Allah\u2019tan vahiy ald\u0131\u011f\u0131na inand\u0131lar. Bir be\u015ferin ilah\u00ee mesaj\u0131 tebli\u011f faaliyetinin etkisinde kald\u0131klar\u0131n\u0131, ona imanlar\u0131n\u0131n temelinde kendisine duyduklar\u0131 g\u00fcvenin yan\u0131 s\u0131ra getirdi\u011fi mesajdan etkilendiklerini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Hz. Peygamber\u2019den s\u00fcrekli mucize talebinde bulunanlar, M\u00fc\u015frikler ve ink\u00e2ra \u015fartlanm\u0131\u015f olanlard\u0131r. M\u00fcsl\u00fcmanlar, ba\u015ftan itibaren Allah Res\u00fbl\u00fc\u2019n\u00fcn do\u011fru s\u00f6yledi\u011fine inanarak \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 kabul etmi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ana hatlar\u0131yla anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu Peygamber\u2019in yan\u0131nda bir de hayat\u0131n\u0131n mucizev\u00ee boyutu anlat\u0131lan bir el\u00e7iden s\u00f6z edebiliriz. Kaynaklarda bu t\u00fcr rivayetler de vard\u0131r. Hz. Peygamber\u2019le ilgili mucizev\u00ee anlat\u0131mlarda zaman i\u00e7erisinde art\u0131\u015f meydana gelmi\u015f olmas\u0131, bu rivayetlerin tarih\u00e7i hassasiyetiyle ele al\u0131nmas\u0131n\u0131 zorunlu hale getirmektedir. Ancak bu tetkik, bir peygamberin mucize g\u00f6sterip g\u00f6sterememesi problemiyle ilgili de\u011fildir. Zira tarih\u00e7inin bu konuda menfi ya da m\u00fcspet anlamda ispat g\u00f6revi yoktur.<\/p>\n\n\n\n<p>Esasen M\u00fcsl\u00fcmanlar, peygamberlerin mucize g\u00f6sterebildiklerine, \u00fcstelik baz\u0131 peygamberlerin mucize g\u00f6sterdiklerine inanmaktad\u0131rlar. Nitekim Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Kerim\u2019de zikredilen baz\u0131 peygamberlerin eliyle ger\u00e7ekle\u015fen mucizeler anlat\u0131l\u0131r. Yine mucizenin Allah\u2019\u0131n dile\u011fiyle ve Allah taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen hakikatler oldu\u011funa da iman edilmektedir. Ancak burada s\u00f6z konusu edilen husus, Hz. Peygamber\u2019e nispet edilen mucizelerin hangilerinin tarih\u00ee ger\u00e7ekli\u011fe sahip oldu\u011fu, hangilerinin kurmaca, hangilerinin alg\u0131 sapmas\u0131 neticesinde yorumlanm\u0131\u015f do\u011fru rivayetler oldu\u011funa karar vermek i\u00e7in bu rivayetlerin kritik edilmesi gerekti\u011fidir. Aksi takdirde be\u015fer\u00ee y\u00f6n\u00fc vurgulanan peygamberle mucizevi y\u00f6n\u00fc vurgulanan Peygamber\u2019in ayn\u0131 ki\u015filik olup olmad\u0131\u011f\u0131 meselesi de g\u00fcndeme gelecektir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>8. Belki m\u00fcstakil \u00e7al\u0131\u015fma olarak ilk defa sizinle tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir konu var: \u0130sl\u00e2m tarihinde Arap-meval\u00ee ili\u015fkisinin izd\u00fc\u015f\u00fcmleri\u2026 Yazd\u0131klar\u0131n\u0131za bak\u0131l\u0131rsa, divan g\u00f6revinden f\u0131rkala\u015fma fakt\u00f6rlerine kadar meval\u00eenin bask\u0131nl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zkonusu. Peki, Mekke d\u00f6nemine nas\u0131l yans\u0131yor Arap-meval\u00ee ili\u015fkisi?<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Mevali denen Arap olmayan m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n yo\u011fun bir \u015fekilde \u0130sl\u00e2m\u2019a giri\u015fleri d\u00f6rt halife d\u00f6neminde ba\u015flam\u0131\u015f olmakla birlikte onlarla ili\u015fkiler \u00e7er\u00e7evesinde ortaya \u00e7\u0131kan sorunlar daha \u00e7ok Emeviler d\u00f6neminde g\u00fcndeme gelmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Hz. Peygamber\u2019in ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde Mekke\u2019de Arap olmayan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n