{"id":3988,"date":"2020-09-12T10:23:04","date_gmt":"2020-09-12T07:23:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/?p=3988"},"modified":"2022-10-17T16:49:28","modified_gmt":"2022-10-17T13:49:28","slug":"sosyal-medya-uzerine-muhammed-yazici-hoca-ile-soylesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/sosyal-medya-uzerine-muhammed-yazici-hoca-ile-soylesi\/","title":{"rendered":"Sosyal Medya \u00dczerine Muhammed Yaz\u0131c\u0131 Hoca ile S\u00f6yle\u015fi"},"content":{"rendered":"\n

Geli\u015fmenin gelenekteki k\u00f6klerini arayarak ba\u015flayal\u0131m. Sosyal medya olgusu b\u00fct\u00fcn i\u00e7eri\u011fiyle yeni bir olgu mu yoksa kadim birliklerle benzerlik ta\u015f\u0131yan y\u00f6nleri var m\u0131? Ge\u00e7mi\u015fte onun yerini tutan veya ona benzer bir mecran\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 merak ediyorum.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tek kelimeyle buna namaz cevab\u0131n\u0131 verebiliriz. Malum, \u0130slam insan f\u0131trat\u0131na hitap eden bir din. Hatta insan do\u011fas\u0131na en uygun ya\u015fam bi\u00e7imini \u0130slam vadediyor diyebiliriz. \u0130nsan nas\u0131l sosyalle\u015fmeye ihtiya\u00e7 duyan bir tabiata sahipse, \u0130slam da insana sosyalle\u015febilece\u011fi bir d\u00fczen emrediyor. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn \u0130slam\u2019\u0131n en \u00f6nemli emri olan namaz\u0131n bir ibadet olmas\u0131na ra\u011fmen toplu halde yap\u0131lmas\u0131 emredilmi\u015f. H\u00e2lbuki ibadetin \u00f6z\u00fcnde ki\u015finin Allah\u2019la irtibat\u0131n\u0131 kuran bir tabiat\u0131 var. Dolay\u0131s\u0131yla sakin bir ortamda ve tek ba\u015f\u0131na yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Fakat ilk defa \u0130slam toplu halde ibadeti emretmi\u015ftir. Hata namaza muhatap olmam\u0131z\u0131n en \u00f6nemli hikmeti de bu. Namaz sosyalle\u015fmemizi sa\u011flar. \u00dcstelik g\u00fcnde be\u015f defa bir araya gelip omuzlar\u0131m\u0131z yan yana birbirimizin a\u011f\u0131z kokusunu alacak kadar birbirimize yana\u015fmam\u0131z\u0131 emreder. (So\u011fan ve sar\u0131msak gibi a\u011f\u0131z kokusu olu\u015fturacak \u015feyler yiyenlerin mescitlere gelmelerinin yasaklanmas\u0131 da bundand\u0131r.)<\/p>\n\n\n\n

Namaz yard\u0131mla\u015fma, dayan\u0131\u015fma ve payla\u015fmak i\u00e7in toplu halde yapmam\u0131z emredilmi\u015f bir ibadettir. Fakat sosyal medya art\u0131k namaz\u0131n sa\u011flayaca\u011f\u0131 \u015feyi verdi\u011finden dolay\u0131 namaz hikmetinden soyutlanm\u0131\u015f oluyor. Bu da ibadeti gereksiz bir duruma itiyor. \u0130nsanlar\u0131n sosyal \u00e7evreleri ibadet mek\u00e2nlar\u0131 ve dini ortamlar de\u011fil art\u0131k. \u00dcnl\u00fc bir beyin cerrahinin s\u00f6yledi\u011fi gibi, bir insan\u0131n beyni en fazla 150 ki\u015fiyle ileti\u015fim kurmaya uygun yarat\u0131lm\u0131\u015f. S\u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fc, bir mahalle camisinin verdi\u011fini sosyal medyada arad\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan ve orada buldu\u011funuzu zannetti\u011finizden dolay\u0131 art\u0131k cami ger\u00e7ek fonksiyonunu icra etmemeye ba\u015flad\u0131. Veya \u015f\u00f6yle diyelim: Cami sosyal fonksiyonunu icra edemedi\u011finden dolay\u0131 insanlar sosyalle\u015fmeyi sosyal medyada arad\u0131. Evet, bug\u00fcn sosyal medya en b\u00fcy\u00fck zarar\u0131 caminin fonksiyonundan rol \u00e7almas\u0131yla mabede verdi. Buna be\u015f vakit namaz\u0131n toplu halde yap\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 hikmetinden kopararak i\u00e7ini bo\u015faltm\u0131\u015f olmas\u0131 sebep oldu. Sonu\u00e7 olarak ge\u00e7mi\u015fte sosyal medyan\u0131n yerini cami tutuyordu. Fakat sadece sosyal medyan\u0131n buna sebebiyet verdi\u011fini s\u00f6ylemekte do\u011fru de\u011fil, ama en \u00f6nemli sebebi belki de budur.<\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn bir M\u00fcsl\u00fcman\u0131n sosyal medyaya kar\u015f\u0131 k\u0131saca nas\u0131l tav\u0131r almas\u0131 gerekiyor? Kesin ret\u00e7i mi yoksa uyum aray\u0131\u015f\u0131, \u0131slah cabas\u0131 m\u0131 \u00f6nemli ya da sizce ba\u015fka bir yol mu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fin do\u011frusu kesin ret\u00e7i tav\u0131r \u00e7ok kolayc\u0131 bir tav\u0131r. Ben kesin retle kolay bir yol se\u00e7mek istemem, ama bir ger\u00e7ek de var ki bu bizim kurdu\u011fumuz ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 bizim \u00e7izdi\u011fimiz bir d\u00fcnya de\u011fil. \u0130leti\u015fim teknolojisinin \u00f6n\u00fc \u00e7ok a\u00e7\u0131k. Sonu \u00f6ng\u00f6r\u00fclemiyor. Yeri gelmi\u015fken ifade edelim: Art\u0131k internet, sosyal a\u011flar\u0131n kullan\u0131m\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda neredeyse hi\u00e7bir fonksiyon icra etmemeye ba\u015flad\u0131. \u0130nternet demek, sosyal medya demek. \u0130nternet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n y\u00fczde yetmi\u015f \u00fc\u00e7\u00fc, sosyal a\u011flardan dolay\u0131 internete ihtiya\u00e7 duyuyor ve bundan sebep interneti kullan\u0131yor. Bundan on y\u0131l kadar \u00f6nce internetin faydas\u0131 ve zarar\u0131 konu\u015fulurken nispeten daha m\u00fcspet tav\u0131r i\u00e7inde olunabiliyordu. Fakat bug\u00fcn art\u0131k internet d\u00fcnk\u00fc internet de\u011fil. Art\u0131k internete eri\u015fim eskisi gibi sabit bir mek\u00e2nda olman\u0131z\u0131 gerektirmiyor. Bana g\u00f6re ipin ucunu ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z nokta buras\u0131. \u0130nterneti biyolojik varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n en \u00f6nemli tamamlay\u0131c\u0131 unsuru gibi yan\u0131m\u0131zda ta\u015f\u0131yoruz. \u0130nsanlar elleri, kulaklar\u0131 gibi bir\u00e7ok uzvundan vazge\u00e7er ama bug\u00fcn telefondan uzak kalmay\u0131 kabul edemez. Peki, nas\u0131l bir tav\u0131r almal\u0131y\u0131z?<\/p>\n\n\n\n

