{"id":4129,"date":"2020-09-12T12:54:39","date_gmt":"2020-09-12T09:54:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/?p=4129"},"modified":"2022-10-17T18:58:27","modified_gmt":"2022-10-17T15:58:27","slug":"cahiliye-denince-akliniza-ne-geliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/cahiliye-denince-akliniza-ne-geliyor\/","title":{"rendered":"Cahiliye Denince Akl\u0131n\u0131za Ne Geliyor?"},"content":{"rendered":"\n

Prof. Dr. M. Baha\u00fcddin VAROL<\/strong>
Konya NE\u00dc. \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi \u0130slam Tarihi Anabilim Dal\u0131<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Cahiliye d\u00f6nemi, \u0130slam \u00f6ncesi Arap toplumunun genel anlamda ya\u015fam bi\u00e7imidir. Bu bireysel ve toplumsal ya\u015fam alan\u0131n her ikisini de kapsamaktad\u0131r. Bu okuma yazma bilmemek ya da bilgisizlik de\u011fildir. Zira her toplumun bir bilgi d\u00fczeyi vard\u0131r. Cahiliye \u0130slam\u2019\u0131n de\u011fi\u015ftirmek, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek istedi\u011fi ve bunu ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi bir ya\u015fam \u015feklidir. Bu y\u00f6n\u00fcyle cahiliye tarihin sadece bir d\u00f6nemine ait olmay\u0131p her d\u00f6nemde tekerr\u00fcr edebilecek bir \u00f6zelli\u011fe de sahiptir. O nedenle cahiliye, yerine ikame edilen \u0130slam\u2019\u0131 din edinen bizler i\u00e7in bilinmesi, anla\u015f\u0131lmas\u0131 ve anlamland\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekli olan bir \u015feydir.<\/p>\n\n\n\n

Cahiliyenin tam olarak anla\u015f\u0131labilmesi i\u00e7in iki \u015feyin \u00e7ok iyi bilinmesi gerekir. 1. Cahiliye toplumunun bireysel ve toplumsal \u00f6zellikleri, 2. Ras\u00fblullah s.a.v.\u2019in vahiy rehberli\u011finde y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc \u0130slam\u00ee de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ilkeleri ile bu ilkelerin uygulama s\u00fcre\u00e7leri.<\/p>\n\n\n\n

Bu iki bilgi ekseninde cahiliye d\u00f6nemi ile ilgili olarak s\u0131ras\u0131yla \u015fu hususlar akl\u0131m\u0131za gelmektedir:<\/p>\n\n\n\n

1. Allah\/Tevhid inanc\u0131ndan yoksunluk: Cahiliye denince akla gelen ilk \u015fey budur. Tevhid inanc\u0131ndan uzakla\u015fm\u0131\u015f bir Allah tasavvurunun \u015firk d\u00fczeyini ortaya \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 ve bu d\u00fczeydeki bir Allah inanc\u0131n\u0131n ise \u0130slam nazar\u0131nda hi\u00e7bir anlam ifade etmeyece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Nitekim Hz. Peygamber\u2019in tebli\u011finin ilk konusu tevhid olmu\u015ftur. Duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerde, dolay\u0131s\u0131yla uygulama alan\u0131nda etki ve rol\u00fcn\u00fc kaybetmi\u015f olan Allah\/tevhid d\u00fc\u015f\u00fcncesinin ikamesi i\u00e7in m\u00fccadele etmi\u015ftir. Bu a\u015fama en \u00f6nemli ama ayn\u0131 zamanda en zor a\u015famad\u0131r. \u015eirke kaym\u0131\u015f bir alg\u0131 ve ki\u015fili\u011fi, duygu ve zihni tevhide transfer etmek, benimsetip kal\u0131c\u0131 olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak olduk\u00e7a zordur. Ancak \u015fu da bir ger\u00e7ektir ki; tevhide transfer edilmemi\u015f, tam manas\u0131yla tevhidi anlamam\u0131\u015f ve kavramam\u0131\u015f zihinlerde bireysel ve toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn di\u011fer a\u015famalar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek ve kal\u0131c\u0131 hale getirmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

2. Ahlak\u00ee de\u011ferlerden yoksunluk\/yozla\u015fma: Cahiliye toplumunun inan\u00e7tan sonraki en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi budur. Putperest inan\u00e7 ahlaki ilkelere ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131, tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 sa\u011flam\u0131yordu. Nitekim Ras\u00fblullah s.a.v. iman\/tevhidden sonra ahlaki d\u00fczeyi olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130slam ahlak\u0131yla zemini peki\u015ftirilmemi\u015f toplumsal yap\u0131n\u0131n di\u011fer katlar\u0131na\/a\u015famalar\u0131na ge\u00e7mek, istenen de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirmeyecektir. \u0130b\u00e2d\u00e2t ve mu\u00e2mel\u00e2t alanlar\u0131 ancak b\u00f6yle bir ahlaki zemin \u00fczerine in\u015fa edilmelidir. Toplumsal ve bireysel alandaki de\u011fi\u015fimi g\u00fc\u00e7l\u00fc ve sabit tutacak \u015fey ahlaki tutarl\u0131l\u0131kt\u0131r. Mekk\u00ee s\u00fbre ve ayetlerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc bu ilkelerle \u015fekillenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