say\u0131s\u0131 olduk\u00e7a azd\u0131. Burada daha \u00e7ok k\u00f6le olarak Mekke\u2019ye getirilen insanlardan s\u00f6z edilebilir. Di\u011fer taraftan bu insanlar\u0131n Mekke\u2019de fazla bir varl\u0131klar\u0131 mevzubahis de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p>Mevali kavram\u0131, Arap olmayan M\u00fcsl\u00fcman unsurlar i\u00e7in Emeviler d\u00f6neminde kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu da Arap k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden beslenen bir tercihtir.<\/p>\n\n\n\n<p>Hz. Peygamber d\u00f6neminde Arap olmayanlardan M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131 benimsemi\u015f birka\u00e7 ki\u015finin ismi \u00f6zellikle \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lmaktad\u0131r. Bunlardan biri Habe\u015f k\u00f6kenli olan Bilal, bir di\u011feri \u0130ran k\u00f6kenli Selman ve bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc de Rum k\u00f6kenli oldu\u011fu s\u00f6ylenen Suheyb\u2019tir. Kaynaklarda S\u00fcheyb\u2019in esasen Arap k\u00f6kenli oldu\u011funa dair rivayetler de mevcuttur. \u0130ster Arap olsun ister di\u011fer milletlere mensup olsun, bu ki\u015filerin Hz. Peygamber\u2019in emir ve tavsiyeleri do\u011frultusunda M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda sayg\u0131n bir konuma sahip olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Ancak daha \u00f6nce de ifade etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m gibi bu d\u00f6nemde Arap olmayan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n say\u0131s\u0131 olduk\u00e7a azd\u0131r. Emeviler zaman\u0131nda onlar\u0131n say\u0131s\u0131 artt\u0131k\u00e7a hem devlet y\u00f6netiminde daha \u00e7ok s\u00f6z sahibi olma, hem de devlet gelirlerinden paylar\u0131n\u0131 ve haklar\u0131n\u0131 alma \u00e7abalar\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu da ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak \u0130sl\u00e2m medeniyetinde bir k\u00fclt\u00fcrel ve siyasi \u00e7at\u0131\u015fmaya yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. \u015eunu ifade etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ki \u0130sl\u00e2m medeniyetinde mevalinin sahip oldu\u011fu g\u00fc\u00e7 ve etki ile Arap-mevali ili\u015fkisi ve \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n do\u011furdu\u011fu sonu\u00e7lar, \u00e7o\u011fu zaman fark\u0131nda olunmadan ihmal edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>9. Mekke d\u00f6nemine bir ba\u015fka a\u00e7\u0131dan, siyasal \u0130sl\u00e2m ya da din\u00ee devlet ba\u011flam\u0131nda yakla\u015facak olursak, Mekke ancak ahk\u00e2m\u0131 ve kurumlar\u0131yla Medine ile tamamlanan yar\u0131m bir s\u00fcre\u00e7 mi yoksa m\u00fcstakil bir din\u00ee ya\u015fant\u0131 safhas\u0131 m\u0131? Bu d\u00f6nemdeki devletsiz ve siyasalla\u015fmam\u0131\u015f din\u00ee tabloyu \u00f6\u011frenmek istiyoruz. Konu bug\u00fcn \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n iktidar talebi gibi tart\u0131\u015fmalarla malum, s\u0131k s\u0131k g\u00fcndeme geliyor.<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130sl\u00e2m, Hz. Peygamber\u2019e vahyedildi\u011fi andan itibaren bir dindir ve bu dini ya\u015fant\u0131 o d\u00f6nemde ya\u015fayan M\u00fcsl\u00fcmanlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131k ifade eder. Hz. Peygamber Medine\u2019de ya\u015farken vefat etmi\u015f M\u00fcsl\u00fcmanlar oldu\u011fu gibi Mekke\u2019de ya\u015farken de vefat etmi\u015f M\u00fcsl\u00fcmanlar vard\u0131r. \u00d6rne\u011fin Allah Res\u00fbl\u00fc\u2019n\u00fcn zevcesi Hz. Hatice validemiz Mekke\u2019de vefat etmi\u015ftir. Bu