A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 benim bu mecran\u0131n \u0131slah edilece\u011fine dair bir umudum yok. \u0130slam hukukunun en temel ilkelerinden biri \u201cdef-i mefsedet, celb-i menfaatten evlad\u0131r\u201d kaide-i k\u00fclliyesidir. Yani bir \u015feye dair verece\u011fimiz h\u00fck\u00fcmden (\u00f6rne\u011fin bu caizdir gibi) hem zarar hem yarar do\u011fuyorsa, zarar\u0131 bertaraf etmek i\u00e7in o h\u00fckm\u00fc vermeyiz. (Bu \u015fey caiz de\u011fil deriz). \u015eimdi bu kaide-i k\u00fclliyeden hareketle, internet kullan\u0131m\u0131na haram denir mi bilmem, ama bir \u015fah\u0131s e\u011fer sosyal medyan\u0131n mefsedetinden emin de\u011fil ve zarar\u0131ndan da beri olam\u0131yorsa, en az\u0131ndan kendisi i\u00e7in bu i\u00e7tihad\u0131 yapmas\u0131 ve ona g\u00f6re davranmas\u0131 gerekir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Zira Efendimiz bir hadisinde \u201cfetvay\u0131 kalbine sor\u201d buyuruyor. (Ahmed, Darim\u00ee) \u0130nternet ve sosyal medya kullan\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 en ufak bir teredd\u00fct ya\u015famadan teslimiyet\u00e7i tavr\u0131 g\u00f6r\u00fcnce, en az\u0131ndan denge olu\u015fturma ad\u0131na toptan reddeden bir sesin \u00e7ok y\u00fcksek bir perdeden \u00e7\u0131kmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n

Modern d\u00fcnyan\u0131n sundu\u011fu di\u011fer imk\u00e2nlara kar\u015f\u0131 az da olsa bir teredd\u00fct ya\u015fam\u0131\u015f olan M\u00fcsl\u00fcman toplumlar\u0131n ve bunlar\u0131n i\u00e7inden \u00e7\u0131km\u0131\u015f, s\u00f6z\u00fcne itibar edilen \u015fah\u0131slar\u0131n internet kullan\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 bu kadar konformist yakla\u015fmalar\u0131, ayr\u0131ca \u00f6zel olarak ele al\u0131nmas\u0131 gereken bir konu. \u015eu sorunun cevab\u0131n\u0131 uzun s\u00fcre arad\u0131m durdum: Evet, sosyal medya marufa arac\u0131 alet olabilir. Lakin buras\u0131 insano\u011flunun var oldu\u011fu g\u00fcnden bu yana g\u00f6rmedi\u011fi, g\u00f6remeyece\u011fi bir gayya \u00e7ukuru. Buras\u0131 her t\u00fcrl\u00fc denaetin, pisli\u011fin, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn rahat\u00e7a yer bulabildi\u011fi bir mecra. Bu la\u011f\u0131m \u00e7ukurunu \u0131slah edip cennet mek\u00e2n bir \u0131rma\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek nas\u0131l m\u00fcmk\u00fcn olabilir? Evet, belki siz orada iyi ve do\u011fru \u015feyleri seslendiriyorsunuz, fakat ortam buna m\u00fcsait de\u011fil. Bu durum tabakhanede miski amber satmaya benziyor.<\/p>\n\n\n\n

Bir de i\u015fin \u015fu k\u0131sm\u0131 var: \u015eerrin i\u00e7ine hay\u0131r ili\u015ftirerek bunu daha tehlikeli hale getirmi\u015f olmuyor muyuz? Sonu\u00e7ta en tehlikeli yanl\u0131\u015f, do\u011fruya yak\u0131n olan ve i\u00e7inde do\u011fru arg\u00fcmanlar\u0131 bar\u0131nd\u0131ran yanl\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u00e7inde domuz ve i\u00e7ki gibi her t\u00fcrl\u00fc muz\u0131r \u015feylerin sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir pazara tezg\u00e2h a\u00e7\u0131p hurma satmakla insanlar\u0131n o pazara girmelerine sebep olmu\u015f olmuyor muyuz? Evet, ben me\u015fru bir \u015fey yap\u0131yorum diyebilirsiniz, ne var ki yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z yerin me\u015frula\u015fmas\u0131na katk\u0131da bulunmu\u015f oluyorsunuz. B\u00f6ylelikle i\u00e7eride hurma sat\u0131l\u0131yor diye insanlar\u0131n bu \u00e7ar\u015f\u0131ya giri\u015flerindeki teredd\u00fcd\u00fc izale etmi\u015f oluyoruz. Ben hen\u00fcz bu sorulara tatmink\u00e2r cevaplar verebilmi\u015f de\u011filim. Bundan dolay\u0131 bu konudaki teredd\u00fcd\u00fcm devam ediyor. K\u0131sacas\u0131 bu dereninin \u0131slah edilece\u011finden umutlu de\u011filim.<\/p>\n\n\n\n