3. Kabilecilik taassubu\/asabiyet: Allah Ras\u00fbl\u00fc\u2019n\u00fcn en \u00e7ok m\u00fccadele etti\u011fi bir konu da budur. Kab\u00eelev\u00ee ya\u015fam alg\u0131s\u0131 ve onu kutsal hale getiren asabiyet, aidiyet psikolojisinin her t\u00fcrl\u00fc inan\u00e7 ve ilkenin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mesi anlam\u0131na gelmektedir. Cahiliyede \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc olan kabilev\u00ee ba\u011flar asabiyet ile farkl\u0131 bir formata d\u00f6n\u00fc\u015ferek var olmakla e\u015f anlamda bir de\u011fer bulmu\u015ftur. \u0130slam\u2019da ise sadece kavim ve kabile de\u011fil, \u0130slam ve m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6n\u00fcne konumland\u0131r\u0131lan her t\u00fcrl\u00fc aidiyet alg\u0131s\u0131 reddedilmi\u015f, cahiliyeye nispet edilmi\u015ftir. Toplumun b\u00fct\u00fcn fertleri e\u015fit haklara sahip olarak kabul edilmi\u015f ve herkesi kucaklayan b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir devlet\/toplumsal yap\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu yap\u0131 sadece m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 de\u011fil \u011fayr-i \u0130slam\u00ee unsurlar\u0131 da ihata etmi\u015ftir. Hz. Peygamber\u2019in Medine\u2019de olu\u015fturdu\u011fu toplum yap\u0131s\u0131 bunu en g\u00fczel \u015fekilde g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n

4. Aile yap\u0131s\u0131n\u0131n yozla\u015fmas\u0131: Cahiliye, nikah\u0131n sadece bir sosyal rit\u00fcel olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, kad\u0131n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131lan\u0131p de\u011fersizle\u015ftirildi\u011fi, evlilik ve ailenin nesil olu\u015fturma ve yeti\u015ftirme g\u00f6revinden uzakla\u015f\u0131p farkl\u0131 ama\u00e7lara d\u00f6n\u00fck bir yap\u0131 kazand\u0131\u011f\u0131 bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc yans\u0131t\u0131r. Ailenin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc toplumsal anlamda bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc de ortaya koyar. Hz. Peygamber\u2019in gerek kendi kurdu\u011fu yuva, gerekse \u0130slami ilk d\u00f6nemde kurulan di\u011fer aileler, kad\u0131n\u0131n rol\u00fcn\u00fcn g\u00fc\u00e7lendirildi\u011fi, aile fertlerinin birbirine entegre edildi\u011fi, toplumsal etki ve rol\u00fcn\u00fc yerine getiren temel bir kurum \u00f6zelli\u011fini yans\u0131t\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

5. Hurafe, efsane, kehanet vb. \u015feylerin dini duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerin yerini almas\u0131: Putperestli\u011fin besledi\u011fi di\u011fer bir alan da buras\u0131d\u0131r. Cahiliye toplumu asl\u0131 olmayan bir tak\u0131m uydurma \u015feylerin do\u011fru dini bilgi yerine ikame edildi\u011fi, insanlar\u0131n bilin\u00e7li ya da bilin\u00e7siz bir \u015fekilde onlar\u0131n pe\u015finden gitti\u011fi bir ortam\u0131 yans\u0131t\u0131r. Fal oklar\u0131 ve kumar kurumsalla\u015fm\u0131\u015f bir yap\u0131 arzeder. (Eys\u00e2r ve ezl\u00e2m). Cahiliye insan\u0131 i\u00e7in bir tak\u0131m efsane ve hurafelere inanmak (Eyy\u00e2m\u00fc\u2019l-Arab), yine \u00f6nemli i\u015flerinde kahinlere ba\u015fvurup ona g\u00f6re hareket etmek, kutsad\u0131klar\u0131 gelenek i\u00e7erisindeki temel olgulard\u0131r. \u0130slam b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 yok ederek yerine tevh\u00eed\u00ee inan\u00e7 sistemini yerle\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

6. \u0130badetlerin yozla\u015ft\u0131r\u0131larak \u015fekilden ibaret bir rit\u00fcele d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi: \u0130br\u00e2him\u00ee temelden gelen kimi ibadetler tahrif ve ta\u011fyire u\u011frat\u0131larak, anlam ve amac\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f toplumsal ve ekonomik \u00e7\u0131kar d\u00fczeyine indirgenmi\u015ftir. Bunun en g\u00fczel \u00f6rne\u011fi hac ibadetidir. Di\u011fer bireysel ibadetler de ayn\u0131 \u015fekildedir. \u0130slam b\u00fct\u00fcn ibadetleri asl\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek ger\u00e7ek anlam\u0131n\u0131 kazand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

7. Temel insan haklar\u0131n\u0131n yok say\u0131lmas\u0131 ve ili\u015fkilerin \u00e7\u0131kar \u00fczerine kurulmas\u0131: En temel insan\u00ee de\u011ferlerden olan insan haklar\u0131 cahiliyede sadece g\u00fc\u00e7l\u00fclerin elindeki bir olgu idi. K\u00f6le ve cariyeler bu haklardan mahrum, az\u00e2d edilenler dahi mev\u00e2l\u00ee olarak h\u00fcr olanlar\u0131n haklar\u0131ndan uzak idiler. H\u00fcrler de kabilesinin g\u00fcc\u00fc nispetinde bir hakka sahiplerdi. Mekke\u2019nin sahibi olan Kurey\u015f ile iyi ili\u015fkileri olan ya da onlar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet edenler di\u011fer insanlardan daha farkl\u0131 imtiyazlara sahip olurlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Cahiliye d\u00f6nemi, saymaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu \u00f6zelliklerinin yan\u0131s\u0131ra adaletin sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131, g\u00fcvenin kayboldu\u011fu, g\u00fc\u00e7l\u00fclerin her zaman hakl\u0131 oldu\u011fu, ufuklar\u0131n dar ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7\u0131karlar\u0131n pe\u015finden ko\u015fuldu\u011fu, bilginin ve bilgi sahiplerinin de\u011fersizle\u015ftirildi\u011fi gibi daha bir\u00e7ok hususun zikredilebilece\u011fi bir d\u00f6nemi hat\u0131rlatmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Aslolan ve bize d\u00fc\u015fen bug\u00fcn toplumumuzda saymaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z cahiliye ilkeleri mi yoksa onun yerine ik\u00e2me edilen \u0130slam\u2019\u0131n ilkelerinin mi bulundu\u011fudur. Buna verece\u011fimiz cevap bizim nerede durdu\u011fumuzu ve nas\u0131l oldu\u011fumuzu ortaya koyacakt\u0131r. Bu vesile ile her birimize d\u00fc\u015fen b\u00fcy\u00fck sorumluluklar oldu\u011funu bir kez daha hat\u0131rlamakta ve hat\u0131rlatmakta yarar vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