d\u00f6nemde ahk\u00e2m\u0131n bir\u00e7o\u011fu hen\u00fcz te\u015fri edilmemi\u015fti. Te\u015fri edilmeyen bu ahk\u00e2m sebebiyle onun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 din\u00ee hayat\u0131n ya da M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n eksik oldu\u011funu s\u00f6ylememiz m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Hz. Muhammed\u2019in peygamberli\u011fiyle ba\u015flayan \u0130sl\u00e2m s\u00fcreci ya da n\u00fczul d\u00f6nemi Allah Res\u00fbl\u00fc\u2019n\u00fcn irtihali ile son bulmu\u015ftur. Hz. Peygamber Mekke\u2019de de dini ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Devlet y\u00f6netimine sahip olmak, \u0130sl\u00e2m a\u00e7\u0131s\u0131ndan temel hedef de\u011fil, ara\u00e7t\u0131r. Burada esas olan, Allah\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131na uygun bir hayat ya\u015famakt\u0131r. Bireyin hem ferd\u00ee, hem de toplumsal hayat\u0131nda Allah\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 hedeflemesi ve g\u00f6zetmesi belirleyicidir. E\u011fer M\u00fcsl\u00fcman bunu ya\u015fayabiliyorsa o zaman ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ortam \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n h\u00e2kim oldu\u011fu ortamd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 bir siyas\u00ee proje olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmek ve buna yo\u011funla\u015fmak bizi baz\u0131 a\u00e7\u0131lardan zaafa d\u00fc\u015f\u00fcrmektedir. \u00d6rne\u011fin \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n ahlak\u0131, muamelat\u0131, sosyal ili\u015fkilerimiz, itikad\u00ee meselelerdeki ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve sadakatimiz geri plana itilebilmektedir. \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olarak d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, itikat, ahlak ve amelin siyasetten ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemesi gerekti\u011fini g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Hz. Peygamber de bu \u015fekilde ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 par\u00e7alayarak de\u011fil, bir b\u00fct\u00fcn olarak ya\u015famaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f ve onu M\u00fcsl\u00fcmanlara bu \u015fekilde \u00f6\u011fretmi\u015ftir. Hz. Peygamber d\u00f6neminde Mekke\u2019de de, Medine\u2019de de durum bundan ibarettir.<\/p>\n\n\n\n<p>Meseleye s\u0131rf iktidar a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bir\u00e7ok \u015feyin eksik kalmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olur. Buradaki s\u00f6zlerimizden iktidar\u0131n \u00f6nemsenmedi\u011fi anlam\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lmamal\u0131d\u0131r. S\u00f6ylemek istedi\u011fimiz \u015fey, vurgunun b\u00fct\u00fcne yap\u0131lmas\u0131 ve modern okumalar\u0131n, Peygamber Efendimiz d\u00f6nemine giydirilmemesidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Sonu\u00e7ta iktidarda olmak, Allah\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131na nail olmaya hizmet etmeyecekse M\u00fcsl\u00fcmanlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir kazan\u0131m de\u011fil, onlara y\u00fckt\u00fcr. M\u00fcsl\u00fcman, iktidardan uzaktayken de iktidardayken de imtihan edilir. \u0130ktidarda olmak, imtihan\u0131 kazanmak i\u00e7in yeterli de\u011fildir. \u0130ktidar g\u00fcc\u00fcn\u00fc do\u011fru bir \u015fekilde kullanmas\u0131 halinde M\u00fcsl\u00fcman imtihan\u0131 kazan\u0131r. Ku\u015fkusuz \u0130sl\u00e2m\u2019a bir b\u00fct\u00fcn olarak bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda konuyu iktidara sahip olma ekseninde de\u011fil, iyi birer M\u00fcsl\u00fcman olma iradesi ortaya koyup koyamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ba\u011flam\u0131nda de\u011ferlendirmeliyiz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>10. Hocam, yorduk sizi. Son olarak Mekke d\u00f6nemine veda ederken, bu s\u00fcre\u00e7ten g\u00fcn\u00fcm\u00fcz M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131karmas\u0131 gereken en \u00f6nemli ders nedir size g\u00f6re?