Daha detaya indi\u011fimizde ki\u015fisel bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131n\u0131zla sosyal medyan\u0131n en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fini ne olarak g\u00f6r\u00fcyorsunuz? Olumlu yan\u0131ndan ba\u015flayal\u0131m.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bir\u00e7ok olumlu yan\u0131ndan bahsetmek m\u00fcmk\u00fcn tabii. Mesela birbirlerinden \u00e7ok farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve anlay\u0131\u015flar\u0131n m\u00fcntesiplerine ger\u00e7ek hayatta bir platformda dile getirilemeyecek rahatl\u0131kta kendini ifade etme f\u0131rsat\u0131 veriyor. Ayn\u0131 meslek i\u015f ve ilgilere sahip insanlar\u0131n birbirlerini bulmalar\u0131na ve uzaktan uza\u011fa kendi i\u015f ve alanlar\u0131na g\u00f6re bir meseleyi m\u00fczakere edebilmelerine imk\u00e2n sa\u011flayabiliyor. Hi\u00e7bir \u015fekilde kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 ve bir araya gelmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan ki\u015fileri bir arada tutup farkl\u0131 pencerelerden bakmay\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131l\u0131yor. Bir de sosyal medyan\u0131n en \u00f6nemli alan\u0131n\u0131 video payla\u015f\u0131m\u0131 olu\u015fturuyor. Videonun g\u00fczel yan\u0131 \u015fu: \u0130nsano\u011flu s\u00f6z\u00fc yaz\u0131ya ge\u00e7irdi, yaz\u0131 s\u00f6z\u00fc ebedi k\u0131lar, fakat bu e\u015fyadaki fani olma yasas\u0131na ters. Yaz\u0131 s\u00f6z\u00fcn mumyalanm\u0131\u015f halidir, s\u00f6z\u00fc dondurur.<\/p>\n\n\n\n

Videoyla sanki yaz\u0131n\u0131n yeniden s\u00f6ze ink\u0131lap etti\u011fi bir d\u00f6neme girdik. Bas\u0131l\u0131 s\u00f6z\u00fcn yeniden asli h\u00fcviyetine d\u00f6nmesi diye adland\u0131rabilece\u011fimiz bir d\u00f6nem. Bunun \u00f6zellikle fikirlerin yaz\u0131larak de\u011fil de s\u00f6ylenerek ifade edilmesinde anlam\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran bir yan\u0131 var. Konu\u015fmada jest mimik, tonlama ve ses ayar\u0131 gibi unsurlar\u0131n anlama etkisi ink\u00e2r edilemez. Bunun da bir kazan\u0131m oldu\u011funu kanaatindeyim. Ayr\u0131ca bizimki gibi kitap okuma oran\u0131 \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck, \u015fifahi k\u00fclt\u00fcre sahip bir toplum i\u00e7in bir avantaj sa\u011flayabilir. \u00dcstelik kullan\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan i\u00e7erik olu\u015fturmaya m\u00fcsait olmas\u0131 da bu avantaj\u0131 art\u0131rm\u0131\u015f oluyor. Tabii yine az \u00f6nceki m\u00fclahazalar\u0131n g\u00f6lgesinde ifade etmi\u015f olal\u0131m bunlar\u0131. Kuran i\u00e7kinin de faydalar\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor, fakat i\u00e7inde faydalar\u0131n olmas\u0131 onun \u201cpislik\u201d olmas\u0131na engel olmuyor.<\/p>\n\n\n\n

Peki, sosyal medyan\u0131n ya en b\u00fcy\u00fck sorununu ne g\u00f6r\u00fcyorsunuz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

 Zannedersem z\u0131mnen \u015fu soruyu soruyorsunuz: Sosyal medya ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na sorun, fakat en b\u00fcy\u00fck sorunu nedir? Ben sosyal medyan\u0131n b\u00fct\u00fcn sorunlar\u0131n kayna\u011f\u0131 olan b\u00fcy\u00fck bir probleme sebebiyet verdi\u011fine inan\u0131yorum; ki\u015filik ve kimlik problemi. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan\u0131n b\u00fct\u00fcn vas\u0131flar\u0131 kimli\u011fine adaptedir, ona ba\u011fl\u0131d\u0131r. Peki, kimlik nedir? Bir insan\u0131n ben kimim dedi\u011finde ilk akla gelen tan\u0131mlama, insan\u0131n kimli\u011fini olu\u015fturur. Ki\u015filik de kimli\u011fe g\u00f6re \u015fekillenir. Bir insan\u0131n kimli\u011fi yeti\u015fti\u011fi ortam, tevar\u00fcs etti\u011fi k\u00fclt\u00fcr, gelenek ve aile yap\u0131s\u0131yla olu\u015fur. Bir kimlik i\u00e7erisinde kendisini ay\u0131rt eden bir ki\u015filik de bi\u00e7imlenir.<\/p>\n\n\n\n