**<\/p>\n\n\n\n

Prof. Dr. M. Hanefi PALABIYIK<\/strong>
Erzurum Atat\u00fcrk \u00dcniversitesi \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi \u0130slam Tarihi Anabilim Dal\u0131<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Cahiliye denince akl\u0131ma gelen en \u00f6nemli husus, Kur’an’\u0131n indi\u011fi zemin olmas\u0131d\u0131r. Bu y\u00fczden bir ki\u015finin Kur’an’\u0131 anlamas\u0131, cahiliyeyi bilip anlamas\u0131ndan ge\u00e7mektedir. Bu durum bir anlamda, ayetlerin sebeb-i n\u00fczul\u00fcd\u00fcr yani tarihi ba\u011flam\u0131d\u0131r. Bizim gelene\u011fimiz, Kur’an’\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ayetin ayetle, ayetin rivayetle ve metnin kendi i\u00e7 b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne dikkat etmeyi yani Kur’an’\u0131n kendi ba\u011flam\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutmay\u0131 prensip edinmi\u015f; buna daha bir\u00e7ok kural da eklemi\u015ftir. Ama \u00e7o\u011fu m\u00fcfessirin “tarihi ba\u011flam\u0131” g\u00f6zard\u0131 etti\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Kur’an bir bo\u015flukta inmeyip de belli bir ba\u011flamda indi\u011fine g\u00f6re, belli bir yerden ve belli bir d\u00f6nemden konu\u015ftu\u011funa g\u00f6re, onu kendi d\u00fcnyam\u0131zda anlamak ve anlamland\u0131rmak i\u00e7in, indi\u011fi tarihi ortam\u0131 \u00e7ok \u00e7ok iyi anlay\u0131p idrak etmeliyiz. \u0130\u015fte bu, Cahiliye D\u00f6nemi veya bizim daha \u00e7ok kullanmay\u0131 tercih etti\u011fimiz \u015fekliyle \u0130slam \u00d6ncesi D\u00f6nem’dir.<\/p>\n\n\n\n

Asl\u0131nda ayn\u0131 \u015feyi, yani Kur’an’\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, Allah Resul\u00fc’n\u00fcn d\u00fcnyas\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in de yapmak durumunday\u0131z ve yap\u0131yoruz. Onun evlilikleri, sava\u015flar\u0131, sosyal ve siyasal d\u00fcnyas\u0131n\u0131n bizim a\u00e7\u0131m\u0131zdan \u00f6rnekli\u011finin do\u011fru yerine oturtulmas\u0131 i\u00e7in yine o d\u00f6nemin yani \u0130slam \u00f6ncesi d\u00f6nemin alg\u0131 ve anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n bilinmesi gerekmektedir. Yoksa cahiliye deyince akl\u0131m\u0131za, \u015firk, k\u00f6t\u00fcl\u00fck, her t\u00fcrl\u00fc ahlaks\u0131zl\u0131k ve pislik geliyor da diyebiliriz. Bunun vaaz ve slogandan ibaret olmamas\u0131 i\u00e7in bunlar\u0131n bulundu\u011fu bir ortama gelen Kur’an ve Resul\u00fcn, onlar\u0131 nereden nereye getirdi\u011finin ve bizim de i\u00e7inde bulundu\u011fumuz konum ve zeminde onlar\u0131 nas\u0131l anlamland\u0131rmam\u0131z gerekti\u011fi s\u00f6ylenmelidir.<\/p>\n\n\n\n

**<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Prof. Dr. Adem APAK<\/strong>
Uluda\u011f \u00dcniversitesi \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi \u0130slam Tarihi Anabilim Dal\u0131<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

\u0130sl\u00e2m \u00f6ncesi Arap tarihi genel olarak C\u00e2hiliye \u00e7a\u011f\u0131, bu d\u00f6nemin k\u00fclt\u00fcr\u00fc de C\u00e2hiliye k\u00fclt\u00fcr\u00fc olarak isimlendirilir. Bu tabirlerden bir as\u0131rdan ba\u015flay\u0131p be\u015f asra kadar ula\u015fan Arap ge\u00e7mi\u015fi kastedilir. Arap k\u00fclt\u00fcr\u00fc ise esas\u0131nda Hz. Peygamber\u2019in (sav) peygamber olarak g\u00f6nderildi\u011fi ortam, ba\u015fka bir ifadeyle Kur\u2019\u00e2n vahyinin muhatap ald\u0131\u011f\u0131 vasat anlam\u0131na gelir. Dolay\u0131s\u0131yla gerek Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131, gerekse Hz. Peygamber\u2019in tebli\u011fi i\u00e7in ilk muhatap olarak kabul edilen insanlar\u0131n do\u011fru tan\u0131nabilmesi i\u00e7in C\u00e2hiliye d\u00f6nemi \u015fartlar\u0131n\u0131n ve C\u00e2hiliye insan\u0131n\u0131n zihniyetinin en do\u011fru bir \u015fekilde tespit edilmesine ihtiya\u00e7 vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

