Tebşirat Problemi

ahmet karagöz

07.12.2021

About
Latest Posts

ahmet karagöz

Latest posts by ahmet karagöz (see all)

Arapçaya Dair Her Şey - 11 Ocak 2022
İlahi Dinlere Göre Başörtüsü Meselesinin Değerlendirilmesi - 10 Ocak 2022
Arapça Sözlük Kullanım Teknikleri - 8 Aralık 2021

Tebşirat Problemi

Tebşirat problemi İslami reddiye geleneğinin en önemli konularından biridir. Müslüman bilginler İslam’ın ilk yıllarından itibaren Hz. Muhammed’in geleceğinin Tevrat ve İncil’de yazılı olduğuna dair Kur’an’da yer alan haberleri ispatlamak amacıyla Yahudi ve Hristiyan Kitab-ı Mukaddes’ini incelemeye başlamıştır. Nitekim Hz. Peygamber’in Tevrat ve İncil’de müjdelendiği Ku’ran-ı Kerim’de belirtilmektedir. İlk dönemlerden itibaren Müslüman bilginlerle Ehl-i Kitap arasında cereyan eden münazara ve yazışmalarda, kaleme alınan reddiyelerde üzerinde durulan en önemli konu tahrif ve tebşirat meselesi olmuştur. Gerek günümüzde gerekse tarihte Ehl-i Kitabın kutsal metinlerine bakarak Hz. Peygamberin risaletinin müjdelendiği yönünde bir çabanın bazı Müslümanlara hâkim olduğu görülmektedir. Nitekim Tevrat ve İncil’deki bazı ifadelerin bu çabanın ortaya çıkmasında etkili olduğu anlaşılmaktadır.

Kur’an’da adı geçen peygamberlerden Hz. Musa ve Hz. İsa’nın müntesipleri, Müslümanlar ile olan ilişkileri açısından önem arz etmektedir. Hz. Musa’nın getirmiş olduğu din Yahudilik, Hz. İsa’nın getirmiş olduğu din ise Hıristiyanlık olarak adlandırılmıştır. Kur’an, bu iki dine inanları, Ehl-i Kitap olarak adlandırmaktadır. Hz. Muhammed’in geleceğinin Tevrat ve İncil’de müjdelendiğine dair Kur’an’da yer alan haberleri belgelendirmek amacıyla Yahudi ve Hıristiyan kutsal kitaplarını inceleyen Müslüman bilginler, Kur’an-ı Kerimi doğrular mahiyette birçok peygamber tarafından verilen müjdelerin Kitab-ı Mukaddes’te yer aldığını ispatlamaya çalışmıştır. Ele aldıkları ayetlerin bazıları aşağıda aktarılmıştır:

Size daha çok söyleyeceklerim var, ama şimdi bunlara dayanamazsınız. Ne var ki o, yani Gerçeğin Ruhu gelince, sizi tüm gerçeğe yöneltecek. Çünkü kendiliğinden konuşmayacak, yalnız duyduklarını söyleyecek ve gelecekte olacakları size bildirecektir. (Yuhanna, 15:26-27, 16:5-15).

Tanrınız Rab size aranızdan, kendi kardeşlerinizden benim gibi bir peygamber çıkaracak. Onu dinleyin. (Yasa, 18:15).

Fani olan yiyecek için değil, ebedi hayata baki olan yiyecek için çalışın; onu size İnsanoğlu verecektir, çünkü Baba Allah, ona mührünü basmıştır.” Ve İsa’ya dediler: “Allah’ın işlerini işlemek için biz ne yapalım?” İsa cevap verdi: Allah’ın işi şudur: O’nun gönderdiği adama iman edesiniz. (Yuhanna, 6/27-29.)

Artık sizinle çok şeyler konuşmayacağım; çünkü bu dünyanın reisi geliyor ve bende onun hiçbir şeyi yoktur. (Yuhanna, 14/30.)

“Onlar için kardeşleri arasından, senin gibi bir peygamber çıkaracağım ve sözlerimi onun ağzına koyacağım ve ona emredeceğim her şeyi onlara söyleyecek. Her kim peygamberleri tarafından, benim adıma söylenen sözleri dinlemezse, ben onlardan intikam alacağım.” (Tesniye, 18/18-19.)