Sosyal medyan\u0131n ki\u015filik bozukluklar\u0131na, \u00f6rne\u011fin psikologlar\u0131n en fazla muhatap olduklar\u0131 anksiyete, stalking ve narsizm gibi hastal\u0131klara sebebiyet verdi\u011fi bilimsel bir ger\u00e7ek. \u0130nsan\u0131n kimli\u011finin olu\u015fumunda sosyal \u00e7evrenin etkisinin b\u00fcy\u00fck oldu\u011fundan bahsetmi\u015ftik. Bug\u00fcn bir insan\u0131n \u00e7evresini sosyal medyada ili\u015fkileri olu\u015fturuyor. Ne oldu\u011funu sosyal medyadaki geribildirimler belirliyor. Bunlar kimli\u011fini \u015fekillendiriyor. \u00d6zellikle ergenlik d\u00f6neminde psiko-sosyal moratoryum ya\u015fayan ve tedavi alt\u0131na al\u0131nmak zorunda kalan gen\u00e7 say\u0131s\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn h\u0131zla art\u0131yor. Klini\u011fe ba\u015fvuran ve tedavi alt\u0131na al\u0131nan insanlar\u0131n durumu uyu\u015fturucu m\u00fcptelalar\u0131ndan farks\u0131z. \u0130rade d\u0131\u015f\u0131, bir vesileyle telefonlar\u0131ndan uzak kalan insanlar\u0131n ciddi anlamda ruhsal depresif krizler ya\u015f\u0131yorlar. Tabii bunlar hastal\u0131\u011f\u0131n fark\u0131nda olup tedaviye raz\u0131 olanlar. Yoksa yeni bir etkile\u015fim ve bildirim mesaj\u0131 geldi\u011fini g\u00f6steren \u0131\u015f\u0131k veya seslerin telefonda belirmesinden sonra gayri iradi telefona elini uzatmayan bir insan kalmad\u0131. H\u00e2lbuki bu tav\u0131r uyu\u015fturucu ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 tavr\u0131d\u0131r ve klinik bir vakad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Kimlik meselesine d\u00f6necek olursak, sosyal medyan\u0131n ger\u00e7ek hayattan ayr\u0131 bir jargonu ve d\u00fcnyas\u0131 var. Bu d\u00fcnyaya uygun \u015fekil alan, ona g\u00f6re benli\u011fini bi\u00e7imlendiren insanlar yeniden ger\u00e7ek hayata intibak sa\u011flamada g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekiyor. Bu defa birden fazla kimlik ta\u015f\u0131mak zorunda kal\u0131yor. \u0130\u015fte az \u00f6nce bahsetti\u011fimiz ruhsal krizler, bu kimlik karma\u015fas\u0131n\u0131n semptomlar\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle kimli\u011fin olu\u015fum s\u00fcrecinde b\u00f6yle bir ikilemde kalmak, her k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe uygun, hayattan ne istedi\u011fini bilmeyen, her an her role girmeye haz\u0131r, omurgas\u0131z insanlar ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yor. \u0130lk zaman i\u00e7indeki ki\u015fi say\u0131s\u0131nca telefonunda sosyal medya hesab\u0131 ta\u015f\u0131rken, bir yerden sonra sosyal medyadaki hesaplar say\u0131s\u0131nca ki\u015fili\u011fi i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rabiliyor. Bunlardan hangisinin yeri ve zaman\u0131 gelirse, ona uygun maskeyi takabiliyor.<\/p>\n\n\n\n

Fertten ba\u015flayan bu durumun k\u0131sa zamanda toplumsal riyak\u00e2rl\u0131k seviyesine geldi\u011fini s\u00f6yleyebilir miyiz o halde?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

 Kesinlikle. \u0130nsanlar\u0131n i\u00e7lerinde ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 onlarca ki\u015fili\u011fi ortaya serdikleri, bilin\u00e7altlar\u0131nda y\u0131\u011f\u0131l\u0131 kalm\u0131\u015f mahrem ve yasak g\u00f6r\u00fc\u015f, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve s\u00f6z\u00fc hi\u00e7bir filtre uygulamadan sarf ettikleri bir mecradan bahsediyoruz. Bundan dolay\u0131 toplumun ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fcn\u00fc sosyal medya yans\u0131t\u0131r. Hi\u00e7bir sosyal platformda ifade edilemeyen d\u00fc\u015f\u00fcnceler, her t\u00fcrl\u00fc kin, nefret ve d\u00fc\u015fmanl\u0131klar burada f\u00fctursuzca dele getirilebiliyor. Bu demek oluyor ki ideolojiler; siyasi, ictimai her t\u00fcrl\u00fc hizip ve fraksiyonun birbirleriyle ileti\u015fiminin ger\u00e7ek h\u00fcviyeti, mensuplar\u0131n\u0131n m\u00fcstear isimler arkas\u0131nda sosyal medyada duru\u015flar\u0131nda gizlidir. Bu kadar net. Bu a\u00e7\u0131dan bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, ger\u00e7ek T\u00fcrkiye mozai\u011fini Twitter ve Facebook gibi uygulamalar\u0131n, \u00f6zellikle sahte hesaplar\u0131nda yaz\u0131lan mesajlarda g\u00f6rebilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n

Burada hafif bir sosyolojik kehanette bulunmay\u0131 denesek, mesela y\u00fczy\u0131l sonra sosyal medya neye d\u00f6n\u00fc\u015fecek sizce? Bu a\u00e7\u0131dan gelece\u011fi nas\u0131l \u00f6ng\u00f6r\u00fcyorsunuz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130leti\u015fim teknolojisinin geli\u015fimi ger\u00e7ekten ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc bir h\u0131zda ilerliyor. \u00d6ng\u00f6rmek ger\u00e7ekten olanaks\u0131z. Fakat ilk \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadarki geli\u015fimini dikkate ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, bir \u015feyler tahmin etmek m\u00fcmk\u00fcn. Bir de takip\u00e7isi oldu\u011fumuz Bat\u0131 ve Amerika k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn bug\u00fcn geldi\u011fi yere biz de yar\u0131n gelmi\u015f olaca\u011f\u0131z. Oraya bakarak baz\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclerde bulunabiliriz. Bunlardan birincisi, sosyal medya hayat\u0131m\u0131zda daha fazla yer tutacak. Bug\u00fcn hala sosyal medya kullanmayan ciddi bir kitle var, fakat \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda bu say\u0131n\u0131n art\u0131k \u00e7ok daha azalaca\u011f\u0131n\u0131 zannediyorum. Yine mahremiyet alg\u0131s\u0131n\u0131n b\u00fcsb\u00fct\u00fcn de\u011fi\u015fece\u011fini zannediyorum. \u00d6zellikle \u0130slami camiada m\u00fczi\u011fe kar\u015f\u0131 g\u00f6sterilen refleksif teredd\u00fcd\u00fcn zaman i\u00e7inde, sessiz sedas\u0131z izale olmas\u0131 gibi, sosyal medyadaki payla\u015f\u0131mlara y\u00f6nelik bug\u00fcn garip kar\u015f\u0131lanan veya geleneksel olanla mukayeseler yap\u0131larak hay\u0131flan\u0131lan bir\u00e7ok i\u00e7erik t\u00fcr\u00fc ve mesaj payla\u015f\u0131mlar\u0131na kar\u015f\u0131 menfi tav\u0131r da ortadan kalkacak. Bug\u00fcn en m\u00fctedeyyin \u00e7evreler bile Bat\u0131 klasiklerini okumaya te\u015fvik etmede en ufak bir teredd\u00fct ya\u015famad\u0131klar\u0131 gibi yar\u0131n da sosyal medya kullan\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 ciddi bir te\u015fvik bile olabilir. Her h\u00e2l\u00fck\u00e2rda toplumda bireyselle\u015fme \u00e7o\u011falacak. Bir s\u00fcre sonra insan\u0131m\u0131z iyiden iyiye yaln\u0131zla\u015facak. Bu yaln\u0131zla\u015fmada sosyal medyan\u0131n pay\u0131 b\u00fcy\u00fck tabii. Sosyal medya yaln\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131yor ve yaln\u0131zla\u015ft\u0131rd\u0131k\u00e7a ki\u015filerin yeniden sosyal medyaya s\u0131\u011f\u0131nmas\u0131na sebep oluyor. Garip bir paradoks hali bu.<\/p>\n\n\n\n