C\u00e2hiliye kavram\u0131na genelde olumsuz bir anlam y\u00fcklenmi\u015f, \u00fcstelik c\u00e2hiliye genellemeci bir anlay\u0131\u015fla sadece putlara tapmak ve \u00f6zellikle k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n topra\u011fa g\u00f6m\u00fclmeleriyle \u00f6zde\u015f kabul edilmi\u015ftir. Burada zikredilen davran\u0131\u015flar c\u00e2hiliyede g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f olmakla birlikte bu d\u00f6nemi sadece ad\u0131 ge\u00e7en fiillerle a\u00e7\u0131klamak eksik olur. Halbuki, en geni\u015f anlam\u0131yla c\u00e2hiliye d\u00f6nemi veya k\u00fclt\u00fcr\u00fc Hz. Peygamber\u2019in (sav) i\u00e7inde do\u011fdu\u011fu ve yeti\u015fti\u011fi, \u00f6zetle ris\u00e2letini yayma misyonunda haz\u0131r buldu\u011fu \u00e7evredir. Allah Ras\u00fbl\u00fc\u2019n\u00fcn (sav) tebli\u011f m\u00fccadelesini, gerekse onun meydana getirdi\u011fi de\u011fi\u015fimleri tespit edebilmek ancak onun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemi b\u00fct\u00fcn detaylar\u0131yla bilmekle m\u00fcmk\u00fcn olur. Ayr\u0131ca unutmamak gerekir ki, Hz. Peygamber (sav) hayat\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 c\u00e2hiliye k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn ve anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n hakim oldu\u011fu ortamda ge\u00e7irmi\u015f, yine ris\u00e2let g\u00f6revinin 13 y\u0131l\u0131n\u0131 c\u00e2hiliye kurallar\u0131n\u0131n ge\u00e7erli oldu\u011fu Mekke toplumunda s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu sebeple c\u00e2hiliyeyi bilmek ayn\u0131 zamanda siyer konular\u0131n\u0131 da kavramakla do\u011frudan alakal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

**<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Do\u00e7. Dr. Cafer ACAR<\/strong>
AYB\u00dc \u0130slami \u0130limler Fak\u00fcltesi \u0130slam Tarihi Anabilim Dal\u0131<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Cahiliye denince bilgiden \u00f6te hilm eksikli\u011fi hat\u0131ra gelmelidir. Bireye kar\u015f\u0131, topluma kar\u015f\u0131 ve Yarat\u0131c\u0131ya kar\u015f\u0131 hoyratl\u0131k, sorumsuzluk ve \u015fuursuzluk halidir. Bu \u00fc\u00e7 husus bir yerde oldu mu oras\u0131 cahiliyenin zirve yapt\u0131\u011f\u0131 yer olarak g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n\n\n\n

Cahiliyenin bireyin kendine d\u00f6n\u00fck boyutu, ki\u015finin kendi nefsinin bizzat kendisinin kontrol\u00fcnden \u00e7\u0131kmas\u0131 haliyle izah edilebilir. G\u00fcnahlar\u0131n bile bile i\u015flenmesi ve bunu engellemeye insan\u0131n takatinin kalmamas\u0131 tam da b\u00f6yle bir\u015feydir. Nefsini bilmeyi beceremeyen insan\u0131n Rabbinden uzakla\u015fmas\u0131 cahiliyenin birey boyutunda tipik bir tezah\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

Cahiliyenin sosyal boyutuna gelince, \u00f6zellikle toplumun zay\u0131flar\u0131na kar\u015f\u0131 kay\u0131ts\u0131zl\u0131k hatta hadsizlik gibi bir karakteri vard\u0131r. Mazlum, ma\u011fdur, zay\u0131f gibi kavramlar sahipsiz kalm\u0131\u015ft\u0131r cahiliye toplumunda. Onun yerine soy, sop ve neseb vard\u0131r. Kabile vard\u0131r. Kan ba\u011f\u0131 vard\u0131r. Hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc, sahip \u00e7\u0131k\u0131lman\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc bunlar olmu\u015ftur. Bu de\u011ferler b\u00fct\u00fcn manevi de\u011ferlerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mi\u015ftir. Cahiliyede ya\u015fayan zay\u0131f kimsenin \u201ckimsesi\u201d maalesef kalmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Cahiliyenin Yarat\u0131c\u0131ya y\u00f6nelik boyutuna gelince, orada Yarat\u0131c\u0131n\u0131n yan\u0131nda ba\u015fka ilahlar vard\u0131r. Nefis, kibir, isti\u011fna, mal sevgisi, \u015fehvet ve makam yeni tanr\u0131lar olmu\u015ftur. Duruma g\u00f6re biri di\u011ferinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mekte hatta ha\u015fa Allah\u2019\u0131n alternatifi olabilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Cahiliyenin sirayet \u00f6zelli\u011fi vard\u0131r. Sadece \u0130slam \u00f6ncesi d\u00f6nemle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Allah Res\u00fcl\u00fc bu hastal\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 en b\u00fcy\u00fck m\u00fccadeleyi vermi\u015f ve bu y\u00f6nde ashab\u0131n\u0131 uyarm\u0131\u015ft\u0131r. Renginden dolay\u0131 k\u0131nanan Bilal\u2019i korumu\u015f, ona kar\u015f\u0131 bu hatay\u0131 yapan Ebu Zer\u2019i cahiliyeden korunmas\u0131 hususunda tembihlemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