<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Alaca\u011f\u0131m\u0131z ders, bir b\u00fct\u00fcn olarak \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n hayat\u0131m\u0131za h\u00e2kim k\u0131l\u0131nmas\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Hz. Peygamber\u2019in hayat\u0131n\u0131 par\u00e7alamak ve m\u00fccadelesini bu manada ay\u0131rmak \u00e7ok sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmasa gerekir. Burada ifade edilmesi gereken bir husus \u015fudur ki Allah Res\u00fbl\u00fc\u2019n\u00fcn hayat\u0131ndan, Mekke d\u00f6neminden ve Medine d\u00f6neminden ders alabilmemiz, o d\u00f6nemin oldu\u011fu gibi buraya ta\u015f\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131yla de\u011fil, d\u00f6nemin bug\u00fcn\u00fcn ko\u015fullar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde do\u011fru bir \u015fekilde okunmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Zira Mekke d\u00f6nemi ve Medine d\u00f6nemi tarihte bir defa ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r ve tekrar\u0131 yoktur. Ancak buradaki ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131ktan de\u011fer \u00fcretmek, onu hayat\u0131m\u0131za ta\u015f\u0131mak, hayat\u0131m\u0131zda anlamland\u0131rmak hem m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ve hem de bir M\u00fcsl\u00fcman olarak y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Adnan Demircan hocam, t\u00fcm ilim talipleri ve siyer salikleri ad\u0131na ger\u00e7ekten te\u015fekk\u00fcr ediyoruz\u2026<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ben te\u015fekk\u00fcr ediyor, ilginizin bereketli okumalara ve \u00e7al\u0131\u015fmalara d\u00f6n\u00fc\u015fmesini temenni ediyor, size, bize ve okuyucular\u0131m\u0131za m\u00fcmince bir hayat diliyor, selam ve muhabbetlerimi arz ediyorum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Adnan Demircan Hoca, \u0130slam tarihinin ilk d\u00f6nemlerine ili\u015fkin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla biliniyor. Cahiliye Araplar\u0131ndan Emev\u00eelere 23 kitab\u0131yla sahan\u0131n telif eser ve tarafs\u0131z yakla\u015f\u0131m problemlerini a\u015fmaya gayret ediyor. Mekke dosyam\u0131z m\u00fcnasebetiyle ricam\u0131z\u0131 k\u0131rmayarak sorular\u0131m\u0131z\u0131 cevaplad\u0131. Nazik icabeti i\u00e7in hocam\u0131za te\u015fekk\u00fcr ediyoruz. 1. Adnan Demircan Hocam, dilerseniz siyerle ilgili ki\u015fisel tarihinizle ba\u015flayal\u0131m. Siyere olan ilginiz nas\u0131l ba\u015flad\u0131, neydi sizi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4220,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[963],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3933"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3933"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3933\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4797,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3933\/revisions\/4797"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4220"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3933"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3933"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3933"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}