Tam bu tahmini gelecekte iplerin M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n elinde olmas\u0131 i\u00e7in bug\u00fcn sosyal medyada nas\u0131l bir M\u00fcsl\u00fcman imaj\u0131 olu\u015fturmalar\u0131 gerekiyor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ben bu sorudan sosyal medya tamamen hayat\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir olguymu\u015f gibi, sanki paralel bir evrenden bahsediyormu\u015fsunuz gibi bir anlam \u00e7\u0131kard\u0131m. Do\u011frusu M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n modern d\u00fcnyada M\u00fcsl\u00fcmanca ya\u015famalar\u0131n\u0131 gerekli k\u0131lan \u0130slami ilkelerden farkl\u0131 olarak, sosyal medyada yapmalar\u0131 gereken bir \u015fey veya tak\u0131nmalar\u0131 gereken bir tav\u0131r olmas\u0131 gerekti\u011fi kanaatinde de\u011filim. Her \u015feyden \u00f6nce b\u00f6yle bir ayr\u0131m\u0131 do\u011fru bulmaktan \u00f6te anlaml\u0131 bulam\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n

Anlad\u0131m. Sair alanlarda at\u0131lmas\u0131 gereken ad\u0131mlar, bu mecrada da ge\u00e7erli diyorsunuz. Di\u011fer bir konuya ge\u00e7elim o zaman. S\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00e7ok net olmasa da tasavvufi \u0130slam\u2019dan, halk \u0130slam\u2019\u0131ndan filan bahsediliyor malumunuz. Sizce sosyal medya \u0130slam\u2019\u0131 diye bir \u015feyden bahsedebilir miyiz? Sosyal medyada \u00f6nce \u00e7\u0131kan din temsiliyeti nas\u0131l?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ger\u00e7ek hayatta \u00e7ok da makbul say\u0131lamayacak (!) \u0130slam\u2019\u0131n sosyal medyada hayat buldu\u011fu bir ger\u00e7ek. Evet, bug\u00fcn sosyal medya \u0130slam\u2019\u0131 diye bir olgudan bahsetmek m\u00fcmk\u00fcn. Birebir temasta sahte ve sentetik oldu\u011fu \u00e7ok rahat anla\u015f\u0131labilecek s\u00f6ylemler, sosyal medyada kendine bir yer buluyor ve ciddi anlamda takip\u00e7i \u00e7ekiyor. \u0130slam\u2019\u0131n b\u00fct\u00fcn ruhi ve deruni yan\u0131ndan soyutlanm\u0131\u015f, sadece sahte bir vitrinle hayata dokunmayan, herhangi bir yanl\u0131\u015f\u0131 de\u011fi\u015ftirmekten ziyade k\u00f6t\u00fcye riyak\u00e2rca a\u011f\u0131tlar yakan, son derece sala\u015f ve turfa bir s\u00f6ylem geli\u015fti do\u011fru. Fakat bu da nevzuhur de\u011fil. Ger\u00e7ek hayatta ve t\u00fcm zamanlarda bu vard\u0131, ancak sosyal medyada ger\u00e7ekten daha \u00e7ok yer tuttu. \u00c7\u00fcnk\u00fc sosyal medya kitle k\u00fclt\u00fcr\u00fc olu\u015fturmaya \u00e7ok m\u00fcsait ve bahsetti\u011fim \u0130slam imaj\u0131 tam bir kitle s\u00f6ylemi.<\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcne kadar pasif ve edilgen konumda olan izleyici ya da muhatap kitlenin sosyal medya ile nisbi h\u00e2kim ve patron konumuna ge\u00e7ti\u011fini s\u00f6yleyebiliriz san\u0131r\u0131m. Bug\u00fcn ayn\u0131 geli\u015fme din d\u00fc\u015f\u00fcnce alan\u0131n da ya\u015fan\u0131r m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bence dini alanda daha fazla ya\u015fan\u0131yor. \u0130nsanlar \u0130slam\u2019la ve Hz. Peygamberimizle alakal\u0131 m\u00fcsbet ya da menfi olsun, her t\u00fcrl\u00fc fikrini \u00e7ok rahat dile getirebiliyor. Bu bir anlamda her t\u00fcrl\u00fc tabunun ve d\u00fc\u015f\u00fcnsel oligar\u015finin y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Bug\u00fcn bir d\u00fc\u015f\u00fcnce ak\u0131m\u0131 normal hayatta asla muhatap olamayaca\u011f\u0131 sorulara muhatap olabiliyor. Ve e\u011fer bu sorulara makul cevaplar \u00fcretemezse, istikbaldeki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tehlikede oldu\u011funu bilmesi gerekir. Art\u0131k k\u00fcrs\u00fcde konu\u015fan bir hoca ve s\u00fck\u00fbnetle onu dinleyen bir cami cemaati yok. Her c\u00fcmlenin alt\u0131na korkusuzca sorgulayan bir cevap yaz\u0131labiliyor ve a\u00e7\u0131klama talep edilebiliyor. \u00c7ok kat\u0131l\u0131ml\u0131 ve herkesin her sesin kendisine yer buldu\u011fu bu ortam, zihinlerin hurafeden, sorgu sual edilmeyen her t\u00fcrl\u00fc tabudan ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131na vesile olabilece\u011fi gibi, din gibi hayat\u0131n en \u00f6nemli m\u00fcessesesinin itibars\u0131zla\u015ft\u0131rma ve istihzaya alet edilmesine de vesile olabilir.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6zg\u00fcrl\u00fck ve sans\u00fcr k\u0131sm\u0131na gelelim. Sosyal medyan\u0131n klasik medyaya g\u00f6re daha \u00f6zg\u00fcr ve tarafs\u0131z bir platform oldu\u011funa kat\u0131l\u0131yor musunuz? Buras\u0131 ger\u00e7ekten sans\u00fcrs\u00fcz ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir mecra m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bir y\u00f6n\u00fcyle \u00f6yle evet. Bu da sosyal medyan\u0131n faydalar\u0131 aras\u0131nda zikredilebilecek bir husus. \u00dccra bir k\u00f6\u015fede i\u015flenen bir zul\u00fcm, yap\u0131lan bir haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n if\u015fa edilmesine ve ma\u015feri vicdan\u0131n harekete ge\u00e7irerek \u00e7ok daha \u00e7abuk ve net sonu\u00e7lar al\u0131nmas\u0131na vesile oluyor. Yine de bu maslahat \u015fer ama\u00e7la daha fazla kullan\u0131lmaya m\u00fcsait. Az \u00f6nce belirtti\u011fimiz gibi kitle k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc besliyor ve \u015fuursuz kitleler uzun s\u00fcre bir alg\u0131yla aldat\u0131labiliyor. Bu aldatman\u0131n da yine ma\u015feri vicdan\u0131n devreye sokulmas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fin bir de emniyet k\u0131sm\u0131 var herhalde. Sanki sosyal medya kullan\u0131m\u0131na pek a\u00e7\u0131k olmayan a\u00e7\u0131k mek\u00e2nlar daha g\u00fcvenli hale geliyor.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Aynen. D\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc gizli servisler sizi takip etmeye, hakk\u0131n\u0131zda bilgi edinmeye kalksa, b\u00fct\u00fcn hayat\u0131n\u0131z\u0131 24 saat izledikleri zannedilir. H\u00e2lbuki bir gizli servis bir s\u00fcre sizi takip ettikten sonra elde edilen verilerden yola \u00e7\u0131karak bir karakter bi\u00e7imi \u00e7\u0131kar\u0131r. Korkular\u0131n\u0131z, tutkular\u0131n\u0131z, hobiniz, fobiniz vesaire sizi ele vermi\u015f olur zaten. Bug\u00fcne geldi\u011fimizde kendi ellerimizle sosyal mecralara koydu\u011fumuz bilgiler \u00fczerinden her t\u00fcrl\u00fc oyunun oynanmas\u0131na, y\u00f6nlendirme ve kullanma gibi k\u00fcresel spek\u00fclasyon hamlelerine uygun hale gelmi\u015f oluyoruz. Temas etti\u011finiz gibi, bizim d\u00f6nemimizde bir \u00e7ocu\u011fu korumak i\u00e7in soka\u011fa salmamak gerekiyordu. \u015eimdi sokaklar evdeki odalardan daha g\u00fcvenli.<\/p>\n\n\n\n