**<\/p>\n\n\n\n

Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi<\/strong> Abdullah Erdem<\/strong> TA\u015e<\/strong>
Dumlup\u0131nar \u00dcniversitesi \u0130slami \u0130limler Fak\u00fcltesi \u0130slam Tarihi Anabilim Dal\u0131<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Nas\u0131l ki Peygamber Efendimiz’in (sas) hay\u00e2t-\u0131 sa\u00e2detleri her vechesiyle bizim i\u00e7in en g\u00fczel \u00f6rnekleri bar\u0131nd\u0131r\u0131yorsa C\u00e2hiliye d\u00f6nemi de aksi istikamette bizim i\u00e7in bir ibretler me\u015fheridir. M\u00fcsl\u00fcmanlar Efendimiz’in (sas) hayat\u0131na bakarak hayatlar\u0131n\u0131 tanzim ederken Cahiliye d\u00f6nemi Araplar\u0131n\u0131n k\u00fcfre, \u015firke, nifaka ve \u015fikaka nas\u0131l d\u00fc\u015ft\u00fcklerine bakarak da kendilerine \u00e7eki d\u00fczen vermelidir.<\/p>\n\n\n\n

Di\u011fer taraftan Cahiliye d\u00f6nemi Arap toplumunu de\u011ferlendirirken “mes\u00e2lib\u00fc’l-Arab” (Araplar\u0131n ay\u0131plar\u0131) kadar “faz\u00e2il\u00fc’l-Arab”\u0131 (Araplar\u0131n faziletleri) da dikkate almal\u0131y\u0131z ki vahyin\/\u0130slam’\u0131n ni\u00e7in bu toplumda ne\u015f’et etti\u011fini de idrak edebilelim.<\/p>\n\n\n\n

\u015eu iki hususu dikkate ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda g\u00fcn\u00fcm\u00fcz modern toplumuyla Cahiliye d\u00f6nemi Arap toplumunu kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rabiliriz. Bir\u00e7ok vecheden bu kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yap\u0131labilirse de bizim burada \u00f6ne \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131m\u0131z husus, Cahiliye Araplar\u0131n\u0131n ilkesel olarak -putperestlik \u015feklinde de olsa- kendilerinden \u00fcst bir otoriteye ba\u011flanmalar\u0131na nazaran modern toplumun fertlerinin b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kendilerinden \u00fcst bir otorite tan\u0131mayarak nefsini ve hevas\u0131n\u0131 ilah edinmeleridir. Araplar bozuk da olsa bir Allah inanc\u0131na sahiptiler. Ya\u015fad\u0131klar\u0131 maddi hayat\u0131 merkeze almalar\u0131, onlar\u0131n ilah anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 bozmu\u015f; tenzihi idrak edemeyerek te\u015fbihe d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve putperest olmu\u015flard\u0131. Modern insan ise “\u00f6zg\u00fcrl\u00fck”, “h\u00fcmanizm” vs. kavramlar\u0131n arkas\u0131na saklanarak kendini merkeze alm\u0131\u015f ve nefsini putla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu a\u00e7\u0131dan bir taraftan Cahiliye d\u00f6nemi Arap toplumuna\/ferdine bakarak yoldan \u00e7\u0131kmamak i\u00e7in ibret almam\u0131z gerekirken g\u00fcn\u00fcm\u00fcz toplumunun \u00fczeri yald\u0131zlanm\u0131\u015f ahlak\u00ee d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne de dikkat etmemiz elzemdir.<\/p>\n\n\n\n

**<\/p>\n\n\n\n

Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Osman AYDINLI<\/strong>
Marmara \u00dcniversitesi \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi \u0130slam Tarihi Anabilim Dal\u0131<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Cahiliyye: insan\u0131n Allah’\u0131 gere\u011fi gibi tan\u0131mamas\u0131, ona kulluk etmekten uzakla\u015fmas\u0131, onun il\u00e2h\u00ee h\u00fck\u00fcmlerine de\u011fil de ki\u015finin kendi hev\u00e2 ve hevesine uymas\u0131, insanlar\u0131n koydu\u011fu emir, yasak ve d\u00fc\u015f\u00fcncelere inanmas\u0131, bir \u015feyi ger\u00e7e\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda bilmesi, anlamas\u0131 ve buna g\u00f6re amel etmesi demektir.<\/p>\n\n\n\n

Di\u011fer bir deyi\u015fle Cahiliyye; insan\u0131 insana k\u00f6le yapanlar\u0131n, Allah’\u0131n h\u00fckm\u00fcnden ba\u015fka h\u00fck\u00fcm arayan ve Allah’\u0131n h\u00fckm\u00fcnden ba\u015fka h\u00fckme r\u0131za g\u00f6sterenlerin tavr\u0131, hayat bi\u00e7imi ve sistemidir. Sonu\u00e7ta Cahiliyye’nin de bir inanma bi\u00e7imi oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n\n\n\n

**<\/p>\n\n\n\n

Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Halit \u00c7\u0130L<\/strong>
Kahramanmara\u015f S\u00fct\u00e7\u00fc \u0130mam \u00dcniversitesi \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi \u0130slam Tarihi Anabilim Dal\u0131<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Cahiliyeyi temel olarak ikiye ay\u0131rabiliriz:<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

D\u00f6nemsel cahiliye: Hz. \u0130sa’ya gelen \u0130ncil tahrif edildikten sonra, Hz. Muhammed’in peygamberli\u011fine kadarki zaman.<\/p>\n\n\n\n

