Binaü’l-Ef’al

04.11.2021

Kitap İsmi: Binaü’l-Ef’al
Müellif: Anonim

Genel Tanıtım

Arapça öğreniminde olmaz olmaz kitaplardan bir tanesi de Bina’dır. Tam adı Binaü’l-Ef’al olan bu eser daha çok Bina kısaltmasıyla yaygın şekilde kullanılmaktadır. Emsile’den sonra okunacak ilk eserdir. Osman medreselerinden bu yana klasik Arapça eğitiminde aktif rol almıştır. Fakat sadece Osmanlı’da değil tüm İslam aleminde okunan, okutulan ve ezberletilen kült eserlerden bir tanesi olmayı başarmıştır.

Müellifinin kim olduğuna dair kaynaklarda herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Fakat Zemahşeri’nin (ö. 538/1144) Şerhu’l-Mufassal’ına yapılan bir atfından ötürü eserin hicri 538’den sonra kaleme alındığı iddia edilmektedir.

Bina, Sarf ilminin mütemmim cüzlerinden bir tanesidir. Gayesi Arapça öğrenmek isteyen öğrencilere kelime yapılarını tanıtmak ve müstakil olarak içine girebilecekleri muhtelif babları göstermektir.

Eseri üç ana bölüme ayırabiliriz. Bunlardan ilki sülasi mücerred ve mezid fiillerin on sekiz babda ele alındığı birinci bölüm. Rubai mücerred ve mezid fiillerin on sekiz babda ele alındığı ikinci bölüm ve aksam-ı seba adı verilen ek bilgilerin sunulduğu üçüncü bölüm. Kitapta sülasi ve rubai fiillerin değişkenliğini ele alan toplam otuz beş bab tanıtılmaktadır. Buna ek olarak aksam-ı seba bölümü bulunmaktadır.

Temel olarak özetleyecek olursak Bina kitabının; Arapçadaki sülasiden südasiye kadar fiil kalıplarının, bunların mastarlarının ve aynı zamanda lazım-müteaddi formlarının işlendiği bir eser olduğunu ifade edebiliriz.

Her ne kadar Bina, Sarf ilmi içerisinde yer alan bir eser olsa da genel Arapça bilgisinin temelini teşkil etmesi suretiyle büyük önemi haizdir. Bu sebeple dikkat ve rikkatle okunması tavsiye edilir. “Benim oğlum Bina okur, döner döner bir daha okur” şeklinde ortaya çıkan deyim eserin iyi hazmedilmesi gerektiğini, aksi takdirde defaaten okunmasının lazım olduğunu belirtmektedir.