Sosyal medyada yerle\u015fik ahlak prensipleri d\u0131\u015f\u0131nda yeni de\u011ferlerle de donanmas\u0131 gerekiyor ahlakl\u0131 bir insan\u0131n. Mesela toplu foto\u011fraflar\u0131 o ki\u015filerin izni olmadan payla\u015fmamak gibi. Oysa bu yeni bir durum. Buna benzer yeni sosyal medya ahlak kurallar\u0131ndan bahsedebilir misiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Evet, bu mesele cidden \u00e7ok \u00f6nemli bir hal ald\u0131 art\u0131k. Bence bunlar\u0131n en ba\u015f\u0131nda neredeyse herkesin muzdarip oldu\u011fu bir husus var, o da izinsizce \u015fah\u0131slar\u0131n gruplara al\u0131nmas\u0131. \u0130lgili ki\u015fiden m\u00fcsaade al\u0131nmadan veya bir grup olu\u015fturduktan sonra isteyenin istedi\u011fi zaman gruptan ayr\u0131labilece\u011fini ifade etmeden, insanlar\u0131n hi\u00e7 de ilgi duymayacaklar\u0131 ne din ne d\u00fcnyaya hi\u00e7bir fayda sa\u011flamayacak konular\u0131n konu\u015fulmas\u0131na \u015fahit olup vakit kaybedecekleri gruplara bir \u015fahs\u0131n eklenmesi, en nazik ifadeyle kabal\u0131kt\u0131r. Benim \u015fahsen s\u0131rf bu kabal\u0131\u011fa kabal\u0131kla kar\u015f\u0131l\u0131k vermi\u015f olmamak i\u00e7in \u00e7\u0131kamad\u0131\u011f\u0131m ve kah\u0131r \u00e7ekti\u011fim Whatsapp gruplar\u0131 var. Ayn\u0131 \u015fekilde ki\u015fiden habersizce foto\u011fraf\u0131n\u0131n \u00e7ekilmesi ve bunun payla\u015f\u0131lmas\u0131 ayn\u0131 kabilden say\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n