Kavramsal cahiliye: Cahiliye tabiri, okur-yazar olmama durumu, bilgisizlik manalar\u0131na gelmekle beraber, Kur’an ve s\u00fcnnette \u00e7izilen cahiliye kavram\u0131 \u00f6zetle; hakikatin bilgisinden yoksunluk, hakikate vak\u0131f olamamakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Isfahan\u00ee cehaleti \u00fc\u00e7e ay\u0131r\u0131r:<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130nsan\u0131n bilgiden yoksun olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bir \u015feye, oldu\u011fundan ba\u015fka bi\u00e7imde inanmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bir \u015feye, hak etti\u011finden ba\u015fka bir \u015fekilde davranmakt\u0131r. Bunu yaparken ister do\u011fru bir inanca sahip olsun, isterse yanl\u0131\u015f bir inanca dayans\u0131n fark etmez. (M\u00fcfredat, 249-250)<\/p>\n\n\n\n

Kur’an’da cahiliye kavram\u0131 tamlama \u015feklinde ge\u00e7er: Cahiliye zann\u0131 [zihniyeti] (\u00c2l-i \u0130mran: 154), cahiliye h\u00fckm\u00fc (Yoksa cahiliyye h\u00fckm\u00fcn\u00fc m\u00fc ar\u0131yorlar? Maide: 50), teberr\u00fcc\u00fc’l-cahiliye (Eski cahiliye d\u00f6nemindeki gibi k\u0131r\u0131tarak, her t\u00fcrl\u00fc cazibenizi sergilemek \u00fczere, sokaklara d\u00f6k\u00fclmeyin. Ahzab: 33), cahiliye taassubu (O zaman ink\u00e2r edenler, kalplerine taassubu, cahiliye taassubunu yerle\u015ftirmi\u015flerdi. Fetih: 26)<\/p>\n\n\n\n

S\u00f6z\u00fcn g\u00fcc\u00fc, c\u00f6mertlik, himaye, cesaret, Harem b\u00f6lgesine h\u00fcrmet gibi m\u00fcspet y\u00f6nleri; k\u0131zlar\u0131 canl\u0131 topra\u011fa g\u00f6mme, i\u00e7ki-kumar-falc\u0131l\u0131k, kabile taassubu, \u00e7arp\u0131k nikah \u015fekilleri, k\u00f6lelik, putperestlik gibi menfi y\u00f6nleri beraberce okundu\u011funda do\u011fru bir cahiliye d\u00f6nemi ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n\n\n\n

Cahiliye d\u00f6neminde baz\u0131 ki\u015filer; ekonomik ve sava\u015fma g\u00fcc\u00fc zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131, namus endi\u015fesi, cariye olma ihtimali gibi basit sebeplerle k\u0131z \u00e7ocu\u011funu diri diri topra\u011fa g\u00f6mme fiilini i\u015flemi\u015flerdir. Bu durum ayette \u015f\u00f6ylece tasvir ve tahkir edilmektedir:<\/p>\n\n\n\n

\u201cOnlardan birine k\u0131z m\u00fcjdelendi\u011fi zaman \u00f6fkelenmi\u015f olarak y\u00fcz\u00fc kapkara kesilir. Kendisine verilen m\u00fcjdenin k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden dolay\u0131 kavminden gizlenir. Onu, a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k duygusu i\u00e7inde yan\u0131nda m\u0131 tutsun, yoksa topra\u011fa m\u0131 g\u00f6ms\u00fcn! Bak\u0131n ki, verdikleri h\u00fck\u00fcm ne kadar k\u00f6t\u00fcd\u00fcr!\u201d (Nahl: 58-59)<\/p>\n\n\n\n

Kimileri k\u0131z \u00e7ocu\u011funu canl\u0131 olarak g\u00f6mmek isterken, kimileri de g\u00f6m\u00fclmek istenilen k\u0131zlar\u0131 kurtarma derdine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve onlar\u0131 himayesine alm\u0131\u015ft\u0131r. Zeyd b. Amr b. N\u00fcfeyl, Sa\u2019sa\u2019a b. Mu\u00e2viye gibi ki\u015filer, \u00f6ld\u00fcr\u00fclmek istenen k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 babalar\u0131ndan \u00fccret kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 alarak, onlar\u0131n bak\u0131m ve b\u00fcy\u00fct\u00fclmelerini \u00fcstlenmi\u015flerdir (\u0130bn Hi\u015f\u00e2m, I, 298; Buh\u00e2r\u00ee, Men\u00e2k\u0131bu\u2019l-Ens\u00e2r, 24).<\/p>\n\n\n\n

G\u00f6\u00e7ebeli\u011fin yayg\u0131n olmas\u0131, kabile mant\u0131\u011f\u0131yla y\u00f6netilmeleri, kabileler aras\u0131nda ihtilaf ve sava\u015flar\u0131n olmas\u0131 gibi unsurlar sebebiyle g\u00fc\u00e7l\u00fc bir devlet kuramam\u0131\u015f olan cahiliye Araplar\u0131nda Kabe’nin kutsall\u0131\u011f\u0131yla beraber putperestlik olduk\u00e7a yayg\u0131nd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Kur’an’\u0131n tarif etti\u011fi ve Hz. Peygamber’in m\u00fccadele etti\u011fi cahiliye kavram\u0131 d\u00f6nemsel de\u011fil, t\u00fcm zamanlara hitap etmektedir.<\/p>\n\n\n\n