Ayrıca Kur’an, Tevrat ve İncil‘de Hz. Muhammed ile ilgili bilgilerin olduğunu bildirmektedir ki bunun örneği aşağıdaki gibidir:

Onlar, yanlarındaki Tevrat’ta ve İncil’de yazılı buldukları Resûle, o ümmî peygambere uyan kimselerdir. O, onlara iyiliği emreder, onları kötülükten alıkoyar. Onlara iyi ve temiz şeyleri helal, kötü ve pis şeyleri haram kılar. Üzerlerindeki ağır yükleri ve zincirleri kaldırır. Ona iman edenler, ona saygı gösterenler, ona yardım edenler ve ona indirilen nura (Kur’an’a) uyanlar var ya, işte onlar kurtuluşa erenlerdir. (el-Araf 7/157).

Buradan anlaşılıyor ki bir peygamberin geleceği bilgisi üç kaynakta da teyit edilmiştir.

Müslüman yazarların bazıları, diğerlerinden farklı olarak Yahudi ve Hıristiyan tarihinde yaşanan kimi olayları da beşaret için birer delil olarak değerlendirmiştir. Yahudilerin araları bozuk olan Hazreçlileri “yakında bir peygamber gelecek ve biz onunla sizi kılıçtan geçireceğiz” şeklindeki tehditleri, Hz. Peygamber 12 yaşındayken rahip Bahira’nın onu müjdelemesi bu konuda örnek verilebilir.

Ayetler Bağlamında Tebşirat

Yüce Allah insanlığı, gelecek büyük bir peygamberin risaletini kabule hazırlamak için, gönderdiği her peygambere, onun alametlerini ve özelliklerini bildirmiştir. Nitekim Kur’an’da şöyle buyurulmaktadır:

Kendilerine kitap verdiklerimiz onu kendi öz oğullarını tanıdıkları gibi tanırlar. Kendilerini ziyana sokanlar var ya, işte onlar inanmazlar. (el-Enam 6/20).

Kendilerine kitap verdiklerimiz onu kendi öz oğullarını tanıdıkları gibi tanırlar. Böyle iken içlerinden bir takımı bile bile gerçeği gizlerler. (el-Bakara 2/146)

İki ayette de Ehl-i Kitabın, Peygamberi çok iyi tanıdıklarından bahsedilmektedir. Bu durumda söz konusu ayetin muhataplarının kim olduğu meselesi ortaya çıkmaktadır. Müfessirlerimiz konu ile ilgili iki görüş ileri sürmüştür. Tefsircilerin bir kısmı, kitap ehlinden kastın Yahudi ve Hıristiyanlar olduğunu ifade ederken; diğer bir kısım müşrikler olduğu görüşünü nakletmiştir. Burada diğer bir konu Ehl-i Kitabın tanıdığı şeyin ne olduğudur. Rivayetlere bütüncül olarak bakıldığında Abdullah b. Selam’ın Yahudilerin bilginlerinden olduğu ve bir peygamberin geleceği beklentisi içerisinde bulunduğu anlaşılmaktadır. Sonuç olarak Yahudi ve Hıristiyanların Hz. Peygamberi tanımaları bir takım fiziksel işaretler sayesinde olmamıştır. Bu iki topluluk, peygamberlik, vahiy ve vahyin içeriği hakkında belli bilgilere vakıf olmuştur.

Ek olarak ” Allah’ın peygamberlerden, ‘Ben size kitap ve hikmet verdikten sonra, nezdinizdekileri tasdik eden bir peygamber geldiğinde ona mutlaka inanacak ve yardım edeceksiniz.’ diye söz aldığı, ‘Kabul ettiniz mi, ahdimi yüklendiniz mi?’ dediğinde onların da ‘Kabul ettik.’ cevabını verdiği, bunun üzerine Allah’ın da ‘O halde şahid olun, ben de sizinle birlikte şahitlerdenim.’ buyurduğu zamanı hatırla.” (Al-i İmran 3/81.) ayeti de bu konuda örnek olarak gösterilebilir. Hz. Peygamber’le ilgili bu kadar müjde, bu kadar haber varken, Ehl-i Kitabın onun hak bir peygamber olduğunu kabul etmemeleri, inatlarından ve kendilerine indirilen gerçekleri inkâr etmelerinden kaynaklanmaktadır.