Di\u011fer konu, sosyal medyada dini tebli\u011f ya da temsiliyetin yar\u0131s\u0131 kadar sokakta, metroda dini tebli\u011f ve propaganda g\u00f6remiyoruz. Facebook ve Twitter payla\u015f\u0131mlar\u0131ndaki cihad ve maneviyat vurgusu soka\u011fa \u00e7\u0131k\u0131nca ne oluyor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Evet, bu da oradaki hayat\u0131n ger\u00e7ek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Kitle k\u00fclt\u00fcr\u00fc dedik ya, kitle ne istiyorsa ona g\u00f6re \u015fekil al\u0131yor \u015fah\u0131s. Nas\u0131l bir dindarl\u0131k alg\u0131s\u0131 reva\u00e7taysa, bak\u0131yorsunuz o y\u00fczler daha fazla g\u00f6r\u00fcn\u00fcr oluyor. \u0130nsanlar gitgide ger\u00e7eklikten uzakla\u015f\u0131yor. Dedi\u011finiz \u00e7ok \u00f6nemli bir husus. Ger\u00e7ek hayattaki tutum ve davran\u0131\u015flar da sosyal medyada payla\u015f\u0131lma ihtimaline ba\u011fl\u0131. Yani sosyal medyada payla\u015fmak i\u00e7in ya\u015fan\u0131yor bir\u00e7ok husus. Din de bunlardan biri maalesef. Bug\u00fcn insanlar dokunup temas etti\u011fi ki\u015fiye bile g\u00fcvenini kaybetti. Bu durumda sosyal medyadan tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 birinin ir\u015fad\u0131yla nas\u0131l dindar insanlar olsunlar? Sonra sosyal medya sade bir ileti\u015fim arac\u0131 de\u011fil ki! Arac\u0131l\u0131k etti\u011fi \u015feyi kendisi belirledi\u011fi i\u00e7in getirdi\u011fi haber, fikir veya \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n ne kadar\u0131n\u0131n ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilemiyoruz.<\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131ca hususen dini mesaj\u0131n tebli\u011finde \u015funu s\u00f6ylemek gerek: Bozulma kendili\u011finden olan bir \u015fey. Karanl\u0131k ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131n yoklu\u011fudur. Karanl\u0131\u011f\u0131n bir kayna\u011f\u0131 yoktur. K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc en ufak uyar\u0131c\u0131 d\u00fcrt\u00fclerle \u00e7o\u011faltabilirsiniz, ancak iyili\u011fi yaymak o kadar basit olamaz. Dolay\u0131s\u0131yla bir k\u0131sa video, bir tivitle bir adam\u0131 d\u00fczeltemezsiniz, fakat bozabilirsiniz. Yani bu alanda dini tebli\u011fin \u00e7ok fayda sa\u011flayaca\u011f\u0131na inananlardan de\u011filim. Efendimiz aleyhisselam g\u00fczel arkada\u015f\u0131 g\u00fczel kokuya, k\u00f6t\u00fc arkada\u015f\u0131 k\u00f6t\u00fc kokuya benzetiyor. Ses ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc aktar\u0131labiliyor, ama koku aktar\u0131lam\u0131yor. Kokuyu aktarman\u0131z i\u00e7in \u00e7ok yak\u0131n olman\u0131z gerekiyor. Bug\u00fcn insanlar\u0131n birbirlerine dokunacaklar\u0131 sosyal platformalar olu\u015fturmak laz\u0131m. En \u00f6nemlisi mesela namazla sosyalle\u015fmek gerek. Yoksa sadece bir mesaj, bir video insan hayat\u0131nda \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklik meydana getirmez. \u0130zlemek ad\u0131 \u00fcst\u00fcnde izlenim b\u0131rakmaya yarar. Sadece iyi bir video iyi bir izlenim b\u0131rak\u0131r o kadar.<\/p>\n\n\n\n

Di\u011fer taraftan b\u00fct\u00fcnden kopar\u0131lan bir video ya da yaz\u0131 kesitinin aksine zarar verdi\u011fini g\u00f6rebiliyoruz sosyal medyada.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Orada b\u00f6yle olmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz tabii. B\u00fct\u00fcn i\u00e7inde anlaml\u0131 duran tek bir c\u00fcmle ya da dil, tarih ve k\u00fclt\u00fcr a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece makul ve manidar olan bir tavr\u0131n, bunlardan kopart\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda nas\u0131l da alg\u0131y\u0131 y\u00f6nlendirmeye m\u00fcsait ve \u00f6nyarg\u0131ya hitap eden bir mahiyet ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u0131k m\u00fc\u015fahede ediyoruz. \u00d6zellikle y\u0131llarca davaya emek vermi\u015f, ciddi ilmi m\u00fcktesebata sahip bir \u00e2limin bir dakikal\u0131k videosu b\u00fct\u00fcn ilmi itibar\u0131n\u0131 mahvedebiliyor. Hayati ehemmiyete sahip o kadar ciddi meseleler bin bir par\u00e7aya b\u00f6l\u00fcnerek ve takip\u00e7inin b\u00fct\u00fcn\u00fc ihata etmesi imk\u00e2ns\u0131z en derin ilmi meselelerin kesik kesik istifadeye sunulmas\u0131, meselenin oldu\u011fundan bamba\u015fka bir anlama \u00e7ekilmesine sebep olabiliyor.<\/p>\n\n\n\n

\u015eunu da ifade etmek isterim. Her konuda rakamlar hayat\u0131m\u0131zda gere\u011finden fazla yer tutmaya ba\u015flad\u0131. \u00c7ok fazla insana ula\u015fma \u00e7abas\u0131n\u0131n insanlar\u0131 ir\u015fat etme ve emribilmaruf sorumlulu\u011funu ifa etme gibi masum duygularla perdelenerek g\u00f6r\u00fcnme ve \u00e7ok daha fazla insan taraf\u0131ndan takdir edilme gibi sinsi \u015feytani bir plan oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Daha \u00e7evresindeki en yak\u0131n insanlara numune-i imtisal olu\u015fturamam\u0131\u015f \u015fah\u0131slarda, daha fazla insana ula\u015fma gibi bir \u00e7aba g\u00f6zlemleniyor. Hz. \u00d6mer herkesin b\u00fcy\u00fck b\u00fcy\u00fck rakamlarla hay\u0131r i\u015flemeyi Allah\u2019tan istedikleri bir ortamda \u201cben bir oda dolusu Ebu Ubeyde bin Cerrah isterdim\u201d diyor. Biz ya\u015famakla ve en yak\u0131n\u0131m\u0131zdan ba\u015flayarak insanlara \u00f6rnek olmakla mesul\u00fcz. Samimiyetle ir\u015fat g\u00f6revini yerine getirdi\u011fimizde, me\u015fru dairede kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u00fcddet\u00e7e Allah birimizi nas\u0131l bin ediyor g\u00f6rece\u011fiz. Biz hakka terc\u00fcman olal\u0131m, bir\u00e7ok yar ve yaren bulaca\u011f\u0131z Allah\u2019\u0131n izniyle.<\/p>\n\n\n\n