**<\/p>\n\n\n\n

Ar\u015f. G\u00f6r. Selahattin POLATO\u011eLU<\/strong>
Van Y\u00fcz\u00fcnc\u00fc Y\u0131l \u00dcniversitesi \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi \u0130slam Tarihi Anabilim Dal\u0131<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

C\u00e2hiliye kelimesi bir olguyu ifade etmekle beraber toplum ve devir\/\u00e7a\u011f\/d\u00f6nem kelimeleriyle birlikte kullan\u0131l\u0131r. C\u00e2hiliye devri Hz. Peygamber (s.a.s)\u2019in geli\u015fiyle son bulmu\u015f; ancak izleri ve uzant\u0131lar\u0131 k\u0131yamete dek yery\u00fcz\u00fcnde g\u00f6r\u00fclebilecektir. C\u00e2hiliyenin ba\u015fl\u0131ca \u00f6zelli\u011fi hakikatten uzak bir varl\u0131k telakkisine sahip olmas\u0131d\u0131r. Di\u011fer bir ifadeyle C\u00e2hiliye y\u00fcce yarat\u0131c\u0131, \u00e2lem ve insan hakk\u0131nda yanl\u0131\u015f telakkilerin bir sonucudur. C\u00e2hiliye toplumu \u0130slam inanc\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7 temel esas\u0131n\u0131 te\u015fkil eden tevhid, n\u00fcb\u00fcvvet ve ahiret konusunda gafil olma ve bu gafletin toplumda geni\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde yay\u0131lmas\u0131 ve nesilleri i\u00e7ine alacak bi\u00e7imde s\u00fcreklilik kazanmas\u0131 sonucunda olu\u015fmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

C\u00e2hiliye insan\u0131 Allah Te\u00e2l\u00e2\u2019y\u0131 hakk\u0131yla tan\u0131y\u0131p bilmez ve onunla kendisi aras\u0131nda arac\u0131lar koyar. Atalar\u0131ndan g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sorgulamadan tekrarlar ve onlar\u0131n izinden gitmeyi peygamberlere tabi olmaya tercih eder. Mizan\u0131 bilmez, ahirete inanmaz; bu y\u00fczden g\u00fcnah batakl\u0131\u011f\u0131nda bocalar durur.<\/p>\n\n\n\n

C\u00e2hiliye toplumunda tevhidin yerini k\u00fcf\u00fcr ve \u015firk alm\u0131\u015ft\u0131r. C\u00e2hiliye toplumu vahiy ile ba\u011flar\u0131n\u0131 kopard\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in sahih bilgiden mahrum kalm\u0131\u015ft\u0131r. C\u00e2hiliye fertleri hayatlar\u0131n\u0131n her alan\u0131nda \u00f6rnek alabilecekleri bir \u015fahsiyetten yani bir nebiden yoksun olduklar\u0131 i\u00e7in faziletleri b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde unutmu\u015flard\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bireysel ve toplumsal anlamda adaletin yerini zul\u00fcm alm\u0131\u015ft\u0131r. C\u00e2hiliye toplumunu zihn\u00ee ve amel\u00ee bak\u0131mdan daha teferruatl\u0131 bi\u00e7imde tan\u0131mak i\u00e7in konuyla ilgili Kur\u00e2n ayetlerini, Had\u00ees-i \u015ferifleri ve C\u00e2hiliye edebiyat\u0131n\u0131 tetkik etmemiz gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n

**<\/p>\n\n\n\n

Ar\u015f. G\u00f6r. A. Yakup S\u0130PAH\u0130O\u011eLU<\/strong>
Atat\u00fcrk \u00dcniversitesi \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi \u0130slam Tarihi ve Sanatlar\u0131 B\u00f6l\u00fcm\u00fc<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Cahiliye Kur’an’\u0131n bir ifadesi (Maide\/50) ve zaman i\u00e7inde \u0130slam k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde, Hicaz’da ya\u015fayan Arap toplumunun vaziyetini kavramsalla\u015ft\u0131r\u0131yor. Bu kavram\u0131n detayl\u0131 bir incelemesi bizlere Kur’an’\u0131n n\u00fczul\u00fcn\u00fcn yery\u00fcz\u00fcnde nas\u0131l bir fark yaratt\u0131\u011f\u0131na dair i\u015faretler sunacakt\u0131r. Ki zannediyorum Kur’an’\u0131n mesaj\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131na bu durumun \u00e7ok b\u00fcy\u00fck katk\u0131s\u0131 olacakt\u0131r. Ancak \u00f6ncesinde cahiliyenin ne olmayabilece\u011fine ili\u015fkin birka\u00e7 ifadeyi \u0131srarla vurgulamak gerekmektedir. Cahiliye toplumunu tasvir ederken k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n g\u00f6m\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, b\u00fct\u00fcn bir toplumun inim inim inledi\u011fi, birka\u00e7 k\u0131rba\u00e7 sahibinin herkesi k\u00f6lele\u015ftirdi\u011fi, kanun ve nizam\u0131n esamesinin okunmad\u0131\u011f\u0131 bir tablodan ka\u00e7\u0131nmak gerekmektedir. Kur’an’\u0131n bu y\u00f6ndeki ifadelerini anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken sosyo-k\u00fclt\u00fcrel olarak var olamayacak bir toplum tasviri yapmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r. Zira b\u00f6yle bir tasvirle Kur’an mesaj\u0131n\u0131n ola\u011fan\u00fcst\u00fc k\u00f6t\u00fc \u015fartlarda olan bir topluma indi\u011fi gibi yan\u0131lt\u0131c\u0131 bir sonuca da ula\u015f\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Evet baz\u0131lar\u0131 k\u0131zlar\u0131n\u0131 g\u00f6mm\u00fc\u015ft\u00fcr, k\u0131z \u00e7ocuk bir utan\u00e7 sebebi olmu\u015ftur, baz\u0131 insanlar baz\u0131lar\u0131na zulmetmektedir fakat bunlar toplumsal yap\u0131 ve s\u00fcre\u00e7lerin i\u00e7ine kar\u0131\u015fm\u0131\u015f, iyilikle-k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn, zul\u00fcm ve adaletin i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ti\u011fi durumlar olu\u015fturmu\u015ftur. Nitekim rahatl\u0131kla ifade edebiliriz ki Kur\u2019an bu gibi \u00f6rneklerle asl\u0131nda toplumun b\u00fcnyesindeki as\u0131l rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n, toplumun \u00e7o\u011funca ho\u015f g\u00f6r\u00fclmeyen, rijit ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ele\u015ftirmektedir. Zira rivayetlerden anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla birtak\u0131m sosyal yap\u0131 ve s\u00fcre\u00e7ler t\u0131kanma noktas\u0131na gelmi\u015ftir. Ve mevcut d\u00fczene olan itiraz\u0131 g\u00f6n\u00fcllerinde haz\u0131r olan insanlar Kur\u2019an\u2019\u0131n bu d\u00fczeni en k\u00f6t\u00fc taraflar\u0131yla ele\u015ftirmesine kat\u0131ld\u0131lar. Dolay\u0131s\u0131yla Kur’an’\u0131n saf k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn kol gezdi\u011fi bir topluma de\u011fil asl\u0131nda iyilikle k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, zul\u00fcm ve adaleti birbirine kar\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015f, ba\u015fta Allah olmak \u00fczere kainat\u0131n en m\u00fchim hakikatleri konusunda yan\u0131lg\u0131ya d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bir topluma indi\u011fini s\u00f6ylemek daha do\u011fru bir ifade olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Kar\u015f\u0131m\u0131zda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir belagata ve d\u00fc\u015f\u00fcnsel berrakl\u0131\u011fa sahip insanlar\u0131n da ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, ticaretin k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7\u00f6l \u015fehrine b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n havadisini ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131, kendi kimli\u011fini g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde kuran, bir kolu Yemen’de, bir kolu Habe\u015f’de, bir kolu Sasani d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00e7eperlerinde ve bir kolu da Akdeniz d\u00fcnyas\u0131n\u0131n kalbinde olan bir topluluktan bahsediyoruz. Elbette zalimi-adili, cahili-arifi, zengini-fakiri var, ancak cahiliye toplumunun da bug\u00fcnk\u00fc kadar kar\u0131\u015f\u0131k bir toplum oldu\u011funu unutmuyoruz. Dolay\u0131s\u0131yla cahiliye deyince kendine has birtak\u0131m hususiyetleri olmakla beraber eski d\u00fcnyan\u0131n merkezinde yer alan bir toplumsal konjonkt\u00fcrden bahsetti\u011fimizin fark\u0131nda olmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Bu sayede her k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn o putlar gibi \u00e7ok saf bir \u015fekilde g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde oldu\u011fu ve Kur’an’\u0131n ya da Hz. Peygamber’in mevcut toplumsal yap\u0131y\u0131, \u00e7ok temel itirazlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, tamamen alt \u00fcst etti\u011fi yan\u0131lg\u0131s\u0131na d\u00fc\u015fmekten kurtulunabilir. Kimi toplumsal kurumlar\u0131n muhafaza edilmesi, kimilerinin \u0131slah\u0131 s\u00f6z konusu olmu\u015ftur. Ve kaba asabiyetin y\u0131k\u0131c\u0131, son raddede toplumun s\u0131n\u0131rl\u0131 bir kesiminin ezici zenginli\u011fiyle olu\u015fan keyfili\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda cahiliye toplumunun d\u00fcnyas\u0131 \u0130slam\u2019\u0131n d\u00fcnyas\u0131na kimi dokunu\u015flar ve \u0131slahlarla nakledilmi\u015ftir. Burada hayati olan bir di\u011fer husus insan\u0131n nefsinden ba\u015flayarak in\u015fa etmesi gereken ahlaki durumudur. Ahlaki durumun y\u0131pranmas\u0131 ve a\u015f\u0131nmas\u0131 yeri zaman\u0131 olmaks\u0131z\u0131n herkesi yeniden bir cahiliyenin i\u00e7ine itecektir. Bunun fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 bug\u00fcn Kur’an ve insan\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 duru\u015funu kaba bir ili\u015fkiye \u00e7evirmenin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ecektir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130lim Dergisi 32. Say\u0131 K\u0131sa Soru\u015fturmas\u0131<\/strong><\/em><\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Prof. Dr. M. Baha\u00fcddin VAROLKonya NE\u00dc. \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi \u0130slam Tarihi Anabilim Dal\u0131 Cahiliye d\u00f6nemi, \u0130slam \u00f6ncesi Arap toplumunun genel anlamda ya\u015fam bi\u00e7imidir. Bu bireysel ve toplumsal ya\u015fam alan\u0131n her ikisini de kapsamaktad\u0131r. Bu okuma yazma bilmemek ya da bilgisizlik de\u011fildir. Zira her toplumun bir bilgi d\u00fczeyi vard\u0131r. Cahiliye \u0130slam\u2019\u0131n de\u011fi\u015ftirmek, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek istedi\u011fi ve bunu ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5186,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[962],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4129"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4129"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4129\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4758,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4129\/revisions\/4758"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5186"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4129"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.emedrese.com.tr\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}