Bir ironiyi konu\u015fal\u0131m istiyorum. Sosyal medya \u00fczerinden sosyal medya ele\u015ftirisi yapmay\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz? Muhtemelen kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015fs\u0131n\u0131zd\u0131r bu t\u00fcr payla\u015f\u0131mlarla.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu durum tam bir ak\u0131l tutulmas\u0131. Bak\u0131yorsunuz, yine bilmedi\u011finiz bir numaradan bir mesaj gelmi\u015f; hayat\u0131m\u0131za Whatsapp girdikten sonra neleri kaybettik \u015feklinde. Enteresan olan bu mesaj Whatsapp\u2019tan geliyor. Bir k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fc i\u00e7inde k\u0131vran\u0131p durdu\u011fumuzun fark\u0131nda de\u011filiz. Bizim vakf\u0131n isti\u015fare kahvalt\u0131s\u0131na davet etti\u011fim bir karde\u015fimiz bu tarz kurum ve olu\u015fumlar\u0131n i\u00e7erisinde hi\u00e7bir vesileyle bulunmay\u0131 ve bir daha b\u00f6yle bir davet almay\u0131 istemedi\u011fini s\u00f6yledi. Birka\u00e7 g\u00fcn sonra Kud\u00fcs meselelerinin \u00e7ok canl\u0131 oldu\u011fu bir d\u00f6nemde, haz\u0131r bir Kud\u00fcs mesaj\u0131n\u0131n alt\u0131na \u015fu sat\u0131rlar\u0131 ili\u015ftirdi\u011fini ibretle g\u00f6rd\u00fcm: \u201c\u0130n\u015fallah bu hadise (\u0130srail\u2019in ba\u015fkentinin Kud\u00fcs olarak ilan etmesi hadisesi) M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n birle\u015fmelerine vesile olur.\u201d Birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce \u0130slami e\u011fitim ve hizmet veren bir m\u00fcessesede bulunmay\u0131 tehlike olarak g\u00f6ren, yani bir \u0130slami \u00e7at\u0131 alt\u0131nda birlik beraberlik olmaktan korkan ki\u015fi \u00fcmmeti Muhammedin birle\u015fmesinden bahsediyordu. Sosyal mesajlar\u0131n ne kadar ger\u00e7ek hayattan uzak ve faydas\u0131z oldu\u011funu g\u00f6steren ibret tablosudur bu ayn\u0131 zamanda.<\/p>\n\n\n\n

Buraya kadar pop\u00fclariteye kar\u015f\u0131 so\u011fukkanl\u0131 tavr\u0131n\u0131zdan sosyal medyaya haks\u0131zl\u0131k etti\u011finizi d\u00fc\u015f\u00fcnenler olabilir. Onlar ad\u0131na \u015fu soruyla bitirmi\u015f olal\u0131m: Bir ihtiya\u00e7 de\u011fil mi art\u0131k sosyal medya? O da insan\u0131n \u00e7ok do\u011fal ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lam\u0131yor mu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Alev Alatl\u0131\u2019n\u0131n bir s\u00f6z\u00fc var. D\u00fcnyay\u0131 bilmeyen onun maskaras\u0131 olur, der. Ben bunun sosyal medya i\u00e7in s\u00f6ylenmesi gereken bir s\u00f6z oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Sosyal medyay\u0131 bilmeyen sosyal medyan\u0131n maskaras\u0131 olur. Ger\u00e7ekte emek, sab\u0131r ve en \u00f6nemlisi tahamm\u00fcl gerektiren ili\u015fkilerin yerini hi\u00e7bir zahmeti olmadan kolayca kurulan sosyal medya ili\u015fkisi ald\u0131. Asl\u0131nda insan \u00f6tekine muhta\u00e7 ya\u015far. \u0130nsan\u0131n insana olan ihtiyac\u0131 f\u0131tridir. Sosyal medya bu ihtiyac\u0131 yapay bir ara\u00e7la kar\u015f\u0131lam\u0131\u015f olur.<\/p>\n\n\n\n

 Kemal Sayar aidiyet olu\u015fturamayan, bir yerde b\u00fct\u00fcn i\u00e7erisinde kendini var edemeyen ki\u015filerin sanal ili\u015fkiler geli\u015ftirmek zorunda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 ben sosyal medyaya olan ihtiyac\u0131n yine sosyal medya taraf\u0131ndan zihinlere enjekte edildi\u011fini, bunun da k\u00fcresel egemenlerin bir icad\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Evet, mutlaka ihtiya\u00e7 oluyor, fakat bu bug\u00fcn olu\u015fturulan alg\u0131ya bak\u0131l\u0131rsa, devede kulak kal\u0131r. Ba\u015ftan itibaren belirtti\u011fimiz gibi sanal sosyal mecralar\u0131n ileti\u015fime b\u00fcy\u00fck katk\u0131s\u0131 var do\u011fru, fakat bu sadece sosyal medyaya mahsus de\u011fil ki! Bunun d\u0131\u015f\u0131nda ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131 da art\u0131k \u00e7ok rahat. Kald\u0131 ki ger\u00e7ekten ula\u015fmak istedi\u011fine insan ula\u015fabilir. \u0130nsan iradesinin \u00f6n\u00fcnde hi\u00e7bir \u015fey duramam\u0131\u015ft\u0131r bug\u00fcne kadar. Mevlana\u2019n\u0131n s\u00f6z\u00fcyle noktalam\u0131\u015f olay\u0131m bu meyanda: Susuzlar\u0131n suyu aramas\u0131 gibi su da susuzlar\u0131 arar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Geli\u015fmenin gelenekteki k\u00f6klerini arayarak ba\u015flayal\u0131m. Sosyal medya olgusu b\u00fct\u00fcn i\u00e7eri\u011fiyle yeni bir olgu mu yoksa kadim birliklerle benzerlik ta\u015f\u0131yan y\u00f6nleri var m\u0131? Ge\u00e7mi\u015fte onun yerini tutan veya ona benzer bir mecran\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 merak ediyorum. Tek kelimeyle buna namaz cevab\u0131n\u0131 verebiliriz. Malum, \u0130slam insan f\u0131trat\u0131na hitap eden bir din. Hatta insan do\u011fas\u0131na en uygun ya\u015fam […]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":5144,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[963],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3988"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3988"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3988\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5145,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3988\/revisions\/5145"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5144"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3988"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3988"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3988"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}